Odchudzanie XXL

Gdy do zrzucenia ma się ponad 20 kilogramów, a wszystkie poradniki zaczynają się od słów „zacznij biegać”, trudno osiągnąć swój cel.

- Mam sporo nadwagi, postanowiłam więc się jej pozbyć. Pierwsza myśl, jogging - mówi Anna (dziewczyna przed trzydziestką, recepcjonistka, ale równie dobrze mogłaby być fryzjerką Kaśką, przedszkolanką Baśką czy kwiaciarką Elwirą). - Założyłam dresy, wyszłam z domu, oczywiście wieczorem, bo wstydziłam się innych biegaczy. Wróciłam po kwadransie, zlana potem. Nie byłam w stanie biec, jestem za ciężka, bolały mnie nogi. Próbowałam jeszcze kilka razy, ale za każdym razem było to samo. Odechciało mi się więc tego całego odchudzania. Ja nie mogę biegać, żeby schudnąć, ja muszę schudnąć, by móc biegać. Czy to nie absurd?

Nie. Człowiek, który ma do zrzucenia tyle co Anna lub więcej, nie może odchudzać się tak jak osoba z 5-kilogramową nadwagą, ponieważ organizm otyły inaczej funkcjonuje: ma niższą wydolność, mniejszą sprawność, słabszą wytrzymałość mięśni, większe obciążenie układu kostno-stawowego i problemy z koordynacją oraz utrzymaniem równowagi. Z tego powodu należy mu się więc inne traktowanie. Jakie?

Zanim do tego przejdziemy, wyjaśnijmy, czym jest otyłość.

Skąd ten tłuszcz?

Otyłość jest przewlekłą chorobą spowodowana nadmierną podażą energii zawartej w pokarmach w stosunku do zapotrzebowania organizmu, skutkiem czego jest magazynowanie nadmiaru w postaci tkanki tłuszczowej.

Otyłość nie pojawia się nagle, lecz jest konsekwencją systematycznie postępującej, nieleczonej nadwagi.

Otyłość to choroba złożona: może być wynikiem różnych innych chorób, np. problemów z tarczycą albo efektem nieprawidłowego działania znajdującego się w ośrodkowym układzie nerwowym podwzgórza, które jest odpowiedzialne za regulację apetytu. Te czynniki nie należą jednak do najczęstszych przyczyn otyłości. Najważniejszymi są:

  • nieodpowiedni styl odżywiania się,
  • zbyt mała aktywność fizyczna,
  • picie alkoholu.

Otyłości towarzyszą liczne powikłania ze strony układu sercowo-naczyniowego i innych narządów, co powoduje pojawianie się takich chorób jak nadciśnienie tętnicze, choroba niedokrwienna serca, nieprawidłowy poziom cholesterolu we krwi, cukrzyca typu II, zespół zaburzeń oddychania w czasie snu, zmiany zwyrodnieniowe stawów, żylaki kończyn dolnych, niektóre nowotwory złośliwe, w tym rak jelita grubego, rak piersi, rak trzonu macicy.

Dieta dla otyłych to…

Po pierwsze, osoby z dużą nadwagą nie mogą tak po prostu z dnia na dzień przestać jeść, zmniejszyć liczbę porcji o połowę, pić samych soków, jeść samych jabłek czy męczyć się głodówkami. Nie mogą, bo to negatywnie wpłynie na ich zdrowie.

Po drugie, nie powinny stosować diety eliminacyjnej, np. zakładającej całkowitą rezygnację z pieczywa czy w ogóle węglowodanów, ponieważ organizm do dobrego funkcjonowania potrzebuje również tego, czyli diety urozmaiconej, bogatej we wszystkie składniki odżywcze. Więc? Bardziej spektakularne efekty osiągnie się jedząc wszystko, ale z umiarem (słowo „wszystko” nie dotyczy hamburgerów, frytek, chipsów i innego śmieciowego jedzenia).

Po trzecie i najważniejsze, dieta dla osób chcących pozbyć się otyłości powinna być po prostu zdrowa. Ważny jest np. sposób przygotowywania posiłków: najlepiej przyrządzać je na parze; dobrą i niskokaloryczną metodą jest również tradycyjne gotowanie, duszenie, pieczenie, niedobrą – smażenie. Niezwykle istotna w codziennym menu jest także obecność warzyw i owoców, chudego mięsa, ryb i - zamiast tłuszczu zwierzęcego - tłuszczu roślinnego. Warto też postawić na produkty pełnoziarniste.

Po czwarte, niezwykle istotne jest, by jeść mniej ale częściej oraz by jedzeniem delektować się (informacja o tym, że jesteśmy syci powinna mieć szansę dotarcie do mózgu, zanim talerz będzie pusty). Z kolei sprawdzonym trikiem „mydlącym oczy” jest nakładanie potraw na mniejsze talerze (ponieważ jemy także oczami, wydaje się nam, że spałaszowaliśmy większą porcję niż w rzeczywistości).

Odpowiednie nawodnienie

Podczas odchudzania nie należy zapominać o nawadnianiu organizmu. Codzienna zalecana porcja płynów, które powinniśmy przyjmować, to minimum 1,5 litra. Nie wolno jednak zapomnieć, że im więcej człowiek ćwiczy, tym więcej nawodnienia będzie potrzebował, oraz że pić powinno się już w trakcie posiłków. Dlaczego to takie ważne?

Podczas wysiłku obficie się pocimy – w ten sposób organizm zabezpiecza się przed przegrzaniem, ale też traci płyny. Jeśli nie zostaną one szybko uzupełnione, pobierze je z tkanek i krwi. W rezultacie objętość krwi zmniejszy się, mniej jej dotrze do mięśni, te z kolei nie otrzymają wystarczającej ilości tlenu i składników odżywczych. Zwykle skutkuje to słabością, zawrotami głowy i skurczami mięśni.

Jaka najlepsza aktywność?

Jedną z głównych przyczyn otyłości jest brak ruchu, dlatego racjonalne odchudzanie musi obejmować regularne treningi. Powodują one dużo korzystnych zmian metabolicznych w organizmie. Udowodniono, że aktywność fizyczna najlepiej radzi sobie z utylizacją tłuszczu wewnątrzbrzusznego, a im go mniej, tym niższy poziom cholesterolu i cukru we krwi.

Dla osób otyłych polecany jest wysiłek, który nie będzie narażał na kontuzje. Pamiętać też warto, że przy nadmiernej masie ciała organizm potrzebuje więcej czasu, by móc się zregenerować pomiędzy wysiłkami.

Otyłe osoby nie powinny biegać, ponieważ jest to zbyt duże obciążenie dla stawów kolanowych i biodrowych oraz kręgosłupa. Zakazane są też brzuszki. O wiele korzystniejsze są za to tzw. ćwiczenia w odciążeniu, czyli np. jazda na rowerze lub wszelkie treningi w wodzie, a więc pływanie bądź aqua aerobik. Można też spacerować lub maszerować, np. z kijkami do nordic walkingu, które odciążają stawy. Najlepiej jednak, gdy w sprawie aktywności fizycznej wypowie się lekarz, fizjoterapeuta czy wykwalifikowany trener osobisty.

Operacja i leki

Pierwsza wiadomość jest taka, że na rynku jest sporo suplementów diety wspomagających odchudzanie, w tym ziołowych. Pamiętać jednak należy, że bezpieczne są tylko te kupowane w aptekach, a nie te o „cudownych” właściwościach znalezione na internetowych aukcjach. Druga wiadomość jest taka, że osoba otyła może poddać się leczeniu chirurgicznemu. A to domena chirurgii bariatrycznej.

Zabiegi bariatryczne to grupa operacji restrykcyjnych polegających na zmniejszeniu żołądka. Czasami wycina się część żołądka, czasami zakłada się opaskę i robi dwa żołądki: mały i duży. Druga grupa operacji to zabiegi polegające na wyłączeniu z użycia części przewodu pokarmowego, najczęściej części żołądka, dwunastnicy i części jelita cienkiego. Efekt? Pacjent przyjmuje radykalnie mniej pokarmów i odczuwa mniejsze łaknienie. Zdecydowanie szybciej przesyłana jest do mózgu informacja o sytości. Ustępują tez powstałe w organizmie zaburzenia, typu nadciśnienie czy cukrzyca.

Oczywiście, zabiegów bariatrycznych nie robi się na zawołanie, lecz w sytuacjach, gdy jest to absolutnie konieczne. A dzieje się tak, gdy nadprogramowe kilogramy w znacznym stopniu zagrażają zdrowiu i życiu chorego lub gdy zawiodły inne metody ich zlikwidowania.


Bariatria to gałąź medycyny, która zajmuje się leczeniem otyłości.

--

Najlepsza aktywność dla „trochę większych” to spacerowanie lub pływanie. 60-minutowy spacer to ubytek 300 kcal, natomiast godzina pływania - 600 kcal.

--

Odchudzanie bez szkody dla zdrowia to chudnięcie w tempie około 1 kg na tydzień.

--

Jak często się ważyć?

Lekarze zalecają sprawdzanie wagi ciała raz w tygodniu, o tej samej porze.

--

Czy to już otyłość?

BMI czyli Wskaźnik Masy Ciała określa ilość tkanki tłuszczowej w organizmie a to z kolei umożliwia ocenę zagrożenia śmiertelnością i chorobowością. Wskaźnik Masy Ciała obliczamy wg wzoru: masa ciała w kilogramach dzielona przez wzrost podniesiony do kwadratu. Osoby o BMI przekraczającym 25 kg/m2 mają nadwagę, przy BMI od 30 kg/m2 mówimy o otyłości.

--

Obwód pasa

Obwód pasa stanowi także cenny wskaźnik stanu zdrowia. Badania przeprowadzone w ostatnich latach wykazały, że wysokie ciśnienie tętnicze, zaburzenia oddychania, wysoki poziom cholesterolu i cukrzyca występują częściej u mężczyzn z obwodem pasa powyżej 102 cm i u kobiet z obwodem pasa powyżej 88 cm, w porównaniu do grupy osób szczupłych.

--

Wizyta u specjalisty zajmującego się leczeniem otyłości jest konieczna, gdy:

  • cierpisz na cukrzycę, nadciśnienie tętnicze, chorobę serca;
  • lekarz zalecił ci szybkie schudnięcie, np. przed operacją;
  • planujesz rzucenie palenia tytoniu i obawiasz się, że jeszcze bardziej przytyjesz;
  • dotychczasowe próby odchudzania nie dały efektu;
  • przybierasz na wadze, mimo że jesz mało i coraz więcej rzeczy sobie odmawiasz.
Autor: Joanna Grzegorzewska

Komentarze

  • 2016-10-21 kinga

    Znajomi mi polecali różne diety i ćwiczenia, ale dla mnie to była katorga. W końcu poradziłam się kogoś kto się na tym zna. Zmieniłam swoje nawyki żywieniowe, a przede wszystkim produkty, których na co dzień używam. Teraz w mojej kuchni gości dużo warzyw, owoców, oliwa z oliwek i mój nowy hit oleje z green-food, które mają super smaki. Jedzenie aż inaczej smakuje przez te aromaty. Oleje są rafinowane i mają certyfikat bio więc są na pewno zdrowe. Jestem w nich zakochana. W moim jadłospisie też wprowadziłam ostatnio więcej ryb bo zawsze o nich zapominałam. Teraz odchudzanie nie jest dla mnie męczące, a stało się przyjemnością :)