Odkrywamy w sobie przywódcę

Pierwsze działania nowego szefa zawsze są na cenzurowanym. Pamiętaj, że pierwsze wrażenie jest najważniejsze. Pracownicy będą chcieli wiedzieć, czy będą mieć do czynienia z liderem czy z dyktatorem.

Dobry przywódca na rynku farmaceutycznym (właściciel, kierownik apteki) to najczęściej osoba gruntownie wykształcona. Proporcje tej wiedzy w pewnym sensie przeszkadzają w sprawnym rozwoju kompetencji zarządczych. Do efektywnego kierowania zespołem pracowników apteki potrzeba zdecydowanie mniej wiedzy specyficznej, farmaceutycznej, a nieco więcej wyczucia i wiedzy o mechanizmach komunikowania się ludzi, umiejętności analizy sytuacji w zespole oraz (a może przede wszystkim) znajomości siebie. Bycie przywódcą wiąże się zawsze z podejmowaniem niepopularnych decyzji, dokonywaniem trudnych wyborów. Istotną kwestią jest również przyjęcie osobistej odpowiedzialności za podjęte decyzje i ich konsekwencje.


Przywódcą być

Świadome przyjmowanie na siebie odpowiedzialności za innych jest związane zawsze z procesem samodoskonalenia przywódcy. Jeśli decyzja, którą podejmuje, jest np. „odpowiedzią” na niekorzystne dla firmy postępowanie pracownika (zaś dla pracownika wygodne), może oznaczać to brak akceptacji i niechęć zespołu w stosunku do szefa. Przywódca to ktoś, kto patrzy „szerzej” i widzi więcej niż pozostali. Bywa, że konieczne staje się skonfrontowanie z zespołem i twarde: „to zachowanie nie jest zgodne z naszymi standardami, proszę zastosować się do zasad firmy”. Jasny komunikat bez tłumaczenia się, przepraszania czy agresji. Dobry przywódca traktuje ludzi z szacunkiem i troską, będąc jednocześnie wymagający wobec innych i siebie. Tylko wtedy będzie dla zespołu autorytetem i pozytywnym liderem.


Jak rozwijać w sobie przywódcę?

Profesor Warren G. Bennis, wybitny specjalista w zakresie zarządzania, autor ponad 20 książek na temat przywództwa opisuje siedem etapów w życiu przywódcy. Każdy z etapów to nowe, duże wyzwanie powodujące rozwój. Poznając je, ułatwisz sobie ich przejście.


Etap I

Dla człowieka, który po raz pierwszy wchodzi w rolę przywódcy, świat staje się przerażający – liderzy rodzą się przecież w tyglu trudnych doświadczeń. Na tym etapie nowicjusz potrzebuje mentora, coacha. To czas edukacji lidera. Często popełnianym przez młodych, niedoświadczonych kierowników błędem jest szybkie wprowadzanie rewolucyjnych zmian, prawie natychmiast po objęciu stanowiska. Decyzje, często chybione, budują negatywne

nastawienie pracowników. Na tym etapie wskazana jest powściągliwość i spokój. Przez pierwsze 3 miesiące nie powinno się wprowadzać żadnych zmian. Generalna zasada: nie zmieniaj zbyt dużo – zbyt szybko! Ludzie będą zwracać szczególną uwagę na pierwsze słowa i czyny przywódcy. O tym również warto pamiętać.


Etap II

Pierwsze działania przywódcy pokazują jego styl pracy, osobowość. Pracownicy chcą wiedzieć, czy będą mieć do czynienia z liderem, czy z dyktatorem. Mądry lider uczy się od swojego zespołu, potrafi go pozyskać i później „porwać” za sobą. Wszystkie działania szefa są i będą zawsze szeroko komentowane i poddawane ocenie. Dotyczy to nie tylko sfery zawodowej, ale również prywatnej, osobistej. Ludzie cenią sobie lidera, który ma w sobie spokój i jest otwarty na innych. Mądry lider słucha, co mówią o nim współpracownicy – oceny bywają trafne!


Etap III

Dla kierownika, który „wyrósł” z zespołu, jednym z najtrudniejszych problemów jest to, jak powinien w nowej konwencji ułożyć relacje z ludźmi, z którymi pracował. Nie może i nie powinien kontynuować zażyłości, lekkiego stylu komunikowania się. Nowa funkcja może np. wymagać zachowania tajemnicy w pewnych kwestiach, a wcześniejsze relacje koleżeńskie mogą przeszkadzać w wykonywaniu właściwie obowiązków przywódcy. Dodatkową trudnością na tym etapie jest obawa pracowników przed zmianami. Kierownik nie ma jeszcze pełnej wiedzy na temat firmy i pracownicy mogą zgłaszać sprawy niecierpiące zwłoki, aby odwlec w czasie zmiany. Na tym etapie następuje często weryfikacja personalna w zespole. Duże wyzwanie i duża dawka emocji dla obu stron.


Etap IV

Przywódca zaczyna czuć się coraz lepiej w swojej roli. Na tym etapie powinien pamiętać o tym, że ludzie z zespołu, którym zarządza, nie mówią mu wszystkiego lub mogą mówić to, co sądzą, iż chce usłyszeć. Lider zachowuje czujność, z troską i uwagą obserwuje swoich współpracowników. Dobry przywódca ma już swoich faworytów, fachowców, którzy wspierają rozwój firmy razem z nim. Nie obawia się, że ich gwiazda świeci na równi z jego gwiazdą (lub jaśniej). To prawdziwy sprawdzian dla lidera. Znamy wszyscy przypadki, kiedy z poczucia zagrożenia swojej pozycji kierownik przypisuje sobie sukces czyjegoś przedsięwzięcia. Prawdziwi przywódcy są wielkoduszni.


Etap V

Wybitny przywódca to człowiek, który oczekuje od ludzi mówienia tylko prawdy i ma autentyczną gotowość do jej wysłuchania. To „wyższy szczebel wtajemniczenia” w rozwoju lidera. Mądrością szefa jest mądrość jego zespołu.


Etap VI

Przywódca ma ogrom wiedzy, doświadczenia, a zarazem spokój wewnętrzny. Chętnie służy wiedzą i dzieli się doświadczeniem. Nie goni go już potrzeba rywalizacji, awansu. Na tym etapie jest dobrym, wyważonym w sądach – kompetentnym doradcą.


Etap VII

Wielką radością lidera oraz świadectwem jego dojrzałości jest możliwość podzielenia się swoją wiedzą i doświadczeniem. To czas mentora. To czas przygotowania kolejnego pokolenia przywódców. Dla szerszego zgłębienia tematu, wiedzy na temat przywództwa warto sięgnąć do dobrej literatury.

Autor: Iza Wielicka trener – wykładowca Aptekarskiej Szkoły Zarządzania

Komentarze