Problem z nosem

Niedoceniany i lekceważony mści się okrutnie na tych, którzy traktują go jak błahą przypadłość i nawet nie podejmują leczenia. Mowa o katarze, który może okazać się dużym problemem, gdy nie jest właściwie leczony.

Nos u człowieka spełnia kilka ważnych zadań. Jest narządem oddechowym, zmysłu, rezonacyjnym w tworzeniu dźwięków mowy, a w kontakcie z alergenami wziewnymi stanowi obronę immunologiczną organizmu. Fizjologicznym torem oddychania u człowieka jest oddychanie przez nos (wyjątek stanowi oddychanie podczas wysiłku fizycznego przez usta, uznawane jako prawidłowe). Powietrze, przechodząc przez jamy nosa, ulega ogrzaniu, nawilżaniu i oczyszczeniu. Błona śluzowa tego organu jest także pierwszym miejscem kontaktu organizmu z drobnoustrojami i alergenami.


Nieleczony katar trwa tydzień, a leczony siedem dni - mówi popularne powiedzenie. Jednak czy w świetle powyżej przytoczonych funkcji nosa, katar należy uznawać za błahą przypadłość?


Nieżyty nosa

Przyczynami nieżytu nosa mogą być także praca w klimatyzowanych pomieszczeniach, czynniki fizyczne (zmiana temperatury, wilgotności otoczenia), zanieczyszczenie środowiska, stosowanie niektórych leków, zmiany hormonalne, zakażenia grzybicze czy polipy nosa.

Warto zwrócić uwagę na hormonalny nieżyt nosa, który występuje w ciąży (od 2 miesiąca), w okresie pokwitania, w trakcie przyjmowania doustnych środków antykoncepcyjnych oraz estrogenów, a rzadziej w niedoczynności tarczycy.

Chorzy bardzo często bagatelizują katar i czekają, aż sam przejdzie. Tymczasem nieleczony może być przyczyną zapalenia oskrzeli, ucha wewnętrznego, migdałków albo zatok. Katar sienny ma zupełnie inne podłoże: jest konsekwencją alergii na pyłki roślinne. W ciągu ostatnich lat katar sienny stał się bardzo powszechnym problemem, zwłaszcza wśród dzieci. Jego objawami są: napady kichania, wodnisty wyciek z nosa, łzawienie, często połączone z zapaleniem spojówek. Alergicy nie mają łatwego życia. Jak tylko ustąpi katar spowodowany pyłkami, to na skutek obniżonej odporności szybko „łapią" katar bakteryjny lub wirusowy. W konsekwencji zdarza się, że mają katar przez cały rok.


Leczenie kataru

W przypadku ostrego nieżytu nosa postępowanie lecznicze polega na podawaniu leków objawowych, takich jak: wapno, witamina C, rutyna. Ulgę pacjentom, nie mogącym przez katar swobodnie oddychać, przyniosą leki obkurczające błonę śluzową nosa, co zmniejsza przekrwienie i obrzęk błony śluzowej nosa oraz ilość utrudniającej normalne funkcjonowanie wydzieliny. Preparaty takie są dostępne w aptekach bez recepty. Leczenie nieżytów przewlekłych polega głównie na eliminacji czynników zewnętrznych oraz zapobieganiu infekcjom górnych dróg oddechowych oraz oczyszczaniu nosa.


Walka nie tylko z katarem

Otarcia płatków nosa spowodowane częstym wydmuchiwaniem ukoją maści: tymiankowa lub rumiankowa. Nie tylko natłuszczą podrażnioną skórę, ale i odkażą. Osoby zakatarzone powinny unikać picia alkoholu, który rozszerza naczynia krwionośne i powoduje nasilony wyciek wydzieliny z nosa. Można także stosować wodę morską (zwłaszcza u niemowląt i dzieci), która oczyszcza i nawilża zmieniony przez zapalenie nabłonek. Natychmiast należy zgłosić się do lekarza, gdy katarowi towarzyszą: wysoka gorączka, ból uszu, silny ból głowy lub trudności z oddychaniem, gdy wydzielina z nosa zawiera krew lub ropę i gdy katar - mimo leczenia - nie ustępuje po tygodniu. Warto także pamiętać, że katar może być objawem reakcji pseudoalergicznej spowodowanej np. regularnym przyjmowaniem leków przeciwbólowych.


Bibliografia:

1. Zapalenia górnych dróg oddechowych - codzienny problem w praktyce lekarza rodzinnego, „Medycyna Rodzinna" 5/2002, s. 154-160.
2. Schwarz G., Carlsson S., Alergie pokarmowe. Przyczyny. Rozpoznawanie. Prawidłowe Odżywianie, Warszawa 2003.
3. Otorynolaryngologia dziecięca, red. Mieczysław Chmielik, Wydawnictwo Lekarskie PZWL 2004.

Autor: mgr farmacji Beata Chudzińska

Komentarze