Męskie klimakterium - andropauza

Pojęcie męskiego klimakterium – andropauzy – budzi wiele kontrowersji w świecie nauki. Badacze zgodni są co do tego, że po 50 r. ż. u  mężczyzn spada znacznie poziom androgenów.

Polskie Towarzystwo Menopauzy i Andropauzy definiuje andropauzę jako: „okres życia mężczyzny po pojawieniu się postępujących wraz z wiekiem niedoborów hormonów androgennych: testosteronu i dehydroepiandrosteronu, a także hormonu wzrostu i melatoniny” (Lew-Starowicz, 1999). Spadek testosteronu prowadzi do pogorszenia procesów fizycznych, umysłowych oraz zmniejszenia aktywności seksualnej.


Andropauza prawie jak menopauza

Klasyczne objawy męskiego klimakterium są zbliżone do symptomów charakterystycznych dla kobiet w okresie menopauzy. Należą do nich: drażliwość, labilność emocjonalna, nerwowość, problemy w zapamiętywaniu świeżych informacji, objawy podobne do depresji, spadek samooceny, uderzenia gorąca, nadmierne pocenie się, bezsenność, obniżenie energii życiowej, zmniejszenie masy mięśniowej, otyłość typu brzusznego, osteoporoza, przerzedzenie owłosienia łonowego i inne. Zmniejszające się wraz z wiekiem wydzielanie testosteronu jest uwarunkowane genetycznie, jednak istotne znaczenie mają także czynniki psychospołeczne. Należy wymienić tu przede wszystkim permanentny stres, stany depresyjne, wykształcenie, stan majątkowy, skrajnie duża bądź mała masa ciała, rozmieszczenie tkanki tłuszczowej, tryb życia, palenie tytoniu, nadużywanie alkoholu lub innych używek i wiele innych czynników.


Kryzys wieku średniego

Na poziomie psychicznym okres andropauzy wiąże się dla mężczyzn z przeżywaniem wielu kryzysów. Charakterystyczne dla tego wieku są sytuacje związane z utratą wiary w siebie i swoje możliwości, skłonnością do bilansowania życia czy spadkiem zainteresowania pracą. To co do tej pory było priorytetem w działaniu, czyli praca zawodowa, schodzi na dalszy plan a rozwija się potrzeba samorealizacji w życiu uczuciowym i relacjach interpersonalnych.

W dzisiejszych czasach postępujące zmiany obyczajowe, wydłużający się czas trwania życia, postępy w dziedzinie medycyny przyczyniają się do tego, że coraz bardziej widoczna staje się kategoria dojrzałych mężczyzn, którzy w okresie andropauzy są aktywni seksualnie i zawodowo, potrafią i chcą cieszyć się życiem i dbają o siebie. Model ten jest coraz bardziej rozpowszechniany przez kulturę masową i staje się powszechnie akceptowany. Andropauza, traktowana jest jako faza przejściowa w życiu mężczyzny i nie wpływa na kontynuowanie satysfakcjonującej aktywności seksualnej, a dzięki leczeniu eliminuje się trudności i zaburzenia pojawiające się w tym stadium życia.

Rozwój seksualny w wieku podeszłym podporządkowany jest warunkom biologicznym, psychologicznym i społecznym, które stanowią dla niego podstawę i kontekst. Na każdym etapie życia człowiek nieustannie się rozwija, podejmuje różne zadania i dokonuje wyborów. Rozwój seksualny w wieku podeszłym również podlega tym prawidłowościom. Wybory związane z aktywnością seksualną mężczyzn w okresie andropauzy wiążą się z różnorakimi możliwościami i ich konsekwencjami.


Seks, ale jaki?

Przy nastawieniu na kontynuację aktywności seksualnej w niezmienionej postaci starszy mężczyzna narażony jest na ryzyko niepowodzenia z uwagi na mniejszą wydolność fizyczną i odrzucenie ze strony partnerki z powodu, być może, innych oczekiwań z jej strony. Może to prowadzić do utraty poczucia własnej męskości, a w konsekwencji do wycofania się z aktywności seksualnej.

Przy ograniczeniu aktywności i zachowaniu dotychczasowych schematów funkcjonowania ryzyko wydaje się zmniejszać. Istnieje bowiem mniejsze prawdopodobieństwo niepowodzenia, a w przypadku stałej partnerki, przy tendencji do spadku aktywności seksualnej kobiet wraz z wiekiem wzrasta możliwość akceptacji takich zachowań.

Przy zmianie formy zachowań seksualnych niebezpieczeństwo niepowodzenia zależne jest od jej stopnia i jakości. Stosunkowo mało ryzykowne jest zastępowanie seksu z partnerem masturbacją, zwłaszcza jeśli następuje to na skutek fizycznego braku partnerki. Mogą się tu pojawić takie formy jak: fantazjowanie połączone czasem z przechwalaniem się swoimi rzekomymi osiągnięciami, demonstrowanie postawy wiecznego uwodziciela w otoczeniu kobiet i inne.

Wycofanie z aktywności seksualnej u starszych mężczyzn owocuje przyspieszeniem procesu starzenia się zarówno w sensie biologicznym (łącznie ze zwiększonym prawdopodobieństwem nowotworu prostaty), jak i społecznym oraz psychologicznym.

Karolina Halemba - psycholog, psychoterapeuta, seksuolog kliniczny (Pracownia Psychologiczno-Seksuologiczna w Poznaniu).

Autor: Karolina Halemba, seksuolog kliniczny

Komentarze

  • 2017-07-11 Zbigniew

    Terapia hormonalna w raku prostaty,minimalny poziom testosteronu???