Wiedza, która ratuje życie - pierwsza pomoc

Umiejętność ratowania ludzkiego życia powinna obowiązywać każdego z nas. Aby zrobić to jak najlepiej, warto przypomnieć sobie zasady prawidłowego postępowania przedmedycznego.

Omdlenie

Omdlenie jest objawem polegającym na przejściowej, samoistnej utracie przytomności i napięcia mięśniowego, prowadzących zwykle do upadku. Charakteryzuje się nagłym początkiem oraz całkowitym i szybkim powrotem świadomości. W literaturze fachowej znaleźć można wiele klasyfikacji omdleń.


Najczęściej dzieli się je na:


- odruchowe (neurogenne, wazowagalne),
- hipotonię ortostatyczną,
- arytmię serca,
- organiczną chorobę serca,
- naczyniowo-mózgowe.


Omdlenia pochodzenia kardiogennego obejmują dwie grupy. Pierwszą z nich stanowią omdlenia odruchowe, łącznie z hipotonią, u podłoża których leżą nieprawidłowe odpowiedzi naczynioruchowe na różne bodźce. Występują najczęściej u osób młodych. Do drugiej grupy zalicza się przypadki mające miejsce w wyniku spadku rzutu serca z ograniczeniem przepływu mózgowego. Przyczyną tego rodzaju omdleń mogą być: wady serca, tamponada serca, kardiomiopatia, hipowolemia lub arytmia serca. Poprzedzające omdlenie objawy, takie jak: poty, nudności, dyskomfort w jamie brzusznej, uczucie zimna przemawiają za omdleniem neurogennym. Na podłoże to mogą wskazywać także okoliczności omdlenia, np. duszne pomieszczenie, duże emocje.

W przypadku przyczyny kardiologicznej mają miejsce objawy zwiastunowe, takie jak: duszność, ból w klatce piersiowej. Statystyki dowodzą, że jedna czwarta osób z chorobami serca, u których mają miejsce omdlenia, umiera w ciągu najbliższych 3 lat. Gdy pacjent informuje nas, że jest mu słabo, należy położyć go z nogami uniesionymi wyżej. Jeżeli już doszło do utraty przytomności, trzeba złagodzić upadek i rutynowo zbadać podstawowe czynności życiowe. Po stwierdzeniu obecności oddechu i tętna należy unieść w górę ręce i nogi pacjenta i tak trzymać aż do powrotu przytomności. W sytuacji, gdy zapewnienie takiej pozycji choremu jest niemożliwe (np. pacjent jest dużo cięższy od osoby udzielającej mu pomocy), należy podstawić krzesło pod jego nogi. Jeżeli omdlenie dotyczy kobiety ciężarnej, trzeba zastosować ułożenie na lewym boku.

Dalsze postępowanie to:

- zabezpieczenie przed wychłodzeniem (np. koc termiczny),

- zapewnienie dostępu do świeżego powietrza,

- umożliwienie swobodnego przepływu powietrza przez krtań (np. zdjąć szal, krawat, rozpiąć kołnierzyk),

- zapewnienie spokoju choremu, - wezwanie pogotowia ratunkowego.


Duszność

O udzielenie pomocy może poprosić nas pacjent uskarżający się na uczucie duszności, z ciężkim, przyspieszonym oddechem, bladymi lub sinymi wargami, paznokciami. Przyczynami takiego stanu mogą być: astma oskrzelowa, niewydolność krążenia, zaburzenia rytmu serca, upośledzenie drożności dróg oddechowych, zapalenie dolnych dróg oddechowych, hipowolemia. Rolą farmaceuty jest w tym wypadku zapewnienie pozycji siedzącej choremu oraz dopływu świeżego powietrza. Jeśli pacjent ma przy sobie leki, zalecone przez lekarza na wypadek zaistnienia takich okoliczności, należy pomóc mu z nich skorzystać. Następnie wezwać pogotowie ratunkowe.


Hipoglikemia

Cukrzyca jest chorobą coraz powszechniejszą w naszym społeczeństwie. Dlatego warto przypomnieć zasady właściwej pomocy pacjentowi z niedocukrzeniem.


Podstawowymi objawami hipoglikemii są:

- bladość powłok,

- rozszerzenie źrenic,

- drżenie,

- potliwość,

- mrowienie wokół ust i języka,

- zawroty i ból głowy,

- głód,

- kołatanie serca,

- niepokój,

- dezorientacja,

- agresja,

- zaburzenia mowy,

- opóźnienie refleksu,

- utrudnienie myślenia logicznego,

- drgawki,

- uczucie omdlewania.


Do przyczyn niedocukrzenia zalicza się:

- wypicie alkoholu,

- niewłaściwą dawkę insuliny lub leków doustnych w stosunku do aktualnych potrzeb organizmu:

a) zbyt duża dawka insuliny przed posiłkiem,

b) zaniechanie posiłku,

c) zjedzenie zbyt małej ilości węglowodanów,

d) „dodatkowy” wysiłek fizyczny, nieuwzględniony w planie terapii.


Właściwe postępowanie obejmuje następujące czynności:

- podanie glukozy w tabletkach lub cukru w kostkach, soku lub

- podanie napojów energetycznych, zawierających czystą glukozę, napojów typu coca-cola, pepsi-cola, słodzonych cukrem, nie słodzikiem lub

- podanie szklanki mleka; mleko jest źródłem laktozy (z której w przewodzie pokarmowym powstaje glukoza) oraz tłuszczu i białka, dzięki którym wzrost stężenia węglowodanów we krwi ma wolniejszy przebieg; podobnie jak mleko działa zjedzenie niewielkiej ilości lodów, kromki chleba czy sucharka,

- podanie, po opanowaniu pierwszych objawów niedocukrzenia, porcji węglowodanów złożonych, np. w postaci kanapki. Niewskazane są wysokotłuszczowe produkty spożywcze, np. batoniki czekoladowe lub czekolada, ze względu na fakt, iż znacznie podnoszą poziom cukru we krwi, utrzymujący się przez wiele godzin.

Wyróżnia się hipoglikemię biochemiczną, oznaczającą niskie stężenie glukozy we krwi, której nie towarzyszą wyraźne objawy kliniczne oraz hipoglikemię kliniczną (objawową). Uważa się, że każda hipoglikemia może powodować zaburzenia funkcjonalne, a powtarzające się epizody niedocukrzenia prowadzą do trwałych zmian morfologicznych. Są zagrożeniem dla zdrowia i życia z powodu zakłócenia czynności ośrodków w centralnym układzie nerwowym, zwiększonego ryzyka wystąpienia ostrych incydentów wieńcowych i zaburzeń rytmu serca.


Krwotok z nosa

Zalecone postępowanie:

- upewnić się, czy dana osoba nie choruje na nadciśnienie tętnicze, jeśli tak

- krwotoku nie należy hamować,

- umożliwić pacjentowi przyjęcie pozycji siedzącej, z głową pochyloną ku przodowi i na tę stronę, z której nastąpiło krwawienie (chorego nie należy kłaść, ponieważ spływająca do krtani i żołądka krew jest przyczyną krztuszenia się),

- polecić choremu wydmuchać nos w czystą chusteczkę, najpierw przez jedną dziurkę, potem przez drugą,

- następnie przycisnąć skrzydełko nosa przez 10 minut, po tym czasie, jeżeli krwawienie nie ustaje, uciskać je ponownie przez 10 minut,

- położyć zimny kompres na kark i grzbiet nosa.

Jeśli krwotok nie ustaje przez kilkanaście minut, należy wezwać pogotowie ratunkowe.

Autor: Beata Chudzińska

Komentarze

  • 2016-03-31 gość

    Cześć. Mam krwawienia z nosa, które są coraz częstsze i obfitsze. Nie wiem co mam z tym zrobić.