Wielowodzie

W trakcie ciąży płód w macicy jest otoczony wodami płodowymi. Są one niezbędne dla jego rozwoju. Ale kiedy jest ich zbyt dużo, może to rodzić komplikacje.

Płyn owodniowy

Płyn owodniowy to ciecz, która otacza Twoje dziecko w macicy. Jest ona potrzebna, aby chronić rozwijającego się człowieka przed urazami (jak wodna poduszka), bierze udział w jego przemianie materii, ma też znaczący wpływ na prawidłowy rozwój płuc. W warunkach fizjologicznych płyn jest przejrzysty i jasny. Przybywa go systematycznie wraz z czasem trwania ciąży.


Kiedy mówimy o wielowodziu?

Wielowodzie jest problemem dotyczącym kobiet w trzecim trymestrze ciąży. Możemy je podejrzewać, jeśli obwód brzucha jest za duży w stosunku do tygodnia ciąży. Mówimy o nim, gdy ilość płynu owodniowego przekracza 2000 ml lub wskaźnik AFI (czyli indeks płynu owodniowego w badaniu USG) wynosi powyżej 20.


Jakie są przyczyny?

Aż u połowy ciężarnych kobiet przyczyna wielowodzia jest niemożliwa do ustalenia. W pozostałej grupie powodem może być cukrzyca lub inne choroby matki. Wielowodzie dość często zdarza się też w ciążach bliźniaczych. Czasem wód płodowych jest zbyt wiele, ponieważ występują wady rozwojowe płodu. Jedną z takich wad jest zarośnięcie przełyku – wtedy dziecko nie ma możliwości połykać wód płodowych i powstaje ich nadmiar. Jednak wad rozwojowych, które prowadzą do tej patologii jest wiele. Dlatego wielowodzie zawsze zmusza lekarza prowadzącego ciążę oraz jego pacjentkę do dużej czujności i ostrożności.

Ważne jest także dokładne zbadanie dziecka pod kątem wad rozwojowych po porodzie. Dlatego ważne, aby poród odbył się w takim szpitalu, który dysponuje najlepszym sprzętem do diagnozowania i leczenia noworodków. Wielowodzie, nawet nieznaczne, jest przeciwwskazaniem do porodu domowego.


Czym to grozi?

Jeśli płynu owodniowego jest za dużo, dziecko może przybrać w macicy nieprawidłową pozycję, może też dojść do jego niedotlenienia. Kiedy płynu owodniowego jest naprawdę dużo, błony płodowe mogą pęknąć pod jego naporem. Grozi to porodem przedwczesnym i zakażeniem dziecka. Wielowodzie może też prowadzić do osłabienia czynności skurczowej a nawet hipotonii czy atonii macicy w trakcie porodu.

Trzeba jednak podkreślić, że wielowodzie jest jednostką powszechną. Dotyczy około 1,5 procenta ciąż. Powikłania pojawiają się znacznie rzadziej. U wielu kobiet nadmiar płynu owodniowego nie powoduje komplikacji.


Leczenie

Sposób leczenia wielowodzia jest zależny od jego przyczyny (o ile jest ona znana). Możliwe, że Twój ginekolog przyjmie Cię na kilka dni do szpitala, w celu obserwacji i próby ustalenia przyczyny schorzenia. Jeśli występuje u Ciebie wielowodzie niewielkiego stopnia, lekarz prawdopodobnie zaleci po prostu oszczędzający tryb życia. Jeśli do tej pory pracowałaś, powinnaś pójść na zwolnienie. Unikaj stresu, regularnie się odżywiaj, dużo odpoczywaj i starannie obserwuj swój organizm. Powinnaś też codziennie mierzyć obwód brzucha i notować otrzymane wyniki. Pokażesz je lekarzowi przy wizycie kontrolnej.

Jeśli natomiast ilość płynu owodniowego jest duża, stosuje się tak zwane punkcje odbarczające. Polegają one na nakłuwaniu owodni i pobieraniu z niej nadmiaru płynu. Ponieważ może go stale przybywać, punkcje zwykle trzeba powtarzać. Jeśli wielowodzie występuje po 37 tygodniu ciąży, sposobem leczenia jest zwykle wywołanie porodu.


Co to jest wielowodzie ostre?

Ostre wielowodzie to takie, kiedy ilość płynu owodniowego narasta bardzo gwałtownie. Możesz wtedy czuć nieprzyjemne rozpieranie i ucisk w brzuchu. Przy silniejszym dotyku (np. podczas badania lekarskiego) jest on bolesny i napięty. Taki stan jest bardzo groźny dla Ciebie i dziecka, może prowadzić do niewydolności krążenia, obrzęku płuc, niedrożności przewodu pokarmowego. Niezwłocznie skontaktuj się z lekarzem! Zwykle konieczna jest hospitalizacja.

Autor: Marta Mozol-Jursza

Komentarze