Wiele twarzy zmęczenia

Senność, ospałość, brak sił do życia. Wszystkie te dolegliwości mogą być objawami zwykłego niewyspania. Ale często kryje się za nimi coś gorszego.

Anemia

To choroba spowodowana zbyt małą ilością erytrocytów, czyli czerwonych krwinek. Przyczyny takiego stanu mogą być bardzo różne, jedną z częstszych jest niedobór żelaza – pierwiastka, bez którego szpik kostny nie może produkować czerwonych krwinek. Na anemię szczególnie narażone są osoby stosujące źle skomponowane diety odchudzające. Niedokrwistość grozi też wegetarianom, bowiem w odrzucanym przez nich mięsie (np. wątróbce) jest bardzo dużo żelaza. Dlatego jeśli nie jesz produktów pochodzenia zwierzęcego, musisz zadbać o to, by w twojej diecie znalazły się inne źródła tego pierwiastka. Zawierają go m.in. brokuły, fasola, szpinak czy morele. Warto też zażywać suplementy z żelazem.

Objawy charakterystyczne dla anemii spowodowanej niedoborem żelaza to: łamliwość włosów i paznokci, zmiany błony śluzowej jamy ustnej, zajady, przesuszona i swędząca skóra. Za anemię może też odpowiadać duża utrata krwi. Częściej spotyka to kobiety, zwłaszcza mające obfite miesiączki. Niekiedy utrata krwi jest konsekwencją schorzeń któregoś z narządów wewnętrznych – na przykład wrzodów jelita cienkiego czy polipów jelita grubego, a nawet nowotworów. Wówczas dopiero uporanie się z krwawieniem wewnętrznym pozwala wyleczyć anemię.


Bezdech senny

Większość cierpiących na tę dolegliwość nie zdaje sobie sprawy, że choruje. W efekcie codziennie budzą się niewyspani, a przez cały dzień są zmęczeni. Jeśli mamy problem z chrapaniem, to najprawdopodobniej przyczyną chronicznej senności jest właśnie bezdech. Przyczyną chrapania jest zbytnie rozluźnienie mięśni podniebienia miękkiego. W efekcie zwęża się kanał gardła, przez który płynie powietrze. W konsekwencji do płuc z każdym oddechem dostaje się mniej tlenu. Nie każdy chrapiący cierpi na bezdech, ale jeśli obserwujesz u siebie ciągłe zmęczenie, to najpewniej jest ono jego efektem.

Bezdech sprawia, że dopływ powietrza do płuc jest całkowicie blokowany na kilka, a nawet kilkanaście sekund. Im częstsze takie przerwy, tym gorzej się czujemy rano. A w zaawansowanym stanie pojawiają się one nawet kilkanaście razy w ciągu godziny. Sen staje się nerwowy, chory miewa kołatania serca, czasem mocno się poci.

Zmęczenie spowodowane bezdechem może doprowadzić do tragedii. Chorym zdarza się mimowolnie zasypiać w ciągu dnia – co w sytuacji prowadzenia samochodu jest wyjątkowo niebezpieczne. Około połowa cierpiących na bezdech senny ma również nadciśnienie tętnicze. Przerwy w oddychaniu powodują głębokie niedotlenienie, dochodzi do zaburzeń rytmu serca, które z biegiem czasu mogą doprowadzić do zawału. Ciągłe niewyspanie prowadzi do rozdrażnienia, a niekiedy nawet depresji.

Bezdech leczy się chirurgicznie. Wystarczy drobny zabieg, by uchronić przed chrapaniem i nocnym niedotlenieniem. Z reguły wykonuje się go przy miejscowym znieczuleniu, a tuż po operacji można wyjść do domu. Innym rozwiązaniem jest spanie z aparatem zwiększającym ciśnienie powietrza w drogach oddechowych.


Cukrzyca

Senność i ciągłe zmęczenie są częstym objawem cukrzycy. To choroba spowodowana zwykle odpornością na insulinę lub uszkodzeniem komórek trzustki produkujących insulinę. W obu przypadkach u chorych we krwi zostaje zbyt dużo glukozy. Ten cukier jest paliwem dla naszych komórek, więc jeśli insulina działa za słabo lub produkujemy jej zbyt mało, narządy mają niewystarczające dostawy energii i pracują gorzej. Efektem tego jest zmęczenie i senność. Innymi objawami cukrzycy są: częste oddawanie moczu, osłabienie odporności organizmu czy infekcje skórne.

Zbyt duże stężenie glukozy we krwi uszkadza naczynia krwionośne. Cukrzyca jest chorobą zdradliwą i zwykle dowiadujemy się o niej, kiedy jest już w zaawansowanym stadium, a zniszczenia, których dokonała, są bardzo poważne. Chorym grozi pogorszenie wzroku, a nawet ślepota i uszkodzenie nerek. Jedną z komplikacji jest tzw. stopa cukrzycowa. Nawet niewielkie zadrapania przeradzają się w paskudne, jątrzące się rany. W najpoważniejszych przypadkach konieczna jest amputacja stopy.

Jeżeli podejrzewasz, że za ciągłym zmęczeniem stoi cukrzyca, musisz iść do lekarza i zbadać poziom cukru we krwi. Żeby nie dopuścić do choroby, staraj się utrzymywać prawidłową wagę, nie jedz zbyt dużo słodyczy, a białe pieczywo zastąp ciemnym pełnoziarnistym. Zdrowie pomogą zachować regularne ćwiczenia fizyczne – w przypadku osób z dużą nadwagą szczególnie polecany jest basen i aqua aerobic.


Hipotonia

To dolegliwość objawiająca się zbyt niskim ciśnieniem tętniczym krwi. Szacuje się, że taki problem może mieć co dziesiąta osoba na świecie. A kiedy krew płynie wolniej i ma mniejsze ciśnienie, nasze tkanki są gorzej zaopatrywane w tlen. Co więcej, niskie ciśnienie utrudnia dotarcie krwi do naszego mózgu. Objawy to częste zawroty głowy, omdlenia oraz ciągłe zmęczenie i senność.

Osobom ze zbyt niskim ciśnieniem pomagają regularne ćwiczenia fizyczne. Serce zmuszone do wysiłku po jakimś czasie zaczyna pracować wydajniej. Poza tym nie warto odmawiać sobie kawy – kofeina pobudza.


Problemy z nerkami

Zadaniem nerek jest oczyszczanie organizmu z toksycznych produktów przemiany materii. Niestety, chore nerki często nie dają żadnych wyraźnych objawów. Tak bywa np. w przewlekłej niewydolności tego narządu. Jesteśmy ciągle zmęczeni i senni, osłabia się apetyt, chudniemy. Pojawia się nadciśnienie, bóle stawów. Oddech chorych ma nieprzyjemny zapach. Najbardziej charakterystycznym objawem tej dolegliwości jest zmniejszenie ilości wydalanego moczu. Jeżeli zauważamy, że bardzo rzadko chodzimy ostatnio do łazienki, warto wybrać się do lekarza, który zleci badanie moczu. Niewydolności nerek nie wolno lekceważyć. Nieleczona grozi poważnym zatruciem organizmu i śpiączką.


Albo z tarczycą

Tarczyca to ważny gruczoł, który produkuje hormony wpływające m.in. na wzrost i dojrzewanie płciowe, utrzymanie prawidłowej temperatury ciała, pracę mięśni. Niestety, tarczyca to gruczoł, który dość często zawodzi. Może produkować za mało hormonów (wówczas mówimy o niedoczynności) lub wydzielać ich zbyt dużo (wtedy mamy do czynienia z nadczynnością).

Ciągłe uczucie zmęczenia jest objawem niedoczynności tarczycy. Inne dolegliwości z tym związane to ciągłe marznięcie, suchość skóry, nadmierne wypadanie włosów, obrzęk twarzy i przybieranie na wadze. Niedoczynność tarczycy występuje pięć razy częściej u kobiet niż u mężczyzn. Szacuje się, że cierpi na nią co dwudziesta przedstawicielka płci pięknej. Ryzyko choroby wzrasta z wiekiem, jednak kłopoty z tarczycą mogą pojawić się również u osób młodych, zwłaszcza kobiet, które niedawno urodziły dziecko.

Nadczynność tarczycy również powoduje osłabienie i zmęczenie organizmu, a to dlatego, że chorzy mają kłopoty z zasypianiem. Przy tym są ciągle pobudzeni i nerwowi. Pojawia się zaburzenie cyklu miesięcznego i ciągłe uczucie gorąca. Obie choroby diagnozuje się oznaczając stężenie hormonów tarczycy. Chorzy na niedoczynność do końca życia muszą przyjmować lekarstwa. W przypadku, gdy gruczoł produkuje zbyt dużo hormonów i rozrasta się, tworząc tzw. wole, bywa konieczna operacja.


Zespół chronicznego zmęczenia

Niekiedy nie sposób powiązać ciągłego uczucia zmęczenia z jakąś chorobą, a dolegliwości mają podłoże psychiczne. Mówimy wówczas o zespole chronicznego zmęczenia. Zwykle odpowiada za nie nasza praca, a konkretnie ciągły stres z nią związany. Czasem powodem jest też zła sytuacja osobista. Szacuje się, że co druga osoba cierpiąca na tę dolegliwość zmaga się również z zaburzeniami depresyjnymi. Według niektórych naukowców, za zespół chronicznego zmęczenia mogą również odpowiadać infekcje wirusowe, ale na razie teoria ta jest ciągle w fazie badań.

Zespół chronicznego zmęczenia objawia się nie tylko osłabieniem motywacji do robienia czegokolwiek, ale również dolegliwościami fizycznymi. Chory miewa bóle mięśni i stawów, odczuwa sztywność karku. Pojawiają się bolesne kłucia i kołatanie serca.

Pod względem psychicznym też jest bardzo źle. Chory łatwo się irytuje, ma kłopoty z pamięcią, nie potrafi się na niczym skoncentrować, a jego wydajność w pracy bardzo spada. Obniża się też libido. Nieleczony zespół chronicznego zmęczenia często przechodzi w depresję. Do powyższych objawów dołącza się niska samoocena oraz myśli samobójcze.

Leczenie zespołu chronicznego zmęczenia zwykle jest trudne i trwa wiele miesięcy, choć są osoby, u których wystarczyła tylko zmiana pracy na inną, mniej stresującą, by objawy ustąpiły. To jednak wyjątki. Z reguły terapia polega na regularnych wizytach u psychologa, ewentualnie wspólnych zajęciach z grupą innych chorych. Zmiana pracy na mniej stresującą jest bardzo pomocna. Pamiętajmy też, że stres zmniejsza znalezienie sobie hobby. Może to być cokolwiek, byleby relaksowało i pomagało zapomnieć o problemach w pracy bądź życiu osobistym.


Większość z nas pracuje za dużo i za szybko. Stres w pracy i mało czasu dla siebie to nasza codzienność. Z reguły mamy tyle na głowie, że nie możemy sobie pozwolić na dzień czy dwa wolnego, by wreszcie odpocząć. Nadmiar obowiązków sprawia, iż lekceważymy przeziębienie, a zmęczenie i ciągłą senność zabijamy kolejną filiżanką kawy. Błąd. Przeziębienie może przerodzić się w zapalenie płuc, a chroniczne zmęczenie może być objawem wielu bardzo poważnych chorób.

Autor: Daniel Lanart

Komentarze