Piekące węzełki

Mimo że dolegliwości związane z hemoroidami są bardzo uciążliwe i bolesne, chorzy często wstydzą się rozmawiać o swoim problemie z lekarzem lub farmaceutą.

Problem żylaków odbytu ma co drugi człowiek po 50 roku życia. Sam termin hemoroidy pochodzi z greki i oznacza „krwawienie". Hemoroidy to gęsty splot naczyń w błonie śluzowej odbytnicy, który służy do uszczelniania odbytnicy razem z wewnętrznym i zewnętrznym zwieraczem odbytu. O występowaniu hemoroidów mówimy dopiero wówczas, gdy w splocie naczyń dochodzi do zatrzymania krwi i nie może ona swobodnie znaleźć ujścia. W konsekwencji małe tętniczki ciała jamistego rozszerzają się i tworzą guzkowate wypukłości w błonie śluzowej. Powstałe na skutek rozszerzenia żył odbytniczych hemoroidy mogą być umiejscowione wewnątrz odbytu, powyżej zwieracza i zewnątrz odbytu, poniżej zwieracza. Żylaki zewnętrzne są bardziej bolesne, a wewnętrzne łatwiej krwawią.


Niepokojące sygnały

Pierwszym i najbardziej charakterystycznym objawem są bezbolesne krwawienia oraz uczucie niekompletnego wypróżnienia. Później mogą pojawić się powikłania w postaci: obrzęku, stanu zapalnego, świądu, pieczenia i wreszcie tępego bólu w okolicy odbytu. Dodatkowo skóra wokół ujścia odbytnicy jest bardzo wrażliwa. Łatwo dochodzi tam do podrażnień, skaleczeń lub stanu zapalnego. Nieleczone hemoroidy powodować mogą głębokie pęknięcie lub owrzodzenie śluzówki odbytnicy, w której w miarę upływu czasu może dojść do zapalenia.


Co sprzyja rozwojowi hemoroidów:

- dziedziczna słabość naczyń żylnych
- złe nawyki żywieniowe
- długotrwałe i częste zaparcia
- zbyt mało ruchu i brak aktywności fizycznej, ale także wielogodzinna jazda samochodem lub rowerem
- praca wymagająca długotrwałego pozostawania bez ruchu w pozycji stojącej, siedzącej, kucznej lub związana z intensywnym wysiłkiem fizycznym
- ciąża i poród (40 proc. kobiet cierpi na hemoroidy po porodzie)
- podeszły wiek (zanikają wówczas elementy elastyczne tkanki łącznej w warstwie podśluzowej odbytnicy)
- częste biegunki, wymioty, stany zapalne zwłaszcza wywołane przez bakterie Escherichia coli,
- wrodzona słabość mięśni zwieracza odbytu
- nadciśnienie tętnicze
- rak odbytnicy


Profilaktyka hemoroidów

Warto zacząć od zmiany swoich przyzwyczajeń żywieniowych, ponieważ między odżywianiem a hemoroidami istnieje ścisły związek. Najważniejsze, by wypróżnianie odbywało się w naturalny sposób, a jelito grube pozostało zdrowe. Należy spożywać produkty bogate w błonnik, który reguluje pracę jelita grubego. W skład diety powinno wchodzić przede wszystkim: pieczywo pełnoziarniste, płatki zbożowe, otręby, warzywa, owoce (zwłaszcza te ze skórką). Zrezygnować powinno się natomiast z białego pieczywa, słodyczy, tortów śmietanowych oraz ciast. Należy także pić dużo płynów (ok. 1,5-2,5 litra wody mineralnej, herbaty owocowej lub ziołowej na dobę), co ułatwia regularne i całkowite wypróżnianie. Ograniczyć należy także bezwzględnie spożycie alkoholu i kawy. Dodatkowo należy prowadzić aktywny tryb życia, gdyż regularny ruch pobudza pracę jelit.


Leczenie

Leczenie farmakologiczne ma za zadanie ulżyć w cierpieniu chorego. Stosuje się leki działające miejscowo w postaci czopków, maści i kremów, oddziałujących bezpośrednio na zmienioną chorobowo tkankę oraz leki doustne poprawiające krążenie w naczyniach żylnych. W skład preparatów doodbytniczych stosowanych miejscowo wchodzą: związki o działaniu ściągającym i antyseptycznym, związki o działaniu miejscowo znieczulającym, związki o działaniu bakteriobójczym, przeciwzapalnym, przeciwświądowym i inne. Ponadto stosuje się preparaty złożone, które zawierają wyciągi roślinne (wyciąg z rumianku, z kłącza pięciornika, z kwiatu krwawnika, z kasztanowca) o działaniu przeciwzapalnym, ściągającym i przeciwkrwotocznym.

Należy jednak pamiętać, że w leczeniu choroby hemoroidalnej należy zawsze dopasować metodę leczenia do indywidualnego stanu chorego. Leczenie farmakologiczne jest z reguły sugerowane chorym w I i II stadium choroby. Wtedy zastosowane leki w krótkim czasie prowadzą do ustąpienia ostrych objawów zapalnych i są dobrze tolerowane przez pacjentów. Jeśli natomiast leczenie farmakologiczne nie przynosi efektów, co dzieje się u ok. 10 proc. chorych, wtedy zalecane jest leczenie chirurgiczne. Wycięcie powiększonych guzków przeprowadza się w znieczuleniu ogólnym lub miejscowym.

Autor: dr n. farm. Marta Kruk

Komentarze