Osteoporoza – cichy złodziej kości

Osteoporoza jest bardzo rozpowszechnioną chorobą, dotykającą w Polsce co czwartą kobietę i co piątego mężczyznę, najczęściej po 60 roku życia. Znając jednak czynniki ryzyka, możemy przewidywać, czy jesteśmy narażeni na wystąpienie tej choroby.

Schorzenie to charakteryzuje się zrzeszotnieniem, czyli rozrzedzeniem kości wskutek zaniku składników tkanki kostnej, głównie związków wapnia. W wyniku postępującej choroby kości stają się lekkie, kruche i łamliwe, co może prowadzić do urazów lub złamań. Przyczyny Główną przyczyną występowania osteoporozy jest podeszły wiek. Najmocniejsze kości posiadamy w wieku 25-30 lat, by po 40 roku życia tracić średnio jeden procent masy kostnej rocznie. Gdy niszczenie tkanki kostnej przewyższa uzupełnianie jej ubytków, mówimy o zrzeszotnieniu kości.

U kobiet prawdopodobieństwo wystąpienia osteoporozy zwiększa się w okresie menopauzalnym. Niedobór estrogenów powoduje zmniejszenie przyswajania wapnia przez kości. W wieku 65-70 lat ryzyko zachorowania na osteoporozę staje się jednakowe dla obu płci, a w wieku powyżej 75 lat osteoporoza dotyka prawie połowę ludzkiej populacji. Ten typ osteoporozy nazywa się osteoporozą pierwotną i dotyczy 95 proc. jej przypadków. Możliwe jest także występowanie osteoporozy pojawiającej się w czasie ciąży lub w okresie wzrostu, a także osteoporozy mającej podłoże w niektórych chorobach, tj. chorobach genetycznych (zespół Marfana, charakteryzujący się cienkością i wydłużeniem kości, zespół Hurlera, cechujący się deformacją czaszki i twarzy, niedobór laktazy – enzymu rozkładającego laktozę, powodujący niemożność przyjmowania mleka) oraz chorobach niedziedzicznych (przewlekła niewydolność nerek, cukrzyca, marskość wątroby, zaburzenia hormonalne, gigantyzm, choroby narządu oddechowego).

Nie bez znaczenia dla rozwoju zrzeszotnienia kości jest także nieodpowiednia dieta uboga w wapń i witaminy czy też utrata wapnia z kości na skutek pozostawiania unieruchomionych kończyn po złamaniach lub przyjmowania niektórych leków (np. przeciwpadaczkowych, moczopędnych, sterydów). Ryzyko zachorowania na osteoporozę zwiększają także: palenie tytoniu, nadużywanie alkoholu, szczupła budowa ciała, brak ruchu, a wśród kobiet również nierodzenie dzieci.


Objawy

Bardzo często chory nawet nie wie o postępującej chorobie, dopóki nie dojdzie do złamania kości po niewielkim urazie. Najczęściej złamaniu ulega szyjka kości udowej, nasada kości nadgarstka, trzon kręgosłupa, kości ramienne. Następuje także zmniejszenie wysokości ciała, występują bóle kostne odczuwalne w okolicy lędźwiowej i piersiowej kręgosłupa, a ucisk zniekształconego kręgosłupa na narządy wewnętrzne może prowadzić do zaburzeń oddychania, trawienia i powikłań sercowych. Warto zaznaczyć, iż osteoporoza nie jest śmiertelną chorobą, jednakże wymienione wyżej powikłania są bardzo groźne, a nieleczone mogą przyczynić się do śmierci chorego. Zrzeszotnienie kości można także rozpoznać podczas densytometrii lub badania radiologicznego, które określają gęstość kości, obniżającą się w czasie osteoporozy.


Jak sobie pomóc?

Niestety, osteoporoza jest chorobą nieuleczalną, można jedynie złagodzić jej objawy. Lekarz może zalecić przyjmowanie środków przeciwbólowych, witamin, preparatów uzupełniających niedobór wapnia, a kobietom także żeńskich hormonów. Chorzy powinni uważać na wszelkie upadki, gdyż to one są główną przyczyną złamań na tle osteoporozy. Warto zakupić antypoślizgowe buty oraz matę do wanny. W zapobieganiu osteoporozie ważne jest przestrzeganie odpowiedniej diety bogatej w wapń, który znajduje się głównie w mleku i jego przetworach, tranie, rybach (łososiu, sardynkach z ośćmi), jajkach, brokułach, kapuście, tofu, migdałach oraz soku pomarańczowym. Dzienne zapotrzebowanie na wapń to 1000-1500 mg, co odpowiada czterem filiżankom mleka lub 150 g sera.

Istotne jest także spożywanie odpowiedniej ilości białka, które powinno stanowić 30-40 proc. Naszej diety oraz witaminy D, powodującej łatwiejsze przyswajanie wapnia (do 80 proc.), którą znajdziemy w rybach (węgorzu, łososiu, makreli, tuńczyku, szprotkach) i w mleku. Witamina D jest syntetyzowana w naszym organizmie pod wpływem promieni słonecznych, stąd tak ważne jest codzienne nasłonecznienie, trwające przynajmniej 10 minut. Korzystne jest również wykonywanie ćwiczeń fizycznych, których brak może przyspieszyć rozwój osteoporozy. W zaawansowanych przypadkach choroby stosuje się ćwiczenia rehabilitacyjne, a dla poprawy poruszania się – aparaty ortopedyczne.

Autor: Oprac.SW

Komentarze