Słownik diabetyka

Każda osoba chora na cukrzycę wie, czym jest insulina, glukometr czy hiperglikemia. Ale osoby zdrowe często mają mgliste pojęcie o cukrzycy i życiu z tą chorobą. Zdrowym łatwiej będzie zrozumieć chorego, gdy poznają jego niezbędnik.

Analogi insuliny to zmodyfikowane preparaty insuliny ludzkiej (np. przez zmianę miejsc aminokwasów w łańcuchu cząsteczki insuliny). Modyfikacja pozwala na zmianę profilu działania preparatu.


Cukrzyca ciężarnych to hiperglikemia (nieprawidłowa glikemia na czczo, nietolerancja glukozy lub cukrzyca) pojawiająca się u kobiet w ciąży, które dotąd były zdrowe. Stanowi ona zagrożenie dla płodu, może z niej także rozwinąć się cukrzyca typu 2.


Glikemia to po prostu stężenie glukozy we krwi, podaje się je w miligramach na 100 ml krwi (mg%) lub w milimolach na litr (mmol/l).


Glukometr to urządzenie umożliwiające szybki i bezproblemowy pomiar poziomu glukozy we krwi. Pacjent pobiera kroplę krwi z opuszka palca (ewentualnie z ucha), a w ciągu kilkunastu sekund na wyświetlaczu pojawi się wynik (dzięki zastosowaniu paska magnetycznego lub odczynników chemicznych).


Hipoglikemia – najprościej rzecz ujmując to niedocukrzenie krwi, sytuacja, gdy poziom glukozy we krwi spada poniżej pewnego poziomu. Dla osób chorych na cukrzycę to stan bardzo niebezpieczny, może doprowadzić do utraty przytomności, a nawet do śpiączki cukrzycowej. Objawem hipoglikemii może być m.in. uczucie głodu i osłabienia, oraz nudności, niepokój, rozszerzenie źrenic.


Hiperglikemia – oznacza zbyt wysokie stężenie cukru we krwi. W przypadku chorych na cukrzycę, hiperglikemia może być konsekwencją m.in. zbyt niskiego poziomu insuliny, insulinoodporności, zbyt małej aktywności fizycznej. Do najczęstszych objawów hiperglikemii należą silne pragnienie połączone z uczuciem suchości w ustach, bardzo częste oddawanie moczu, znużenie i senność. Zapobieganie hiperglikemii w przypadku diabetyków polega głównie na regularnym spożywaniu odpowiednich posiłków, włączeniu aktywności fizycznej i stosowaniu się do rad lekarza (w tym regularnym zażywaniu odpowiednich leków). Zbyt długo utrzymujący się zbyt wysoki poziom glukozy we krwi prowadzi do uszkodzenia naczyń krwionośnych, retinopatii, choroby wieńcowej, neuropatii, zespołu stopy cukrzycowej.


Insulina – obniża poziom glukozy we krwi. Nazwa tego hormonu pochodzi od łacińskiego insulo (tłum. wyspa), nawiązującego do wysepek Langerhansa trzustki, gdzie hormon ten jest produkowany. Insulinę odkryto w 1922 roku, rok później Frederick Banting otrzymał za to odkrycie Nagrodę Nobla. W zdrowym organizmie zwiększone stężenie glukozy we krwi (do którego doprowadza np. zjedzenie posiłku) powoduje wyrzut insuliny.


Insulinoodporność – mówimy o niej, gdy komórki nie reagują na insulinę. W efekcie tego glukoza nie może przeniknąć do ich wnętrza i krąży we krwi.


Pen zwany także automatycznym wstrzykiwaczem insuliny, to urządzenia umożliwiające szybkie podanie insuliny przez wstrzyknięcie jej do tkanki podskórnej.


Pompa insulinowa umożliwia ciągłe podawanie insuliny, urządzenie to poprawia jakość życia chorego na cukrzycę. Może być osobista i wszczepialna. Ta pierwsza to niewielkie urządzenie, zaopatrzone w zbiorniczek na insulinę. Pompa wszczepialna zostaje – jak sama nazwa wskazuje – wszczepiona pod skórę (nad mięśniem prostym brzucha). Insulina zostaje podana bezpośrednio do jamy otrzewnej.


Stopa cukrzycowa to jedno z powikłań cukrzycy, zespół specyficznych przypadłości, dotykających stopę diabetyka. Nieleczona prowadzi do nieodwracalnych deformacji i martwicy stopy, co może skończyć się amputacją.


Trzustka to gruczoł znajdujący się w górnej części jamy brzusznej. Trzustka produkuje enzymy trawienne oraz dwa ważne hormony: insulinę i glukagon (ten ostatni podnosi stężenie glukozy we krwi).

Autor: Oprac.SW

Komentarze