Menu na cenzurowanym - uczulenie na pożywienie

Nie tylko mleko, orzechy czy owoce morza, ale każdy produkt spożywczy może stać się przyczyną alergii pokarmowej.  Niestety, wiedza na temat alergenów pokarmowych jest nadal niewystarczająca, a sama choroba sprawia sporo trudności w jej prawidłowej diagnozie.

Alergia to zmieniona, nadmierna reaktywność organizmu na alergeny, które mogą dostarczane być drogą wziewną, w przypadku kontaktu ze skórą lub błonami śluzowymi, jak również dostarczane wraz z jedzeniem. Stwierdzono, iż nietolerancja pokarmowa występuje znacznie częściej u dzieci niż u osób dorosłych. Alergia pokarmowa natomiast charakteryzuje się znacznie większą intensywnością działań niepożądanych po spożyciu uczulającego produktu.

Leczenie alergii pokarmowej jest trudne, polega ono przede wszystkim na wyeliminowaniu czynnika wywołującego reakcję alergiczną. Niestety, identyfikacja alergenu sprawia pewne trudności, szczególnie wtedy, gdy pacjent jest uczulony na wiele produktów. W celu uzyskania jednoznacznej odpowiedzi, na jaki składnik pokarmowy pacjent jest uczulony, stosuje się dietę testującą lub dietę eliminacyjną.


Dieta eliminacyjna

Polega na wyłączaniu z jadłospisu pacjenta produktu lub grupy produktów podejrzanych o wywoływanie alergii na okres 7-10 dni. Po obserwacji objawów w trakcie eliminowania z diety kolejnych produktów można stwierdzić czy dana grupa preparatów spożywczych stanowi źródło alergenów, czy też nie. W celach diagnostycznych w diecie eliminacyjnej określono 12 grup produktów, które w kolejności eliminuje się z diety.

• Grupa I to słodycze, kawa, herbata, napoje alkoholowe;

• Grupę II stanowią środki konserwujące znajdujące się w produktach spożywczych;

• Grupa III to przyprawy;

• Grupa IV- orzechy;

• Grupa V- owoce;

• Grupa VI to nasiona roślin strączkowych, orzechy laskowe;

• Owoce morza i ryby stanowią grupę VII;

• VIII grupa to mleko krowie i produkty pochodzenia mlecznego;

• Grupa IX- jaja kurze i ich przetwory;

• Grupa X- mięso i wędliny;

• Grupa XI- to produkty zbożowe;

• Grupa XII- produkty zawierające ziemniaki lub ryż.

Jeżeli po 7-10 dniach nie następuje żadna poprawa, a objawy alergii dalej się utrzymują, oznacza to, iż badana grupa produktów nie stanowi źródła alergenów i należy ją włączyć ponownie do diety, eliminując jednocześnie grupę następną.


Dieta testująca

Przeprowadzana wyłącznie w warunkach szpitalnych polega na stopniowym wprowadzaniu do jadłospisu kolejnego produktu, który może być źródłem alergii. Kolejne dołączanie potencjalnego alergenu niesie za sobą ryzyko powstania groźnego dla życia wstrząsu anafilaktycznego.

Objawy alergii umownie opisuje klasyfikacja według Cleina:

• Objawy skórne, do których zaliczamy: wysypkę, obrzęk naczynioruchowy, atopowe zapalenie skóry, świąd lub suchość skóry, szorstkie plamy.
• Reakcje związane z układem oddechowym: przewlekły katar, stałe uczucie zatkanego nosa, nawracające infekcje górnych lub dolnych dróg oddechowych, zapalenie uszu, obrzęk krtani, czy astma oskrzelowa.
• Objawy żołądkowo-jelitowe – wymioty, biegunka, utrata apetytu, kolka brzuszna, nieprawidłowe stolce, naprzemienne zaparcia i biegunki, bóle brzucha, nudności, nieprawidłowa masa ciała.
• Reakcje od układu nerwowego: zaburzenia snu, bóle głowy i migreny, nadmierna ruchliwość i nadpobudliwość dziecka.
• Objawy ogólne: wstrząs anafilaktyczny.

Dzieci są szczególnie wrażliwe na takie produkty jak: mleko krowie, zawierające alergenowe białka kazeinowe; jaja, wywołujące najsilniejsze reakcje alergiczne, które powstają w pierwszych trzech latach życia dziecka, następnie z reguły samoistnie ustępują; ryby i zawarte w nich białko parwalbumina; owoce morza. Jedną z najsilniejszych alergenów pokarmowych są orzechy arachidowe i inne, które u osób uczulonych mogą wywołać wstrząs anafilaktyczny. Często słyszy się o diecie bezglutenowej, takiej, która eliminuje produkty zawierające to białko: pszenica, owies, jęczmień, żyto.

Produktami uczulającymi są substancje konserwujące często dodawane do produktów spożywczych:

• benzoesan sodu,
• glutaminian sodu,
• kwas sorbowy,
• żółcień pomarańczowa,
• tetrazyna,
• błękit brylantowy,
• czerwień koszenilowa.

Najskuteczniejszą metodą leczenia jest stosowanie diety eliminacyjne, która polega na wykluczeniu z jadłospisu pokarmów wywołujących alergię. Składniki pożywienia powinny być starannie dobrane, aby nie wywołać niedoboru witamin czy mikroelementów. Niestety, alergia pokarmowa wraz z wiekiem się pogłębia, dziecko staje się uczulone na coraz większą liczbę produktów spożywczych, objawy stają się coraz bardziej wyraźne i intensywne, dlatego też w późniejszym przebiegu choroby dołącza się leki przeciwalergiczne.

Autor: mgr farmacji Magdalena Lorek

Komentarze