Skoncentruj się uważnie

Szef zleca ci kolejne zadanie, sterta dokumentów na twoim biurku rośnie a ty sobie myślisz: „Zaraz to zrobię, tylko jeszcze sprawdzę maila i konto bankowe, wejdę na Naszą Klasę i oddzwonię do męża, żony, koleżanki. Aha, i napiję się kawy. Wtedy już na pewno będę mogła się skupić.”

W ten lub podobny sposób mijają godziny, aż w końcu patrzysz na zegarek i widzisz, że jest godzina 17 – czas iść do domu. Bilans dnia – kilka maili do przyjaciół, pełne rozeznanie w portalach plotkarskich, wiadomości przeczytane w Internecie i kolejna gra w pasjansa. A sterta dokumentów nie ruszona. Dlaczego? Bo masz problem z koncentracją.

Nasz mózg jest tak skonstruowany, aby w krótkim czasie odbierać i przetwarzać ogromną ilość bodźców, które napływają do nas co sekundę. Mogą to być bodźce słuchowe, węchowe, smakowe, czuciowe lub wzrokowe. Najczęściej odbieramy wszystkie naraz, ale nie zdajemy sobie z tego sprawy, ponieważ jest ich za dużo. Skupiamy uwagę, czyli koncentrujemy się, na tych najważniejszych w danym momencie, np. na przeczytaniu tego artykułu.


Świadoma koncentracja

Czytając ten artykuł twój mózg przetwarza niezliczoną ilość bodźców, ale nie wszystkie odbierasz świadomie, gdyż całą uwagę skupiasz na rozumieniu tekstu. To pewnie dlatego nie słyszysz hałasów dobiegających z ulicy, ani nie zdajesz sobie sprawy z tego, że woda, którą wstawiłeś na herbatę, właśnie się ugotowała. Nie zastanawiasz się również nad tym, że twoje serce bije spokojnie. Dopiero, gdy to sobie uświadamiasz, zaczynasz słyszeć nadjeżdżające auta, czy szum wody w czajniku.

Kiedy z naszą koncentracją wszystko jest w porządku, bez problemu skupiamy się na danej rzeczy, którą musimy zrobić. Nasz umysł działa wybiórczo i nie przepuszcza innych, mało ważnych bodźców do naszej świadomości. Aby umysł był sprawny, prawidłowo odbierał i przetwarzał informacje, mózg musi być wystarczająco dotleniony i nie może być przeciążony, a ciało i psychika powinny być w dobrej formie.

Jednak nie zawsze tak bywa. Presja czasu, problemy osobiste, papierosy, alkohol, nadmiar kawy, brak snu czy złe odżywianie się sprawiają, że organizm nie ma możliwości odpoczynku i regeneracji. Skutek? Zaburzenia koncentracji i pamięci.


Objawy zaburzeń uwagi

Przypomnij sobie teraz sytuację, w której siedzisz w pracy i nie możesz się skupić na obliczeniach, na które szef już z niecierpliwością czeka. Teraz zapewne słyszysz wszystkie hałasy, które dobiegają z zewnątrz, dostrzegłaś również, że sekretarka zmieniła kolor włosów. W swojej głowie wciąż słyszysz piosenkę, którą dziś rano grali w radiu i nie możesz przestać jej nucić. Zaczynasz się denerwować, czas ucieka, a ty nie potrafisz się skupić na podstawowej rzeczy, która jest tak prosta w wykonaniu. Pod wpływem nerwów przypomina ci się, że nie zapłaciłaś rachunku za prąd i zapewne jak wrócisz do domu, będziesz musiała się myć po ciemku. Sytuacja robi się jeszcze bardziej napięta, gdy kolega narzeka jak dużo czasu zmarnował wczoraj wypełniając deklarację podatkową. Ty robisz się blada, bo całkowicie i niej zapomniałaś.


Przyczyny

- Zaburzenia koncentracji powodują, że zadania, które dotąd wykonywało się bez problemu, nadmiernie obciążają nasz umysł. Zaczynają występować braki w pamięci a próby przyswojenia nowych informacji (np. numeru telefonu, czy listy zakupów) kończą się niepowodzeniem. Zaburzenia te powodują również blokadę w powiększaniu się zasobów pamięci - mówi dr Urszula Stępniak, specjalista neurolog - Często przyjmuję pacjentów, którzy skarżą się na problemy z koncentracją. Są to nie tylko starsi ludzi powyżej 50 roku życia, ale również studenci. Proszą mnie o specjalistyczne badania neurologiczne, gdyż obawiają się, że powodem ich zaburzeń jest jakaś poważna choroba. Najczęściej, po dłuższej rozmowie z tymi pacjentami, mogę ich uspokoić, gdyż powodem ich zaburzeń koncentracji jest zbyt wielki stres w pracy, mało snu, nadmiar kawy i papierosów. Czasem przyczyną okazuje się jakiś problem związany z życiem osobistym. Wtedy odsyłam pacjentów do psychologa.

Na szczęście istnieje wiele metod, które mogą natychmiastowo poprawić twoją koncentrację, ale będzie to wymagało motywacji i dyscypliny:

- jeśli pracujesz w biurze, rób sobie 5-minutowe przerwy co 45 minut.
- jedz regularnie
- nie pij kawy ani czarnej herbaty
- pij, co najmniej dwa litry wody dziennie
- jeśli nie potrafisz całkowicie odstawić alkoholu, zmniejsz jego spożywanie
- jeśli nie potrafisz całkowicie rzucić palenia, staraj je ograniczyć
- uprawiaj sport, co najmniej raz w tygodniu
- nie siedź za długo w jednym miejscu; brak ruchu znaczenie spowalnia procesy myślowe
- staraj się w ciągu dnia dotlenić mózg poprzez krótki spacer na świeżym powietrzu lub ziewanie.


Kiedy należy udać się do lekarza?

- Jeśli oprócz zaburzeń koncentracji, występują również inne objawy, takie jak bóle głowy, zaburzenia widzenia, słyszenia lub zaburzenia mowy, należy się natychmiast udać do specjalisty, który wykona odpowiednie badania neurologiczne - wyjaśnia dr Urszula Stępniak.

Zaburzenia koncentracji mogą być jednym z objawów związanych ze starzeniem się, ale również z poważnymi neurologicznymi chorobami. Do takich można zaliczyć m.in.: zaburzenia krążenia, udar mózgu, padaczkę, chorobę Parkinsona i Alzheimera, zapalenia opon mózgowych czy stwardnienie rozsiane, ale również ciężkie migreny.

- Problemy z koncentracją są często skutkiem ubocznym przyjmowanych leków - twierdzi dr Urszula Stępniak. – Koncentrację zaburzać mogą środki psychotropowe i antyhistaminowe, ale również takie, które obniżają ciśnienie krwi lub działają uspakajająco i nasennie. Nadmiar ogólnodostępnych leków przeciwbólowych może być również powodem problemów ze skupieniem uwagi.

Konsultacja: dr Urszula Stępniak, specjalista neurolog z Poradni Neurologicznej w Warszawie.

Autor: Alexandra Machera

Komentarze