Ospa wietrzna

Początkowo pojawiają się czerwone plamki, w ciągu paru godzin przekształcają się w grudki, a następnie w pęcherzyki. Takie właśnie symptomy towarzyszą ospie.

Ospa wietrzna jest ostrą chorobą zakaźną wywoływaną przez wirus varicella-zoster, wywołujący także półpasiec. Najczęściej chorują na nią noworodki i dzieci w wieku szkolnym. Osoby dorosłe i starsza młodzież chorują rzadziej, ale za to przebieg ospy w tych grupach wiekowych jest cięższy i może prowadzić do powikłań.

Choroba przenosi się przez bezpośredni kontakt z osobą zarażoną wirusem. Okres zarażania wynosi od 1-2 dni przed wystąpieniem wysypki i trwa aż do czasu przyschnięcia ostatnich strupków.

Typowym objawem, jest wysypka pojawiająca się w kilku rzutach - podczas choroby można zaobserwować jednocześnie pęcherzyki, krostki i strupki.

Przed wystąpieniem wysypki mogą się pojawić tzw. objawy zwiastunowe np. stany podgorączkowe, luźne stolce, brak apetytu czy bóle głowy. Wraz z pierwszymi objawami skórnymi może nastąpić skok gorączki do 38, czasem do 40*C. Przy każdym kolejnym rzucie wysypki, gorączka może wzrastać.

Powstające pęcherzyki są małe i nieregularnie rozproszone na ciele. Najbardziej zajęte są zwykle tułów i twarz, w mniejszym stopniu kończyny. Charakterystyczne jest występowanie wysypki na owłosionej skórze głowy. U niektórych chorych można zaobserwować zmiany na błonach śluzowych jamy ustnej, w przewodzie słuchowym, na brzegach powiek czy spojówkach lub na błonach śluzowych okolic narządów płciowych i odbytu. Rzadko są to typowe pęcherzyki, najczęściej po prostu są to drobne ubytki błony śluzowej. Niezakażone pęcherzyki przysychają w krostki z czerwoną obwódką a następnie przekształcają się w brązowawe strupki. Po około 8 dniach, po odpadnięciu strupka widać maleńką, najczęściej owalną bliznę, która znika bez śladu. Tylko u osób ze skłonnością do bliznowacenia, lub gdy zmiany były nadkażone bakteryjnie blizny mogą pozostać. Zmiany skórne są swędzące, nadmierne drapanie może doprowadzić do nadkażenia i zropienia. Mogą wystąpić także zaczerwienienie gardła i suchy kaszel.

Powikłania ospy to m.in. bakteryjne nadkażenia skóry. Najpoważniejsze to jednak zapalenie mózgu, opon mózgowo-rdzeniowych, porażenie nerwów czaszkowych. Rzadko występują zapalenie wątroby, mięśnia sercowego, nerek, stawów czy jąder. Przechorowanie ospy wietrznej w zasadzie daje trwałą odporność. Wirus jednak przenika do zwojów nerwowych, gdzie w stanie utajenia pozostaje na wiele lat. W przypadku osłabienia odporności, może dojść do rozwoju półpaśca w wyniku reaktywacji wirusa.


Leczenie

Pediatra najczęściej zapisuje leki przeciwgorączkowe, czasem przeciwświądowe. Dodatkowo stosuje się preparaty nakładane bezpośrednio na skórę. Należy pamiętać, że nieprawdziwy jest pogląd, zabraniający dzieciom myć się w czasie choroby. Oczywiście na zaleca się długich kąpieli w wannie i szorowania ciała twardą gąbką, ale prysznic letnią wodą jest nawet wskazany. Zmycie „starej” warstwy pudrowych preparatów przed nałożeniem nowej, zapobiega namnażaniu się w nich bakterii i pomaga uniknąć bakteryjnych nadkażeń. U osób z osłabioną odpornością, w ciężkim przebiegu choroby lub przy występowaniu powikłań stosuje się leki przeciwwirusowe. Najbezpieczniejszym z nich jest acyklowir, ten jednak może być zlecony tylko przez lekarza.

Zachorowaniu na ospę wietrzną można także zapobiegać poprzez szczepienia. Szczepienie przeciwko ospie wietrznej w kalendarzu szczepień ujęte jest jako zalecane i nie jest ono refundowane.

Autor: Oprac. DK

Komentarze