Seksualność dziecka

Dziecko przechodząc na świat, przeżywa poszczególne etapy fascynacji swoim ciałem. Zygmunt Freud, twórca psychoanalizy, podzielił rozwój seksualny człowieka na kilka faz - oralną, analną, falliczną, okres latencji i genitalną.

Faza oralna

Swoimi ramami czasowymi obejmuje okres niemowlęctwa. Dziecko czerpie satysfakcję z zaspokojenia potrzeby głodu poprzez drażnienie warg, języka, gardła poprzez pierś i pokarm matki. W tym okresie dziecko w stosunku do drugiej osoby (najczęściej matki) jest tylko i wyłącznie pasywne. Dopiero pod koniec fazy oralnej wraz z ząbkowaniem, rozpoczyna aktywną relację z obiektem.


Faza analna

Między 1 a 3 rokiem życia dziecko wchodzi w kolejną fazę rozwoju seksualnego. Przyjemność przynosi mu wówczas drażnienie błony śluzowej odbytu - jako aparatu mogącego dziecku dać kontrolę nad procesem wydalania. Oscyluje wtedy wokół dwóch skrajności - dawania i zatrzymywania. Dziecko przyznaje także wartość wydalanym ekskrementom - jako częściom swojego ciała. Ma to związek z treningiem czystości, który staje się faktem społecznym dzięki temu, że dorośli domagają się defekacji w odpowiednim czasie i karcą za defekację w czasie nieodpowiednim. Zaburzenie przebiegu tej fazy (nadmierny trening czystości, przesadna troska rodziców o czystość) ma wiązać się z rozwojem sztywności charakteru, rygoryzmu, brakiem wyobraźni, pedanterią, zahamowaniami w życiu seksualnym (oziębłość u kobiet, impotencja u mężczyzn).


Faza falliczna

Między trzecim a piątym rokiem życia, kolejną sferą erogenną, która zaczyna dominować są zewnętrzne narządy płciowe - penis i łechtaczka. Z tego względu okres dominacji tych sfer nosi nazwę fazy fallicznej. W tym okresie zainteresowanie swoimi narządami płciowymi u dzieci może przejawiać się masturbacją. Jest to proces naturalny. Skutkiem tej fazy jest zahamowanie wczesnodziecięcej aktywności seksualnej. Rozpoczyna się okres latencji.


Faza latencji

Trwa od 6 roku życia do okresu dojrzewania. Jest to faza utajona, następuje w niej wyciszenie tendencji i potrzeb seksualnych. Energia dziecka jest ukierunkowana na zdobywanie umiejętności, takich jak pisanie, czytanie i arytmetyka, jak również na rozwijanie zdolności społecznych w grupie rówieśniczej.


Faza genitalna

Osoba wkracza w tę fazę wraz okresem dojrzewania. Jej cechą charakterystyczną jest to, że przyjemność seksualna skupiona jest na narządach rozrodczych (pochwa u kobiet i penis u mężczyzn) oraz to, że przyjemność czerpana z zaspokajania popędu zostaje podporządkowana celom rozrodczym.

Autor: Andżelika Korczak-Urban, psycholog

Komentarze