Piękna, pulchna, płodna, czyli o kamicy żółciowej

Kamica żółciowa może przebiegać bezobjawowo i wtedy nie wymaga leczenia operacyjnego. Epizod kolki żółciowej może jednak wystąpić nawet po wielu latach, u osoby, u której dotychczas choroba przebiegała bezobjawowo.

Czym jest kamica żółciowa?

Kamica żółciowa to obecność złogów (kamieni) w pęcherzyku żółciowym lub drogach żółciowych. Kamicę ma więc każda osoba, u której możemy owe złogi znaleźć, nawet jeśli nie dają one żadnych objawów. Kamienie mogą składać się z cholesterolu, bilirubiny, białka, węglanu i bilirubinianu wapnia. Im bardziej są uwapnione, tym łatwiej uwidocznić je w badaniach. Najczęściej obecność złogów stwierdza się na podstawie USG.


Występowanie

Mechanizm powstawania kamieni żółciowych nie jest do końca poznany. Wiadomo jednak, że typowymi pacjentkami są kobiety po czterdziestce, które rodziły, mają nadwagę i jasne włosy. Dlatego lekarze czasem nazywają kamicę chorobą pięciu P: (płeć)piękna, pulchna, płodna (ma dzieci), płowa (jasne włosy) i po czterdziestce. Ryzyko zachorowania zwiększa też terapia estrogenami oraz występowanie schorzenia w rodzinie. Notuje się częstsze występowanie także u osób po operacjach na jelitach. Oczywiście zachorować może także osoba, która nie spełnia żadnego z tych kryteriów. Zdarza się to często, gdyż choroba jest bardzo powszechna. To jedna z najczęstszych przyczyn schorzeń brzucha w naszym społeczeństwie.

Aby zmniejszyć ryzyko zachorowania należy prowadzić zdrowy tryb życia, unikać tłustych pokarmów i utrzymywać masę ciała na prawidłowym poziomie.


Objawy

U 75 procent osób z kamicą nie występują żadne objawy. Dlatego większość z nich nie wie o chorobie, albo dowiaduje się przypadkiem podczas USG wykonanego z zupełnie innego powodu. Część pacjentów odczuwa drobne pobolewania w prawym podżebrzu, które nasilają się po obfitym posiłku. Typowym objawem jest natomiast napad kolki żółciowej. Występuje on wtedy, kiedy kamień utknie w przewodzie prowadzącym żółć. Często dzieje się to po tzw. błędzie dietetycznym, czyli spożyciu tłustego, obfitego posiłku, czasem kawy lub czekolady. Kolka to napad silnego bólu w prawym podżebrzu, który może promieniować do prawej łopatki (najczęściej), stopniowo się nasila, aby potem łagodnieć. Mogą mu towarzyszyć nudności i wymioty.

W wypadku napadu kolki należy zgłosić się na Szpitalny Oddział Ratunkowy. Między napadami osoba z kamicą powinna stosować lekką dietę i unikać alkoholu.


Leczenie

Objawowa kamica żółciowa powinna być leczona operacyjnie. Możliwy jest zabieg metodą klasyczną oraz laparoskopową. Druga technika polega na wykonaniu tylko trzech niewielkich nacięć na brzuchu, wprowadzeniu kamery i operowaniu za pomocą maleńkich narzędzi pod kontrolą obrazu widocznego na ekranie monitora. Jeśli pacjent nie ma żadnych objawów, leczenie zasadniczo nie jest konieczne. Kolka żółciowa może się jednak pojawić nagle także u osoby, która od lat ma kamicę bezobjawową. Wiadomo także, że długoletnie występowanie złogów w pęcherzyku zwiększa ryzyko zachorowania na nowotwór. Dlatego jeśli pacjent cierpi na bezobjawową kamicę dłużej niż 10 lat, operację warto rozważyć.


Powikłania

1. Kamica przewodowa – mówimy o niej, jeśli kamień utknie w drogach wyprowadzających żółć, poza pęcherzykiem. Najczęściej podejrzewamy ją u osób, które mają objawy kolki, mimo usunięcia pęcherzyka. Jest ona o tyle kłopotliwa, że bardzo trudno ją zdiagnozować i zlokalizować złóg, który musi być usunięty.

2. Zapalenie pęcherzyka żółciowego – objawia się gorączką z dreszczami, bólem jak w kolce żółciowej, a czasem także żółtaczką.

3. Złóg który zatka pęcherzyk żółciowy w taki sposób, że jego opróżnianie jest niemożliwe, prowadzić może do wodniaka lub ropniaka pęcherzyka.

4. Pęknięcie pęcherzyka prowadzące do zapalenia otrzewnej.

5. Ostre zapalenie trzustki - u wielu osób przewód trzustkowy i żółciowy uchodzą do dwunastnicy w tym samym miejscu, co może prowadzić do tego powikłania.

6. Rak pęcherzyka żółciowego, który najczęściej występuje u osób z długoletnim wywiadem kamiczym.

Autor: Marta Mozol-Jursza

Komentarze