nie tylko miód, czyli apiterapia

Już w starożytnej Grecji i Rzymie stosowano substancje farmaceutyczne zawierające jad pszczeli, który w połączeniu z miodem miał służyć porostowi włosów. Hipokrates leczył miodem rany i choroby wątroby. Starożytni Egipcjanie propolisem balsamowali ciała swoich zmarłych przed pochówkiem, a królowa Kleopatra, by zachować młodość i urodę, kąpała się w mleku i miodzie.

Miód powstaje z zebranego nektaru lub spadzi. Pod wpływem pszczelich enzymów sacharoza ulega przekształceniu w cukry proste: glukozę i fruktozę. Miód zmniejsza niekorzystne działanie alkoholu, nikotyny, kawy i mocnej herbaty. Aby wzmocnić odporność organizmu, dorośli mogą wypijać każdego ranka przygotowany poprzedniego wieczoru napój – pół szklanki wody z rozpuszczoną w niej łyżką stołową miodu.


Propolis – najbardziej aktywny i skuteczny pszczeli produkt, dostępny w aptekach w postaci ekstraktu alkoholowego, maści, tabletek, kapsułek, pudru, czopków. Ma silne właściwości antyseptyczne, antybiotyczne i grzybobójcze, bardzo skuteczne w przypadku ropnego zapalenia skóry, czyraków, egzemy, owrzodzenia podudzi i innych chorób skórnych. Dobre efekty dają propolisowe inhalacje u chorych na przewlekłe zapalenie oskrzeli.


Pyłek kwiatowy, pierzga – stosowane są w geriatrii, pediatrii i leczeniu zaburzeń metabolicznych. Medycyna ludowa poleca pierzgę w przypadku niewydolności wątroby. Tabletki lub kapsułki z pyłkiem wskazane są w stanach wyczerpania, niedożywienia i braku apetytu.


Mleczko pszczele – dzięki zawartości białek, biopierwiastków i witamin z grupy B działa wzmacniająco, poprawia przemianę materii. Posiada ono nie tylko wysokie wartości odżywcze, ale ma również silne działanie antyseptyczne. Dodającą wigoru kurację mleczkiem warto rozpocząć wiosną, po wyczerpaniu zimowym.


Jad pszczeli stosowany jest w leczeniu chorób reumatycznych i schorzeń układu nerwowego (np: migrenie), w chorobach układu krążenia (np: chorobie Burgera), astmie, leczeniu ran. Może być stosowany w postaci kontrolowanych użądleń lub preparatów, maści, inhalacji lub kąpieli. Zawsze jednak konieczna jest wcześniejsza konsultacja z lekarzem.


Opinie na temat leczniczych właściwości miodu są podzielone, miód ma swoich zwolenników, ale wiele osób powątpiewa w jego moc. Dlaczego miód jest zdrowy?

Miód zawiera w swoim składzie całą gamę witamin (przede wszystkim z grupy B), mikroelementów (m.in. potas, wapń, magnez) czy enzymów (m.in. diastaza, fosfataza, inwertaza), a także liczne aminokwasy i inhibiny, które mają zbawienny wpływ na organizm człowieka. Ponadto w miodzie „królują” cukry proste, takie jak glukoza czy fruktoza, które nasz organizm bez trudności przyswaja. A co mamy w rafinowanym cukrze buraczanym? 99,9 proc. sacharozy i 0,1 proc. wody. Biały cukier nazywany bywa potocznie „białą śmiercią” właśnie dlatego, że układ trawienny człowieka nie może sobie poradzić z wielocukrem sacharozą i pozostawia w organizmie jej trudny i szkodliwy w dłuższej perspektywie czasu balast.


Od kiedy znamy właściwości lecznicze miodu i czy poszukujemy nowych?


Na bazie doświadczeń wielowiekowej medycyny ludowej zaczęto w XX w. badać i rozwijać naturalne metody leczenia zwane apiterapią (od „apis” – pszczoła). Rozpoczęte badania farmakologiczne i kliniczne, głównie w Stanach Zjednoczonych i w Europie, potwierdziły korzystne działanie miodu i innych produktów pszczelich w profilaktyce wielu schorzeń (np. dolegliwości gastrycznych czy reumatycznych). Oprócz miodu szczególnym zainteresowaniem cieszą się takie produkty pszczele, jak pyłek pszczeli, pierzga, propolis i jad pszczeli.


Wiadomo, że produkty pszczele działają przeciwzapalne, wzmacniająco, antybakteryjnie. Czy miód „leczy”, czy raczej zapobiega chorobom?


Miód nie został uznany za lek i nie powinniśmy używać takiej kategorii dla jego opisu. Stanowi natomiast wspaniały suplement naszej codziennej diety. Trzeba jednak podkreślić, że trwają doświadczenia nad leczniczym wykorzystaniem tego pszczelego produktu. Na przykład w Australii i Nowej Zelandii miód z nektaru rosnącego tam drzewa manuka wykorzystywany bywa na większą kliniczną skalę do leczenia trudno gojących się ran i owrzodzeń.


Jednak, jak każdy środek źle zastosowany, także miód i jego produkty może zaszkodzić, np. jad pszczeli można brać wyłącznie pod kierunkiem lekarza. Czy korzystanie z innych produktów także należy konsultować?


Jak wiele innych produktów we współczesnym świecie także i produkty pszczele mogą wywoływać reakcje alergiczne. Dotyczy to jednak przede wszystkim jadu pszczelego, który posiada bardzo silne właściwości antybiotyczne, a w następnej kolejności propolisu, pierzgi i mleczka pszczelego. Dlatego zawsze warto sprawdzić, czy nie jesteśmy uczuleni na te produkty pszczele. Nie spotkałem się w swojej długoletniej karierze z przypadkami uczulenia na miód. Wiadomo natomiast, że miodu nie można podawać do spożycia noworodkom do 12 miesiąca życia. Ich system trawienny nie jest jeszcze zakwaszony w dostatecznym stopniu i spożycie miodu może okazać się bardzo niebezpieczne. Z tego powodu miód poleca się starszym dzieciom i osobom dorosłym.


Kto jeszcze nie powinien spożywać miodu?


Problematyczne bywa także spożywanie miodu przez diabetyków. Trwają intensywne badania w tej kwestii. Ostatnie doniesienia prasy medycznej, głównie niemieckiej, dowodzą jednak, że miód wpływa, bezpośrednio po jego przyjęciu przez organizm, na mniejszy wzrost poziomu cukru w porównaniu z cukrem gronowym oraz na mniejszy wzrost poziomu insuliny we krwi. Oznacza to, że trzustka jest mniej obciążona przez miód. W tym kontekście wspomnijmy, że badania wykazują także, że wśród pacjentów z wysokim poziomem cholesterolu, po kilkunastodniowej konsumpcji 8-procentowego roztworu miodu doszło do spadku wartości złego cholesterolu. Każdy chory na cukrzycę powinien obowiązkowo skonsultować jednak ewentualną „dietę miodową” ze swoim lekarzem.

Autor: Renata Mazurowska

Komentarze

  • 2016-03-31 gość

    ach te lata 80 wtedy napisałam piosenke o miodzie honey honey is very cool kocham miod jak mialam plaskostopie głowy to go pilam i podzialalo kocham kraby