Napoje pod lupą

Dziś kolorowe napoje to powszechny sposób gaszenia pragnienia w upalne dni. Bądź świadoma, czym kuszą cię producenci.

Litrowa butelka kolorowego napoju zawiera przynajmniej 400 kcal, czyli dziesięć czubatych łyżeczek cukru, oraz związki, które mogą uczulać: barwniki, aromaty, słodziki, konserwanty, kwasy i stabilizatory. Naukowcy ze Szkoły Medycznej Uniwersytetu Bostońskiego obciążają napoje gazowane winą za tzw. zespół metaboliczny. Ich zdaniem, najbardziej szkodliwy jest karmel służący do barwienia napojów (E150c lub d), który zwiększa insulinooporność tkanek, oraz dwutlenek węgla, który rozpycha żołądek i nasila łaknienie.


Tajemnicze etykiety

Jeśli chcesz wybrać spośród ogromnej oferty napoje z najmniejszą ilością dodatków chemicznych, musisz uważnie czytać etykiety. Najwartościowszą grupę napojów stanowią te z 20-procentową zawartością soków owocowych. Najgorszą - barwione syntetycznymi barwnikami z dodatkiem aromatów i mnóstwem cukru.

Oto, co najczęściej skrywa butelka kolorowego płynu.


Woda= Baza

Zwyczajne napoje zawierają 90 proc. wody, a dietetyczne aż 99 proc. Woda ta jest specjalnie uzdatniana, aby napój osiągnął pożądany smak. Oznacza to, że mogą znajdować się w niej śladowe ilości niklu, kadmu i chloru wywołujące reakcje alergiczne.


Aromaty = Pokusa

Mikroskopijne cząsteczki chemiczne uwalniane podczas otwierania butelki pobudzają wszystkie receptory w jamie ustnej i nosie. Naturalne aromaty w napojach pochodzą z ziół, przypraw, olei i naturalnych wyciągów. Napoje o smaku owocowym zazwyczaj zawierają naturalne ekstrakty z owoców. Przykładem tego typu substancji aromatycznej może być też kofeina w napojach typu cola. Używane są również aromaty identyczne z naturalnymi, czyli imitacje chemiczne aromatów, P które można spotkać w przyrodzie, oraz zapachy syntetyczne zbudowane ze związków chemicznych niespotykanych w naturze.


Barwniki = Uczta dla oczu

Nasycone kolory napojów kuszą do zakupu. Płyny mogą być kolorowane dwoma rodzajami barwników: naturalnymi, które pozyskuje się na drodze ekstrakcji z owoców, warzyw, jadalnych części roślin, i syntetycznymi, które nie występują w przyrodzie. Najważniejszymi barwnikami naturalnymi są: karoten, chlorofile, antocyjany, barwnikami syntetycznymi zaś: tartrazyna i żółcień chinolinowa (żółty), żółcień pomarańczowa i karmin (pomarańczowy), czerwień koszenilowa (czerwony). Niestety, wielu producentów przekracza dopuszczalne dawki syntetyków, co może wywoływać odczyny alergiczne.


Cukier = wzmacniacz aromatu

Cukier (sacharoza) jest obok barwnika i zapachu najważniejszym składnikiem napoju. Bez niego aromat nie miałby swojej siły działania, dlatego musi być go sporo. W wersjach li-ght cukier zastępuje się słodzikami. Używanymi w Polsce słodzikami są:

acesulfam K (E950) - 130-200 razy słodszy od cukru,
aspartam (E951) -160-200 razy słodszy niż cukier,
sacharyna (E954) - ok. 300-500 razy słodsza od cukru,
cyklaminiany (E952) - ok. 30-40 razy słodsze od cukru.


Dwutlenek węgla

Dzięki wtłoczeniu dwutlenku węgla pod ciśnieniem czterech atmosfer napój zyskuje właściwości odświeżające. Wydaje się zimniejszy, niż jest w rzeczywistości. Związek ten wpływa także na wzmocnienie walorów smakowych napoju oraz ogranicza rozwój mikroorganizmów, dzięki czemu produkt jest trwalszy.


Regulatory kwasowości

Charakterystyczny lekko kwaśny smak napojów pochodzi z dodawanych kwasów, zwłaszcza cytrynowego, jabłkowego, a w napojach typu cola - ortofosforowego. Głównym ich zadaniem jest zrównoważenie zbyt słodkiego smaku. Sprawiają, że napój orzeźwia i gasi pragnienie.


Środki konserwujące i antyutleniacze

Napoje nie psują się zbyt szybko dzięki zawartości kwasów i dwutlenku węgla. Jednak długie trzymanie na półce produktu powoduje duże zmiany smaku i koloru, dlatego do napojów dodaje się niewielkie ilości konserwantów. Najpopularniejszymi są benzoesan sodu i sorbinian potasowy. Antyutleniacze chronią produkt przed szkodliwym wpływem tlenu z powietrza i przedłużają trwałość witamin dodawanych do napoju. Najpopularniejszym antyutleniaczem jest kwas askorbinowy, czyli po prostu witamina C. Nie oznacza to jednak, że wzbogaca napój w ten cenny dla organizmu składnik.


Do zadań specjalnych

W wielkiej rodzinie zimnych napojów znajdują się również te energetyzujące i izotoniczne. Główne składniki pierwszych to: woda, glukoza, kofeina, witaminy z grupy B, aromaty, barwnik i dwutlenek węgla. Jednak tylko na krótko pobudzają one organizm. Kofeina zwiększa liczbę skurczów serca oraz podnosi ciśnienie krwi. Witaminy z grupy B utrzymują sprawność układu nerwowego oraz poprawiają pamięć i koncentrację. Aminokwas tauryna przeciwdziała zmęczeniu mięśni, dzięki temu szybciej się one regenerują i są gotowe do większego wysiłku.

Natomiast napoje izotoniczne składają się z: wody, elektrolitów, cukru i barwników. Ich zadaniem jest wyrównanie niedoborów płynów i minerałów traconych z potem, takich jak: sód, potas, magnez, wapń i jon chlorkowy, oraz błyskawiczne dostarczenie energii. Przeznaczone są dla osób uprawiających sport.

Autor: Iza Czajka

Komentarze