Menopauza i jej wpływ na seksualność

Menopauza, inaczej klimakterium, przekwitanie, oznacza koniec miesiączkowania, a ostatnie krwawienie oznacza zakończenie okresu reprodukcyjnego w życiu kobiety.

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) definiuje okres okołomenopauzalny jako obejmujący 2 – 8 lat poprzedzających ostatnią miesiączkę i rok po jej ustąpieniu. Okres okołomenopauzalny rozpoczyna się w momencie pojawienia się endokrynologicznych, biologicznych i klinicznych zmian związanych z klimakterium. Przyjmuje się, że jest to przedział wiekowy pomiędzy 48 a 55 rokiem życia.


Lęk przed lustrem

Menopauza jest ważnym okresem w życiu kobiety, uwarunkowanym zarówno czynnikami biologicznymi, psychicznymi i społecznymi. Oznacza bowiem przełom w samoocenie kobiety. W życiu kobiety występuje kilka momentów przełomowych: menarche, inicjacja seksualna, zawarcie małżeństwa, macierzyństwo, są one jednak postrzegane jako rozwój kobiecości, samorealizacja i osiąganie dojrzałości.

Klimakterium odbierane jest wręcz odwrotnie, jako faza przejściowa do jesieni życia, jako zmierzch kobiecości i tym samym uniemożliwia radosne jej przeżywanie. Ściśle wiąże się z metamorfozą obrazu siebie i refleksją nad upływającym czasem. Kobieta musi pogodzić się z utratą zdolności rozrodczych, które utożsamiane są z kobiecością. Często więc temu okresowi życia towarzyszą lęki przed utratą atrakcyjności, poczucie marginalizacji zawodowej, przykra świadomość starzenia się i śmierci. Czynniki kulturowe i społeczne wiążą się z przyjmowaną przez kobiety postawą wobec tego okresu życia i sposobem przeżywania go.

Obecnie coraz bardziej zmienia się postawa społeczeństw wobec okresu menopauzy. Dzięki temu okres ten wywiera mniejszy wpływ na aktywność zawodową, społeczną, seksualną i psychiczną kobiet. Na funkcjonowanie seksualne kobiet w tym wieku istotny wpływ ma poczucie własnej wartości. Podejmowaniu aktywności seksualnej sprzyja również zadowolenie ze związku z partnerem oraz dobry stan zdrowia kobiet i ich partnerów.

Unikanie kontaktów seksualnych w okresie menopauzy i później może wynikać z tego, że część kobiet postrzega zmiany fizyczne w swoim organizmie jako przejawy utraty atrakcyjności i kobiecości, a tym samym tworzy negatywny obraz własnego ciała. Coraz częściej jednak kobiety traktują klimakterium jako naturalną kolej rzeczy, a zaprzestanie miesiączkowania jako uwolnienie się od konieczności stosowania antykoncepcji. Dzięki temu wzrasta u nich zaufanie do własnego ciała i siebie samej, co wpływa korzystnie na podejmowanie aktywności seksualnej.

Zmiany w obrębie narządów płciowych

U kobiet zmiany chorobowe i procesy fizjologiczne związane ze starzeniem się organizmu mogą powodować problemy w funkcjonowaniu seksualnym i wpływają na decyzje o kontynuowaniu pożycia seksualnego. Zmiany w obrębie kobiecych narządów płciowych, które mogą utrudniać utrzymywanie stosunków seksualnych, a czasami wręcz je uniemożliwiać, polegają głównie na:

Zwężeniu wejścia do pochwy

Wysuszeniu błony śluzowej przedsionka pochwy

Skróceniu pochwy

Dyspareunii (bolesności przy stosunku)

Anorgazmii

Wydaje się jednak, że to nie problemy natury fizjologicznej są podstawową przyczyną znacznego spadku aktywności seksualnej kobiet w okresie menopauzalnym. Powszechnie uważa się, że powodują go trudności w znalezieniu partnera. Możliwość tę skutecznie blokuje nadumieralność mężczyzn, kulturowy nakaz wyboru partnera starszego od siebie (co oznacza wcześniejsze wdowieństwo) i brak społecznego przyzwolenia na związek starszej kobiety z młodszym mężczyzną. Z czynników psychologicznych najistotniejszy wydaje się brak akceptacji dla własnych potrzeb seksualnych, będący w części wynikiem braku akceptacji społecznej.


Karolina Halemba - psycholog, psychoterapeuta, seksuolog kliniczny (Pracownia Psychologiczno-Seksuologiczna w Poznaniu).

Autor: Karolina Halemba, seksuolog kliniczny

Komentarze