Serce diabetyka potrzebuje wsparcia

Aż 75 proc. chorych na cukrzycę cierpi na niewydolność serca. Jest ona najczęstszym powodem umieralności chorych na cukrzycę. Dzieje się tak, ponieważ obecność cukru we krwi uszkadza układ sercowo-naczyniowy.

Wśród diabetyków problemy z sercem występują znacznie częściej niż u ludzi nie chorujących na cukrzycę. Cukrzyca dwukrotnie zwiększa ryzyko wystąpienia niewydolności serca u mężczyzn i aż pięciokrotnie u kobiet. Mają na to wpływ towarzyszące schorzeniu miażdżyca oraz choroba niedokrwienna serca.

To właśnie choroba niedokrwienna serca (CHNS) jest najczęściej spotykanym powikłaniem cukrzycy. Polega ona na niedostatecznym zaopatrzeniu mięśnia sercowego w tlen i substancje odżywcze. Choroba wieńcowa może prowadzić do zawału, który u cukrzyków występuje częściej niż u osób zdrowych (ok. 2-3-krotnie częściej u mężczyzn oraz 3-6-krotnie częściej u kobiet). Ryzyko zawału mięśnia sercowego zwiększać może towarzysząca cukrzycy miażdżyca. W przypadku chorych na cukrzycę zaburzona zostaje gospodarka cholesterolowa oraz wiele innych procesów metabolicznych, które ułatwiają rozwój tej choroby. Arterioskleroza (miażdżyca) jest przyczyną aż 90 proc. zawałów.


Uwaga na kilogramy

Cukrzycy zazwyczaj towarzyszą także otyłość i nadciśnienie. Obydwa te czynniki niekorzystnie wpływają na pracę serca. W pierwszym przypadku jest to proces o tyle skomplikowany, że nadwaga i cukrzyca wzajemnie „napędzają się”. Im wyższa waga, tym większe ryzyko zachorowania na cukrzycę (ponad 90 proc. diabetyków to osoby ważące znacznie powyżej normy). Wraz ze zwiększeniem się masy tkanki tłuszczowej w organizmie rośnie nietolerancja glukozy oraz oporność na insulinę. Z drugiej strony sama cukrzyca powoduje zwiększanie się tkanki tłuszczowej w organizmie – wyższe stężenie cukru we krwi uszkadza ścianki naczyń krwionośnych, co ułatwia odkładanie się w nich tłuszczu. Zaburzając gospodarkę lipidową, nadwaga sprzyja także pojawieniu się nadciśnienia. Występuje ono u diabetyków dwa razy częściej. Normy ciśnienia krwi dla diabetyków w młodym wieku to poniżej 120/80 mm Hg, dla osób w wieku średnim – poniżej 130/85 mm Hg, zaś po 60 roku życia – poniżej 140/90 mm Hg.


Czas na aktywność!

Chorym na cukrzycę, podobnie jak wszystkim osobom z patologiami układu sercowo-naczyniowego, zaleca się większą aktywność fizyczną. Wpływa ona korzystnie nie tylko na poprawę kondycji samego serca i obniżenie masy ciała, ale ma także zbawienny wpływ na cukrzycę. By uzyskać utraconą na skutek zwiększonego wysiłku mięśni energię, organizm zużywa bowiem glukozę. W ten sposób cukier usuwany jest z krwi. Codzienne ćwiczenia zwiększają także wrażliwości tkanek na insulinę.

Wbrew powszechnie panującej opinii nie ma przeciwwskazań do wykonywania wysiłku fizycznego przez osoby dotknięte cukrzycą. Warunkiem jest jednak umiarkowany poziom intensywności. Rodzaje wykonywanych ćwiczeń i ich częstotliwość są sprawą indywidualną i powinny być dobrane wyłącznie przez lekarza, zarówno kardiologa, jak i diabetologa. Najlepszą formą ćwiczeń dla diabetyków są tzw. dyscypliny aerobowe. Zaleca się więc spacer, przejażdżkę na rowerze, pływanie lub bieganie na nartach. Sporty te można także uprawiać w domu lub na siłowni, gdzie do dyspozycji mamy takie urządzenia jak: orbitrek, bieżnia, stepper, wioślarz czy rowerek. Gimnastyka przyniesie efekty jedynie wtedy, gdy będzie wykonywana regularnie – najlepiej 3-5 razy w tygodniu, po ok. 20-40 minut dziennie.

Aktywność fizyczna a serce cukrzyka:

• poprawia przepływ krwi w naczyniach
• poprawia działanie insuliny na tkanki i zmniejsza stężenia cukru we krwi
• obniża ciśnienie tętnicze
• redukuje tkankę tłuszczową
• sprzyja odchudzaniu i utrzymaniu prawidłowej masy ciała
• zmniejsza stężenie „złego” cholesterolu i podwyższa poziom jego „dobrej” odmian


Odstaw papierosy

Ze względu na osłabione serce (mówi się, że cukrzyca postarza serce o 15 lat) diabetyków obowiązuje absolutny zakaz palenia. Palenie uszkadza ściany tętnic, sprzyja powstawaniu zakrzepów i znacznie przyspiesza rozwój miażdżycy. Nikotyna oraz inne substancje znajdujące się we wdychanym dymie powodują także wzrost ciśnienia i przyspieszają puls (jeden papieros o ok. 8-10 uderzeń). Wreszcie palenie papierosów może zwiększać oporność na leki nadciśnieniowe. Cukrzycy powinni także unikać alkoholu. Co prawda spożywanie go w niewielkich ilościach hamuje rozwój miażdżycy, lecz jednocześnie podnosi ciśnienie tętnicze krwi, co pogłębia powikłania cukrzycy. Alkohol jest niepożądany także dlatego, że dostarcza organizmowi dużej liczby kalorii (dwa razy więcej niż węglowodany i niemal tyle samo co tłuszcze), co powoduje przyrost wagi.


Co na talerzu?

Serce diabetyka wymaga także stosowania odpowiedniej diety. Jej celem powinno być przede wszystkim zrzucenie zbędnych kilogramów i unikanie „złego” cholesterolu, który przyspiesza rozwój miażdżycy. Cukrzyków obowiązuje więc menu niskokaloryczne. Prawidłowo zbilansowana dieta powinna składać się w 10 procentach z białka, w 30 procentach z tłuszczów i w 60 procentach z węglowodanów. Bardzo ważny jest także sposób jedzenia. Najlepiej, gdy w ciągu dnia będziemy spożywać pięć posiłków (trzy dania główne i dwie mniejsze przekąski). Dzielenie jadłospisu na mniejsze porcje nie tylko ułatwia trawienie, ale i pomaga przyswajać składniki odżywcze. Z menu cukrzyka, oprócz cukrów prostych, muszą więc zniknąć także tłuszcze i pokarmy bogate w tłuszcz: mięsa (boczek, słonina, smalec, parówki i wędliny), wysokotłuszczowy nabiał (masło, śmietana, ser żółty i topiony) oraz, oczywiście, torty i ciasta. Równie bogate w tłuszcze są ryby morskie oraz oleje roślinne i to właśnie nimi należy uzupełniać dzienną dawkę tłuszczu. Zaleca się także częstsze spożywanie produktów zbożowych i warzyw. Są one wskazane zarówno przy problemach z cukrzycą, jak i sercem. Mają bowiem tę zaletę, że oprócz małej ilości kalorii zawierają błonnik, który wychwytuje cząstki cholesterolu i zapobiega ich wchłanianiu. Produkty roślinne zawierają także przeciwutleniacze, takie jak witamina A, D i E oraz regulujący ciśnienie potas.

Cukrzycy mający problemy z sercem muszą także kontrolować poziom cholesterolu we krwi. Jak wiadomo, wysokie stężenie LDL („złego” cholesterolu) jest jednym z głównych czynników zwiększających ryzyko wystąpienia zawału. Bardzo korzystny wpływ na regulację poziomu cholesterolu we krwi ma wspomniany już błonnik. Dlatego też warto włączyć do diety pełnoziarniste pieczywo, fasolę, groch, muesli oraz makarony bezjajeczne. Ważnym elementem diety osób z problemami sercowymi jest także ograniczenie spożywania soli kuchennej, która podnosi ciśnienie. Jej dzienna dawka nie powinna przekraczać 5 gramów. Zrezygnujmy więc z popularnego w naszym kraju nawyku dosalania każdej potrawy.

http://www.swiat-zdrowia.pl/diabetologia/artykul/c...

http://www.swiat-zdrowia.pl/diabetologia/artykul/a...

Autor: Piotr Rotter

Komentarze