Leukemia, czyli biała krew

W Polsce, każdego roku, odnotowuje się jeden przypadek białaczki na 15-25 tys. osób.

Nowotwory układu krwiotwórczego stanowią 10% wszystkich chorób nowotworowych. Białaczka, inaczej zwana leukemią (gr. leukos – biały i haima – krew), to choroba o rozrostowym charakterze układu białokrwinkowego, która objawia się jakościowymi i ilościowymi zmianami leukocytów we krwi, szpiku kostnym i narządach wewnętrznych (śledzionie, węzłach chłonnych). Przyczyny występowania choroby są nieznane, istnieją jedynie przypuszczenia, że na rozwój białaczki mogą mieć wpływ infekcje wirusowe. Wniknięcie odpowiedniego typu wirusa powoduje mutację genetyczną, jednocześnie zmieniając komórkę szpiku w komórkę nowotworową, co daje początek chorobie. Niektóre substancje chemiczne czy zjawiska fizyczne mogą uszkadzać szpik kostny: benzen, niektóre leki onkologiczne, promieniowanie jonizujące.


Rodzaje choroby:

Ostra białaczka szpikowa (OBS, AML, ANLL) – stanowi prawie 60 proc wszystkich przypadków choroby, dotyczy w 80 proc. osób dorosłych. Początek choroby jest nagły, w większości przypadków początkowe objawy występują w ciągu 2 tygodni. Symptomy ostrej białaczki wynikają z zajęcia szpiku kostnego przez komórki nowotworowe:

• niedokrwistość, która objawia się nienaturalną bladością skóry, osłabieniem, ospałością, napadowymi: kołataniem serca i dusznością,

• w związku z obniżoną liczbą białych krwinek notuje się przewlekłe infekcje górnych dróg oddechowych, pojawienie się gorączki bez konkretnej przyczyny,

• występują objawy skazy krwotocznej w związku z obniżoną ilością płytek krwi, krwotoki z nosa, błon śluzowych, wybroczyny krwawe i liczne sińce podskórne bez wyraźnej przyczyny, krwawienie dziąseł przy szczotkowaniu zębów, może pojawić się krew w moczu i w plwocinie,

• chory skarży się na bóle kostno-stawowe związane z rozrostem szpiku kostnego.

Ostra białaczka limfoblastyczna – charakteryzuje się rozrostem tkanki limfatycznej, która nacieka na zdrowe narządy i tkanki. Występuje ona najczęściej u dzieci poniżej 10 roku życia. Objawy są bardzo podobne jak w przypadku ostrej białaczki szpikowej. Oprócz tego obserwuje się powiększenie węzłów chłonnych na karku, pod pachami i w pachwinach, które są niebolesne.Powiększeniu ulega również wątroba i śledziona.

Przewlekła białaczka szpikowa (CML) – stanowi około 25 proc. Wszystkich białaczek i dotyczy osób dorosłych w wieku 30-40 lat. Pierwsze objawy nie są charakterystyczne, a sama choroba rozwija się w sposób utajony, coraz częściej pacjenci dowiadują się o chorobie przy rutynowych badaniach okresowych. W rozmazie krwi pojawiają się: blasty, erytroblasty, promielocyty, metamielocyty, duża leukocytoza. Charakterystyczne jest pojawienie się we krwi obwodowej komórki wszystkich etapów linii rozwojowej neutrofilopoetycznej. Objawy choroby związane są z wysoką leukocytozą. Należą do nich:


• szybka utrata masy ciała,
• zaburzenia świadomości (objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego),
• zaburzenia widzenia,
• bóle głowy,
• niekiedy bolesny wzwód prącia,
• podwyższona temperatura ciała,
• nocne poty,
• pogorszenie tolerancji na wysiłek fizyczny,
• powiększenie śledziony (objaw późny).


Przewlekła białaczka limfatyczna (LLC, CLL) – jest chorobą występującą u osób starszych, po 60 roku życia, ma ona najłagodniejszy przebieg ze wszystkich rodzajów białaczek. Często pierwszymi objawami są:

• powiększenie węzłów chłonnych w okolicy szyi, pod pachami czy w pachwinach,
• powiększenie wątroby i śledziony,
• ciągłe zmęczenie i osłabienie,
• obrzęki wokół kostek, wysypka niewiadomego pochodzenia, uczucie duszności, krew w moczu,
• zakażenia skóry lub innych części ciała.


Diagnostyka

Przeprowadza się rutynowe badania krwi obwodowej (morfologia z rozmazem), po której można stwierdzić niedokrwistość, małopłytkowość, neutropenię i leukocytozę. Aby potwierdzić diagnozę, pobiera się szpik kostny z okolicy mostka lub biodra. Odpowiednio przygotowany preparat przechodzi badanie mikroskopowe pod względem:
- liczby i rodzaju chorych komórek,
- rodzaju limfocytów zajętych chorobą nowotworową,
- odpowiedniego badania cytogenetycznego,
- analizy biochemicznej.

Nowoczesna diagnostyka wykorzystuje też stosowne metody immunofenotypowe.


Leczenie

Stwierdzenie ostrej białaczki wymaga natychmiastowego leczenia. Pierwszy etap leczenia polega na zmniejszeniu liczby komórek białaczkowych i odblokowaniu prawidłowych funkcji krwinek. Podaje się w tym celu jak największe tolerowane dawki cytostatyków. Po zniszczeniu frakcji nowotworowej w szpiku pozostają jeszcze pojedyncze nowotworowo zmienione blasty, dlatego drugi etap polega na ich zniszczeniu. Oba etapy przeprowadza się w warunkach szpitalnych o podwyższonym reżimie sanitarnym. Zazwyczaj pacjent przebywa w izolatce. Ostra białaczka ma często charakter nawrotowy, dlatego leczenie choroby jest długotrwałe i ciągnie się latami. W leczeniu ostrej białaczki szpikowej stosuje się głównie dwa schematy podawania chemioterapeutyków:

• „DAV” (daunorubicyna,arabinozyd cytozyny, etopozyd),
• „TAD” (6-tioguanina, arabinozyd cytozyny, daunorubicyna).
• DAUNORUBICYNA, DOKSORUBICYNA – należą do antybiotyków z grupy antracyklin. Nie wchłaniają się z przewodu pokarmowego i są podawane drogą dożylną, głównie w leczeniu ostrej białaczki szpikowej. Antracyklina wbudowuje się w cząsteczkę DNA, co powoduje hamowanie syntezy kwasów nukleinowych. Leki z tej grupy wykazują uszkadzający wpływ na mięsień sercowy. Często wywołują kardiomiopatię, zaburzenia rytmu serca, zmiany w kurczliwości mięśnia sercowego. Silne wymioty i nudności towarzyszą zawsze tego rodzaju terapii. Leki mogą wywołać supresję szpiku kostnego, uszkodzenie wątroby, nefropatię.

Autor: Magdalena Lorek

Komentarze

  • 2016-03-31 gość

    W necie jest strona CHŁOPIEC KTÓRY POKONAŁ RAKA ciekawe czy to możliwe?