Podstępna żółtaczka

Rano byłaś u fryzjera, potem zjadłaś szybki obiad w ulicznym barze, wypiłaś sok z kostką lodu, po pracy poszłaś do dentysty, a wieczorem na siłownię. Czy wiesz, że w ciągu jednego dnia byłaś aż pięć razy narażona na zarażenie się żółtaczką?

Wirusowe zapalenie wątroby (WZW) jest bardzo podstępną chorobą. Można zarazić się podczas zwykłych codziennych czynności i nawet tego nie zauważyć! Choroba bowiem czasem rozwija się latami, nie dając żadnych widocznych objawów. Aż pewnego dnia... Po co czekać? Uchroń się przed żółtaczką, zanim zmieni twoje życie w koszmar.


WZW typu A

Jak można się zarazić?

W stołówce, restauracji, publicznej toalecie. Czasem wystarczy wypić skażoną wodę, zjeść owoc umyty w brudnej wodzie lub posiłek przygotowany brudnymi rękoma przez zakażoną osobę. To dlatego ten typ żółtaczki nazywany jest chorobą brudnych rak. Czasem można ją przywieźć z egzotycznej podróży po krajach o niskim poziomie higieny.


Objawy

Pierwsze, łagodne objawy pojawiają się czasem dopiero sześć tygodni po zakażeniu. Odczuwasz wtedy delikatny ból brzucha (u góry, z prawej strony), możesz mieć też gorączkę, biegunkę czy wymioty. Gdy choroba jest już mocno zaawansowana, skóra, białka oczu i spojówki stają się żółte. Stolec jest jasny, mocz ciemnobrązowy, a nawet czarny - to znak, że we krwi za dużo jest bilirubiny. Zwykle usuwana jest z wątroby wraz z żółcią, ale gdy wątroba niedomaga, bilirubina krąży po całym organizmie. Zwykle chorobę można całkowicie wyleczyć, choć czasem trwa to nawet pół roku.


Leczenie

Właściwie nie ma lekarstwa na żółtaczkę. Wirusy muszą zginąć same, leczenie jest więc długie i uciążliwe. Zwykle nie obejdzie się bez kilku tygodni w szpitalu zakaźnym. Odpoczynek i specjalna dieta to właściwie jedyna metoda powrotu do zdrowia.


Czym grozi?

Może doprowadzić do niewydolności wątroby, uszkodzenia nerek, zaniku szpiku kostnego i gorszej krzepliwości krwi.


Jak się ustrzec?

Przestrzegaj zasad higieny, myj ręce przed jedzeniem, po wyjściu z toalety, unikaj jedzenia w ulicznych barach, myj owoce i warzywa w gorącej wodzie, pij przegotowaną wodę i mleko. • Zastosuj szczepionkę WZW typu A lub skojarzoną, dają one odporność na 15 lat.



WZW typu B

Jak można się zarazić?

U fryzjera, kosmetyczki, dentysty, gdy narzędzia są niedokładnie wysterylizowane, a wcześniej miały kontakt z wirusem. Zarazić się można także przez seks - wirus znajduje się bowiem również w nasieniu i wydzielinie z pochwy. Także podczas pobierania lub transfuzji krwi, a nawet podczas zwykłego zastrzyku - stąd nazwa żółtaczka wszczepienna. Do zakażenia dochodzi podczas kontaktu z zakażoną krwią. Wirus zapalenia wątroby typu B jest sto razy bardziej zakaźny niż wirus HIV.


Objawy

Wirus żółtaczki typu B wylęga się od sześciu tygodni do sześciu miesięcy. Oznacza to, że nawet przez pół roku możesz nie wiedzieć o tym, że jesteś chora. A już na pewno nie skojarzysz tej choroby z wizytą u fryzjera czy manikiurzystki sprzed kilku miesięcy. Tym bardziej że zażółcenie skóry i oczu pojawia się jedynie u 10-15 proc. zakażonych. U pozostałych objawami choroby są bóle głowy, nudności, brak apetytu, a u dzieci - biegunka.



Leczenie

Na ten typ żółtaczki również nie wynaleziono jeszcze leku. Odpoczynek i specjalna, lekkostrawna dieta to jedyne sposoby na powrót do zdrowia. Kiedy jednak objawy nie mijają, to znak, że doszło do przewlekłego zapalenia wątroby. Wtedy ratunkiem są zastrzyki z interferonu - białka, które bierze udział w zwalczaniu infekcji. Ponieważ podczas zapalenia wątroby poziom interferonu jest obniżony, trzeba dostarczyć go z zewnątrz.

Niestety, kuracja nim jest droga nie każdy może jej się poddać (nie możesz go stosować, gdy masz alergię, problemy z tarczycą czy chorobę niedokrwienną serca). Wtedy leczy się lamiwudyną (tabletki lub syrop), która hamuje namnażanie się wirusa WZW B. Czasem nie pomaga nawet kilkuletnia kuracja, a wirus uodparnia się na działanie leku.

U 80 proc. zakażonych dochodzi do przewlekłego zapalenia wątroby, po 20-30 latach. Aż 10 proc. tej grupy ma marskość wątroby, a 33 proc. raka tego narządu.


Jak się ustrzec?

Używaj sprzętu jednorazowego lub sterylizowanego (wirus jest odporny na dezynfekcję) w autoklawach. Nie korzystaj z cudzych cążków, szczoteczki do zębów, maszynki do golenia. Zastosuj szczepionkę przeciwko WZW typu B lub skojarzoną.



WZW typu C

Jak można się zarazić?

Najczęściej podczas transfuzji lub kontaktu z krwią zakażonej osoby, ale również u fryzjera, kosmetyczki, podczas przekłuwania uszu, w salonie tatuażu czy akupunktury. Szacuje się, że w Polsce do ponad 80 proc. zakażeń wirusem typu C dochodzi podczas pobytu w szpitalu.


Objawy:

Choroba zwykle nie daje żadnych objawów. Przecież zmęczenia, apatii, bólu mięśni czy łamania w kościach nie kojarzy się z żółtaczką. A choroba może rozwijać się latami, by w końcu zrujnować nam życie. Bo chory dowiaduje się o niej dopiero wtedy, gdy wątroba odmawia mu już współpracy.


Leczenie:

Leczenie interferonem trwa długo (nawet do roku) i daje wiele nieprzyjemnych objawów, jak wypadanie włosów, chudnięcie czy trudności z koncentracją. Chory zwykle jest też tak osłabiony, że nie może normalnie funkcjonować. Drugim lekiem, który zapobiega mnożeniu się wirusa, jest rybawiryna.


Czym grozi?

Marskością i rakiem wątroby.


Jak się ustrzec?

Przy zabiegach żądaj jednorazowych igieł i sterylnego sprzętu. Unikaj niesprawdzonych salonów kosmetycznych, fryzjerskich, tatuażu. Niestety, nie ma szczepionki przeciwko WZW typu C. Dlatego rób regularnie testy na obecność w surowicy krwi przeciwciał skierowanych przeciwko wirusowi HCV. To jedyny sposób na szybkie wykrycie żółtaczki.



WZW typu G

To najnowsze odkrycie naukowców, dlatego niewiele jeszcze wiadomo na temat wirusa G. Pewne jest, że znajduje się we krwi, ale nie udało się go zidentyfikować ani w wątrobie, ani w innych tkankach. Nie wiadomo, jakie czyni szkody i jak się przed nim bronić.


WZW typu E

Przebiega podobnie jak WZW typu A, ale rozpowszechniona jest głównie w krajach Azji Południowo-Wschodniej. Aby uchronić się przed wirusem typu E, trzeba przestrzegać zasad takich, jak w przypadku WZW typu A.


WZW typu D

Przebiega podobnie jak WZW typu B, ale spotykana jest w basenie Morza Śródziemnego. Uchronić się przed nią można, przyjmując szczepionkę przeciw WZW typu B.

Autor: Beata Biały

Komentarze