Świat to za mało, czyli dorośli z ADHD cz.2

Do niedawna przypisywane wyłącznie dzieciom, dziś szacuje się, że nawet 6 proc. dorosłych cierpi na to zaburzenie. Być może ma je arogancka sprzedawczyni ze sklepu na rogu, kuzyn niepotrafiący zagrzać miejsca w jednej pracy czy nieco szalona, ale niebywale zdolna koleżanka.

Uleczyć nieuleczalne

ADHD jest nie tylko wzorem zachowania, ale chorobą o przebiegu chronicznym, co oznacza, że nie można jej wyleczyć, w sensie usunięcia przyczyn zaburzenia. – Nie możemy wyeliminować deficytu uwagi – podkreśla Elwira Lenartowicz. – Podejmując leczenie farmakologiczne, możemy natomiast doraźnie zmniejszyć lub usunąć objawy. Leczenie polega na podawaniu przede wszystkim środków pobudzających (na bazie metylofenidatu). Zastosowanie znajdują też leki z grupy antydepresantów, pomocne szczególnie dla dorosłych, u których często obserwujemy symptomy depresyjne jako konsekwencję nieleczonego ADHD.

Psycholog wyjaśnia, że działanie leku służy wygaszeniu najbardziej uciążliwych objawów, a więc poprawia koncentrację i zdolności kontrolowania własnych reakcji. Nie naprawia jednak wszystkiego, stwarza raczej pewną bazę do dalszej pracy. – Podstawowe działania terapeutyczne ukierunkowane są na psychoedukację, czyli umiejętność zrozumienia siebie jako osoby z ADHD, oraz na trenowanie radzenia sobie z objawami – dodaje. – Czasem potrzebna jest standardowa psychoterapia, jeśli ADHD towarzyszą poważniejsze trudności emocjonalne. Często pomocne są też grupy wsparcia.


Jak żyć?

ADHD jest darem, a nie przekleństwem pod warunkiem, że potrafimy nad nim zapanować. Psycholog Elwira Lenartowicz z Polskiego Towarzystwa ADHD radzi, by najpierw upewnić się, czy na pewno mamy do czynienia z tą chorobą.

Każdy z nas przecież zna osoby bardzo żywe, roztrzepane, impulsywne. Każdy też ma chwile, kiedy trudno mu się skupić czy wysiedzieć w kolejce do lekarza. Nie oznacza to jednak, że mamy ADHD. – W klasyfikacji chorób szczegółowo opisane są kryteria, które muszą być spełnione, by trafnie rozpoznać, że na pewno mamy do czynienia z tym zaburzeniem – mówi psycholog. – W ocenie należy uwzględnić ilość objawów, ich nasilenie, czas pojawienia się oraz stopień, w jakim dezorganizują życie. Określony zespół zaburzeń musi utrzymywać się stale i powodować swoiste cierpienie. I jeszcze jedno – musi mieć swoje początki w dzieciństwie.

Kiedy już jesteśmy pewni, że to ADHD, trzeba zrozumieć istotę tej choroby. – Tylko tak można nauczyć się z nią żyć, a dotychczasowe porażki przekuć w sukcesy – mówi Elwira Lenartowicz. Radzi też, by znaleźć w otoczeniu osobę, która rozumiejąc istotę problemu, będzie w stanie wspierać dorosłego z ADHD w organizacji i realizacji codziennych zajęć. Takie wsparcie jest w tej chorobie bardzo ważne.


Proste sposoby na uporządkowanie życia

Psycholog podpowiada, co osoba z ADHD powinna robić i jak, a czego nie: Większe zadania podziel na mniejsze. Musisz wyraźnie widzieć cel. Dalekosiężne plany wydają się nieosiągalne.

Każdego dnia rób szczegółowy plan działania, godzina po godzinie. Wykreślaj z listy kolejne wykonane zadania. Zaznacz punkty powtarzające się, które porządkują dzień, np. codziennie o 19 wiozę dziecko na basen lub o 8 rano i 8 wieczorem wyprowadzam psa. Porządkuj sprawy według stopnia ważności. Najpierw zabieraj się za sprawy najważniejsze, te mniej istotne mogą poczekać. Znajdź pracę, która będzie jednocześnie twoją pasją i zainteresowaniem. Tylko wtedy nie będziesz miała problemów z koncentracją i osiągniesz sukces. Zapisz się na jogę, fitness lub basen. Ćwiczenia fizyczne rozluźniają i rozładowują napięcie.


Główni winowajcy ADHD:

Genetyka. Chorobę najczęściej bowiem dostajemy w spadku. Jeśli ktoś w rodzinie miał ADHD, to prawdopodobieństwo pojawienia się dysfunkcji w kolejnych pokoleniach wzrasta nawet siedmiokrotnie. Jeśli posiadaczem ADHD jest rodzic, wówczas potomek ma aż 50 proc. szans, że odziedziczy chorobę.

Powikłania w okresie okołoporodowym.

Zatrucie ołowiem, którego stężenie w środowisku było zbyt duże.

Palenie przez przyszłą matkę papierosów.


Czas rozpoznania

ADHD nie pojawia się nagle. Zwykle to pozostałość z dzieciństwa, a pierwsze jego objawy można dostrzec jeszcze przed siódmym rokiem życia. Potem „nieznośne” dzieci zmieniają się po prostu w „nadpobudliwych” dorosłych. Profesor Philips Asherson z londyńskiego Maudsley Hospital twierdzi, że w przypadku aż 65 proc. dzieci z ADHD objawy choroby utrzymują się również w wieku dorosłym. Są to: depresje, lęki, trudności z utrzymaniem związków, impulsywność. Aż cztery razy częściej ADHD mają mężczyźni niż kobiety. W dodatku u panów przeważa podtyp z nadruchliwością, natomiast u kobiet występuje najczęściej podtyp z zaburzeniami uwagi, bez nadruchliwości.


Sprawdź, czy masz ADHD:
Czy często jesteś zamyślona?
Czy masz problemy z koncentracją i łatwo się rozpraszasz?
Czy działasz bez namysłu lub przeciwnie – jesteś zbyt opieszała?
Czy łatwo wybuchasz?
Czy jesteś niecierpliwa?
Czy masz problemy z organizacją czasu?
Czy masz problemy z planowaniem? I realizacją planów?
Czy trudno ci rozpocząć pracę, wciąż odwlekasz, przekładasz ją na później?
Czy trudno ci utrzymać porządek na biurku, w szafach?
Czy uważasz, że do niczego w życiu nie doszłaś?
Czy często zaczynasz robić wiele rzeczy jednocześnie, w rezultacie nie kończąc żadnej?
Czy boisz się rutyny, a nuda cię przeraża?
Czy dokucza ci chwiejność emocjonalna i zmienność nastrojów?
Czy masz skłonność do niepotrzebnego zamartwiania się?
Czy zauważyłaś u siebie skłonność do uzależnień?


Gdzie szukać pomocy?

Polskie Towarzystwo ADHD
609 656 809 godz. 15-19,
012 – 251 49 24 godz. 10-15.

Autor: Beata Biały

Komentarze

  • 2016-06-24 Aleksander Minkacz

    Cześć, Gościu. Przykro mi to stwierdzić, ale po kilku minutach kwestionariusz tak mnie znudził, że go nie dokończyłem.

    PS. Pytania należałoby dostosować również do przedstawicieli wolnych zawodów, freelancerów i przedsiębiorców (a tych wśród osób z ADHD całkiem niemało).

    Powodzenia z pracą magisterską!

  • 2016-03-31 gość

    ADHD u dorosłych to poważny i często nierozpoznany problem społeczny, dlatego podjęłam się napisania pracy magisterskiej na ten temat. Jeżeli rozpoznajesz u siebie objawy ADHD proszę wypełnij moje testy, a przyczynisz się do powstania epokowego dzieła! :) załączam link do kwestionariuszy: https://docs.google.com/forms/...

  • 2016-03-31 gość

    Kto przeczytał ten tekst w całości? Ja nie dałam rady za długi.

  • 2016-03-31 gość

    te pytania moga rownie dobrze pasowac do czlowieka którego przytłaczają problemy, z nerwicą albo poprostu pms lub chandra.sory

  • 2016-03-31 gość

    tak , medikinet jest naprawde skuteczny. Jestem dorosla i zazywam go i naprawde mi pomaga.