Nadkilogramy

Otyłość to obecnie nie tylko jedno z głównych zagrożeń zdrowotnych, ale także przyczyna innych schorzeń. 



Otyłość to obecnie nie tylko jedno z głównych zagrożeń zdrowotnych, ale także przyczyna innych schorzeń.
Otyłość jest stanem, w którym nadmierna ilość tłuszczu, gromadząca się w postaci tkanki tłuszczowej, wpływa niekorzystnie na zdrowie. Podstawowa przyczyna tego procesu to zaburzenie równowagi pomiędzy zapotrzebowaniem a podażą pokarmu, zwłaszcza tego o wysokiej zawartości tłuszczu, cukru i soli, a ubogiego w witaminy, minerały, mikroelementy. O otyłości mówimy zatem, gdy przez dłuższy czas ilość pozyskiwanej energii przewyższa wydatkowaną, a jej nadmiar magazynowany jest w ciele w postaci tkanki tłuszczowej. Nie bez znaczenia są także inne czynniki powstawania otyłości:
• środowiskowe, np. siedzący tryb życia, rodzaj wykonywanej pracy,
• uwarunkowania genetyczne - uważa się, że skłonność do otyłości jest następstwem interakcji wielu genów,
• zaburzenia hormonalne, np. choroba Cushinga, niedoczynność przytarczyc, niedobór hormonu wzrostu,
• zaburzenia neurologiczne, np. guzy, urazy, stany zapalne mózgu,
• zespoły ruchowe - zespół Pradera Williego, zespól Bardeta i Biedla,
• niektóre leki - uspokajające, glikokortykosteroidy, pochodne estrogenu, progesteronu.
Jabłko czy gruszka?
Najpopularniejszy miernik, stosowany do klasyfikacji wagi ciała, czyli wskaźnik BMI nie daje pełnej informacji na temat stopnia rozbudowania tkanki tłuszczowej ani jej rozłożenia w ciele, a dane te umożliwiają dokładną ocenę ryzyka powstania problemów zdrowotnych. Wiadomo bowiem, iż otyłość „typu jabłko" (tkanka tłuszczowa zlokalizowana wewnątrz jamy brzusznej) jest bardziej niebezpieczna niż otyłość „typu gruszka" (tkanka tłuszczowa umiejscowiona na udach i pośladkach). Otyłość brzuszną (wisceralną, androidalną) rozpoznaje się na podstawie współczynnika T/B (WHR - Waist to Hip Ratio), który określany jest stosunkiem obwodu talii (w centymetrach) do obwodu bioder (również w centymetrach). U kobiet ma ona miejsce, gdy współczynnik T/B jest równy lub większy od 0,8, a u mężczyzn równy lub większy od 0,9.
Otyłość androidalna
Charakteryzuje się łatwą kumulacją tłuszczu i jeszcze łatwiejszym uwalnianiem go (pod wpływem beta-adrenolityków i stresu) w postaci wolnych kwasów tłuszczowych, które następnie przekształcane są w triglicerydy. Wynik powyższych procesów to kolejne konsekwencje metaboliczne: wzrost glukoneogenezy, stężenia glukozy we krwi, frakcji VLDL transportującej endogenne triglicerydy, hiperinsulinemia. W związku z tym otyłość przypisano do czynników ryzyka rozwoju chorób sercowo-naczyniowych i cukrzycy typu 2, które występują razem dużo częściej, niż wynikałoby to z przypadku. Grupę tę określa się mianem zespołu metabolicznego i obejmuje ona także: podwyższone ciśnienie tętnicze krwi, dyslipidemię aterogenną (zwiększone stężenie triglicerydów i zmniejszone stężenie frakcji HDL cholesterolu) oraz zwiększone stężenie glukozy na czczo.
Ryzykowna waga
Otyłość, oprócz tego, że sama jest poważną chorobą, może być głównym czynnikiem ryzyka wystąpienia wielu chorób przewlekłych, zagrażających życiu, takich jak:
• cukrzyca typu 2 - u osób otyłych stwierdzono mniejszą liczbę receptorów dla insuliny w błonach komórkowych; tkanki są oporne na insulinę, występuje upośledzona tolerancja glukozy
• choroby układu krążenia
• nadciśnienie tętnicze - według jednego z mechanizmów - nadciśnienie jest spowodowane cięższą pracą serca, które dostarcza krew do dużej masy ciała; zwiększona objętość krwi prowadzi do przerostu lewej komory serca i nadciśnienia
• podwyższony poziom „złego" cholesterolu
• miażdżyca, której przyczyną jest zwiększenie stężenia triglicerydów, cholesterolu LDL i zmniejszenie stężenia cholesterolu HDL u osób otyłych
• choroby sercowo-naczyniowe
• udary mózgu - należą do najczęstszych i najpoważniejszych powikłań nadciśnienia tętniczego; w krajach rozwiniętych stanowią drugą co do częstości przyczynę ogólnej umieralności i są główną przyczyną trwałego kalectwa u osób dorosłych
• choroba wieńcowa
• nowotwory hormonozależne - zaburzenia hormonalne (hormonów płciowych i glikokortykosteroidów), często spotykane u osób otyłych, mogą zwiększać ryzyko wystąpienia raka trzonu i szyjki macicy, jajnika, błony śluzowej macicy oraz prostaty
• podwyższone ryzyko powstania raka jelita grubego u mężczyzn, a także raka pęcherzyka żółciowego u kobiet - w wyniku zwiększonego tworzenia się kwasów żółciowych z cholesterolu
Oprócz powyższych schorzeń otyłość jest przyczyną wielu komplikacji zdrowotnych, pogarszających jakość życia, takich jak:
• zapalenia kostno-stawowe - zapalenie stawów występuje częściej u osób otyłych niż u szczupłych, ponieważ nadmierna masa ciała wywiera nacisk na kości i stawy, zwiększając częstotliwość zachorowań
• zaburzenia oddychania - upośledzenie mechaniki oddychania i czynności płuc, zespół bezdechu sennego
• dna - u osób otyłych spowodowana dużym stężeniem kwasu moczowego w surowicy krwi
• problemy mięśniowo-szkieletowe
• choroby skóry
• niepłodność u kobiet i mężczyzn
• powikłania cukrzycy
Ponadto konsekwencjami otyłości mogą być: zaniżona samoocena, stany lękowe, depresja kliniczna.



Otyłość to obecnie nie tylko jedno z głównych zagrożeń zdrowotnych, ale także przyczyna innych schorzeń.
Otyłość jest stanem, w którym nadmierna ilość tłuszczu, gromadząca się w postaci tkanki tłuszczowej, wpływa niekorzystnie na zdrowie. Podstawowa przyczyna tego procesu to zaburzenie równowagi pomiędzy zapotrzebowaniem a podażą pokarmu, zwłaszcza tego o wysokiej zawartości tłuszczu, cukru i soli, a ubogiego w witaminy, minerały, mikroelementy. O otyłości mówimy zatem, gdy przez dłuższy czas ilość pozyskiwanej energii przewyższa wydatkowaną, a jej nadmiar magazynowany jest w ciele w postaci tkanki tłuszczowej. Nie bez znaczenia są także inne czynniki powstawania otyłości:
• środowiskowe, np. siedzący tryb życia, rodzaj wykonywanej pracy,
• uwarunkowania genetyczne - uważa się, że skłonność do otyłości jest następstwem interakcji wielu genów,
• zaburzenia hormonalne, np. choroba Cushinga, niedoczynność przytarczyc, niedobór hormonu wzrostu,
• zaburzenia neurologiczne, np. guzy, urazy, stany zapalne mózgu,
• zespoły ruchowe - zespół Pradera Williego, zespól Bardeta i Biedla,
• niektóre leki - uspokajające, glikokortykosteroidy, pochodne estrogenu, progesteronu.
Jabłko czy gruszka?
Najpopularniejszy miernik, stosowany do klasyfikacji wagi ciała, czyli wskaźnik BMI nie daje pełnej informacji na temat stopnia rozbudowania tkanki tłuszczowej ani jej rozłożenia w ciele, a dane te umożliwiają dokładną ocenę ryzyka powstania problemów zdrowotnych. Wiadomo bowiem, iż otyłość „typu jabłko" (tkanka tłuszczowa zlokalizowana wewnątrz jamy brzusznej) jest bardziej niebezpieczna niż otyłość „typu gruszka" (tkanka tłuszczowa umiejscowiona na udach i pośladkach). Otyłość brzuszną (wisceralną, androidalną) rozpoznaje się na podstawie współczynnika T/B (WHR - Waist to Hip Ratio), który określany jest stosunkiem obwodu talii (w centymetrach) do obwodu bioder (również w centymetrach). U kobiet ma ona miejsce, gdy współczynnik T/B jest równy lub większy od 0,8, a u mężczyzn równy lub większy od 0,9.
Otyłość androidalna
Charakteryzuje się łatwą kumulacją tłuszczu i jeszcze łatwiejszym uwalnianiem go (pod wpływem beta-adrenolityków i stresu) w postaci wolnych kwasów tłuszczowych, które następnie przekształcane są w triglicerydy. Wynik powyższych procesów to kolejne konsekwencje metaboliczne: wzrost glukoneogenezy, stężenia glukozy we krwi, frakcji VLDL transportującej endogenne triglicerydy, hiperinsulinemia. W związku z tym otyłość przypisano do czynników ryzyka rozwoju chorób sercowo-naczyniowych i cukrzycy typu 2, które występują razem dużo częściej, niż wynikałoby to z przypadku. Grupę tę określa się mianem zespołu metabolicznego i obejmuje ona także: podwyższone ciśnienie tętnicze krwi, dyslipidemię aterogenną (zwiększone stężenie triglicerydów i zmniejszone stężenie frakcji HDL cholesterolu) oraz zwiększone stężenie glukozy na czczo.
Ryzykowna waga
Otyłość, oprócz tego, że sama jest poważną chorobą, może być głównym czynnikiem ryzyka wystąpienia wielu chorób przewlekłych, zagrażających życiu, takich jak:
• cukrzyca typu 2 - u osób otyłych stwierdzono mniejszą liczbę receptorów dla insuliny w błonach komórkowych; tkanki są oporne na insulinę, występuje upośledzona tolerancja glukozy
• choroby układu krążenia
• nadciśnienie tętnicze - według jednego z mechanizmów - nadciśnienie jest spowodowane cięższą pracą serca, które dostarcza krew do dużej masy ciała; zwiększona objętość krwi prowadzi do przerostu lewej komory serca i nadciśnienia
• podwyższony poziom „złego" cholesterolu
• miażdżyca, której przyczyną jest zwiększenie stężenia triglicerydów, cholesterolu LDL i zmniejszenie stężenia cholesterolu HDL u osób otyłych
• choroby sercowo-naczyniowe
• udary mózgu - należą do najczęstszych i najpoważniejszych powikłań nadciśnienia tętniczego; w krajach rozwiniętych stanowią drugą co do częstości przyczynę ogólnej umieralności i są główną przyczyną trwałego kalectwa u osób dorosłych
• choroba wieńcowa
• nowotwory hormonozależne - zaburzenia hormonalne (hormonów płciowych i glikokortykosteroidów), często spotykane u osób otyłych, mogą zwiększać ryzyko wystąpienia raka trzonu i szyjki macicy, jajnika, błony śluzowej macicy oraz prostaty
• podwyższone ryzyko powstania raka jelita grubego u mężczyzn, a także raka pęcherzyka żółciowego u kobiet - w wyniku zwiększonego tworzenia się kwasów żółciowych z cholesterolu
Oprócz powyższych schorzeń otyłość jest przyczyną wielu komplikacji zdrowotnych, pogarszających jakość życia, takich jak:
• zapalenia kostno-stawowe - zapalenie stawów występuje częściej u osób otyłych niż u szczupłych, ponieważ nadmierna masa ciała wywiera nacisk na kości i stawy, zwiększając częstotliwość zachorowań
• zaburzenia oddychania - upośledzenie mechaniki oddychania i czynności płuc, zespół bezdechu sennego
• dna - u osób otyłych spowodowana dużym stężeniem kwasu moczowego w surowicy krwi
• problemy mięśniowo-szkieletowe
• choroby skóry
• niepłodność u kobiet i mężczyzn
• powikłania cukrzycy
Ponadto konsekwencjami otyłości mogą być: zaniżona samoocena, stany lękowe, depresja kliniczna.

Otyłość jest stanem, w którym nadmierna ilość tłuszczu, gromadząca się w postaci tkanki tłuszczowej, wpływa niekorzystnie na zdrowie. Podstawowa przyczyna tego procesu to zaburzenie równowagi pomiędzy zapotrzebowaniem a podażą pokarmu, zwłaszcza tego o wysokiej zawartości tłuszczu, cukru i soli, a ubogiego w witaminy, minerały, mikroelementy. O otyłości mówimy zatem, gdy przez dłuższy czas ilość pozyskiwanej energii przewyższa wydatkowaną, a jej nadmiar magazynowany jest w ciele w postaci tkanki tłuszczowej. Nie bez znaczenia są także inne czynniki powstawania otyłości:

 

• środowiskowe, np. siedzący tryb życia, rodzaj wykonywanej pracy,
• uwarunkowania genetyczne - uważa się, że skłonność do otyłości jest następstwem interakcji wielu genów,
• zaburzenia hormonalne, np. choroba Cushinga, niedoczynność przytarczyc, niedobór hormonu wzrostu,
• zaburzenia neurologiczne, np. guzy, urazy, stany zapalne mózgu,
• zespoły ruchowe - zespół Pradera Williego, zespól Bardeta i Biedla,
• niektóre leki - uspokajające, glikokortykosteroidy, pochodne estrogenu, progesteronu.

 

 

Jabłko czy gruszka?

 

Najpopularniejszy miernik, stosowany do klasyfikacji wagi ciała, czyli wskaźnik BMI nie daje pełnej informacji na temat stopnia rozbudowania tkanki tłuszczowej ani jej rozłożenia w ciele, a dane te umożliwiają dokładną ocenę ryzyka powstania problemów zdrowotnych. Wiadomo bowiem, iż otyłość „typu jabłko" (tkanka tłuszczowa zlokalizowana wewnątrz jamy brzusznej) jest bardziej niebezpieczna niż otyłość „typu gruszka" (tkanka tłuszczowa umiejscowiona na udach i pośladkach). Otyłość brzuszną (wisceralną, androidalną) rozpoznaje się na podstawie współczynnika T/B (WHR - Waist to Hip Ratio), który określany jest stosunkiem obwodu talii (w centymetrach) do obwodu bioder (również w centymetrach). U kobiet ma ona miejsce, gdy współczynnik T/B jest równy lub większy od 0,8, a u mężczyzn równy lub większy od 0,9.



Otyłość androidalna

 

Charakteryzuje się łatwą kumulacją tłuszczu i jeszcze łatwiejszym uwalnianiem go (pod wpływem beta-adrenolityków i stresu) w postaci wolnych kwasów tłuszczowych, które następnie przekształcane są w triglicerydy. Wynik powyższych procesów to kolejne konsekwencje metaboliczne: wzrost glukoneogenezy, stężenia glukozy we krwi, frakcji VLDL transportującej endogenne triglicerydy, hiperinsulinemia. W związku z tym otyłość przypisano do czynników ryzyka rozwoju chorób sercowo-naczyniowych i cukrzycy typu 2, które występują razem dużo częściej, niż wynikałoby to z przypadku. Grupę tę określa się mianem zespołu metabolicznego i obejmuje ona także: podwyższone ciśnienie tętnicze krwi, dyslipidemię aterogenną (zwiększone stężenie triglicerydów i zmniejszone stężenie frakcji HDL cholesterolu) oraz zwiększone stężenie glukozy na czczo.

Ryzykowna waga

 

Otyłość, oprócz tego, że sama jest poważną chorobą, może być głównym czynnikiem ryzyka wystąpienia wielu chorób przewlekłych, zagrażających życiu, takich jak:

 

• cukrzyca typu 2 - u osób otyłych stwierdzono mniejszą liczbę receptorów dla insuliny w błonach komórkowych; tkanki są oporne na insulinę, występuje upośledzona tolerancja glukozy
• choroby układu krążenia
• nadciśnienie tętnicze - według jednego z mechanizmów - nadciśnienie jest spowodowane cięższą pracą serca, które dostarcza krew do dużej masy ciała; zwiększona objętość krwi prowadzi do przerostu lewej komory serca i nadciśnienia
• podwyższony poziom „złego" cholesterolu
• miażdżyca, której przyczyną jest zwiększenie stężenia triglicerydów, cholesterolu LDL i zmniejszenie stężenia cholesterolu HDL u osób otyłych
• choroby sercowo-naczyniowe
• udary mózgu - należą do najczęstszych i najpoważniejszych powikłań nadciśnienia tętniczego; w krajach rozwiniętych stanowią drugą co do częstości przyczynę ogólnej umieralności i są główną przyczyną trwałego kalectwa u osób dorosłych
• choroba wieńcowa
• nowotwory hormonozależne - zaburzenia hormonalne (hormonów płciowych i glikokortykosteroidów), często spotykane u osób otyłych, mogą zwiększać ryzyko wystąpienia raka trzonu i szyjki macicy, jajnika, błony śluzowej macicy oraz prostaty
• podwyższone ryzyko powstania raka jelita grubego u mężczyzn, a także raka pęcherzyka żółciowego u kobiet - w wyniku zwiększonego tworzenia się kwasów żółciowych z cholesterolu

 

 

Oprócz powyższych schorzeń otyłość jest przyczyną wielu komplikacji zdrowotnych, pogarszających jakość życia, takich jak:

 

• zapalenia kostno-stawowe - zapalenie stawów występuje częściej u osób otyłych niż u szczupłych, ponieważ nadmierna masa ciała wywiera nacisk na kości i stawy, zwiększając częstotliwość zachorowań
• zaburzenia oddychania - upośledzenie mechaniki oddychania i czynności płuc, zespół bezdechu sennego
• dna - u osób otyłych spowodowana dużym stężeniem kwasu moczowego w surowicy krwi
• problemy mięśniowo-szkieletowe
• choroby skóry
• niepłodność u kobiet i mężczyzn
• powikłania cukrzycy

 

Ponadto konsekwencjami otyłości mogą być: zaniżona samoocena, stany lękowe, depresja kliniczna.

Autor: mgr farm. Beata Chudzińska

Komentarze