Nasza pompa - jak działa serce

Jest wielkości pięści, mogłoby się zmieścić w dłoni. Od jego kondycji i zdrowia zależy długość i jakość naszego życia. Gdyby pracę serca przez całe życie człowieka porównać do energii, jaką może wytworzyć, można by jej użyć do wyniesienia na orbitę okołoziemską sztucznego satelity. Żaden inny mięsień ciała nie jest tak mocny jak serce – nie dorównują mu mięśnie nóg wyczynowego biegacza ani mięśnie ramion atlety.

Serce, nasz centralny narząd układu krwionośnego, zbudowane jest z tkanki mięśniowej poprzecznie prążkowanej sercowej. To narząd napędowy układu krwionośnego (pompa tłocząca krew). Położone jest w klatce piersiowej w worku osierdziowym (osierdzie), składa się z dwóch przedsionków (prawego i lewego) oddzielonych od siebie przegrodą międzyprzedsionkową, i dwóch komór (prawej i lewej) oddzielonych od siebie przegrodą międzykomorową, łączących się z przedsionkami przez zastawki przedsionkowo-komorowe (które nie pozwalają na cofanie się krwi z komór do przedsionków, natomiast umożliwiają jej przepływ z przedsionków do komór). Z komory prawej krew wypływa przez zastawkę półksiężycowatą do pnia tętnicy płucnej, a z komory lewej, również przez zastawkę półksiężycowatą do aorty.

Serce unaczyniają 2 tętnice wieńcowe (prawa i lewa), odchodzące od aorty tuż nad zastawką półksiężycowatą.

Serce pracuje w cyklu następujących po sobie skurczów i rozkurczów przedsionków i komór.

W czasie skurczu przedsionków krew z nich przechodzi przez zastawki przedsionkowo-komorowe do będących w rozkurczu komór. Po ich wypełnieniu się następuje rozkurcz przedsionków i skurcz komór, na początku którego zostają zamknięte zastawki przedsionkowo-komorowe (powstaje ton skurczowy).

Po wyrzuceniu krwi z komór na obwód następuje rozkurcz komór – zamykają się zastawki półksiężycowate tętnic i powstaje ton rozkurczowy. Następnie cykl, trwający ok. 0,8 s., powtarza się od początku.


Krew ciągle w ruchu

Lewa komora serca pompuje krew do dużych tętnic. Aorty doprowadzają ją do wątroby nerek i mózgu. Tam tętnice rozgałęziają się i krew może płynąć do delikatniejszych, mniejszych fragmentów układu krążenia. Potem dociera do naczyń włosowatych, które oddają komórkom tlen i substancje odżywcze.

Komórki zaś oddają dwutlenek węgla i produkty wydalnicze. Zanieczyszczona krew płynie w kierunku serca do dwóch największych żył, dolnej i górnej. Obie prowadzą do prawego przedsionka serca, skąd krew trafia do prawej komory. Krew przepompowywana jest dalej do tętnicy płucnej, a następnie do naczyń włosowatych płuc. Tam krew zostaje natleniona, oddając jednocześnie produkty przemiany materii. Wydychamy dwutlenek węgla transportowany przez żyły - wdychamy tlen potrzebny do życia. I znowu bogata w tlen krew trafia do lewego przedsionka, do lewej komory... i cały proces nieprzerwanie odbywa się przez całe nasze życie.

Autor: Renata Mazurowska

Komentarze