Lek na łyżeczce - czy pojemność ma znaczenie?

Większość lekarstw w płynie posiada odpowiednią miarkę. Tymczasem wiele osób wciąż zastępuje ją łyżeczką do herbaty, zmieniając w ten sposób zalecaną przez lekarza dawkę leku.

Wiele leków zwłaszcza tych dla dzieci, przygotowuje się w formie płynnej. I tutaj rodzi się pytanie: czy wielkość łyżeczki ma znaczenie? Bo choć jednorazowa niezgodność dawki z zalecaną bywa niewielka, to może ulegać jeszcze większej zmianie, jeśli za każdym razem bierzemy inną łyżeczkę.


Amerykański eksperyment

Co na ten temat mówi nauka? Odpowiedź na to pytanie znajduje się w styczniowej publikacji w piśmie „Annals of Internal Medicine”. Można tam przeczytać tekst o ryzyku związanym ze stosowaniem kuchennych łyżeczek podczas odmierzania leków. Autorzy udowadniają tezę, która nasuwa się uważnemu obserwatorowi, że ilość leku podawanego łyżeczką może się znacznie różnić od ilości przepisanej, co w skali kilku dni i kilku dawek dziennie może oznaczać przedawkowanie albo zbyt małą dawkę leku, a w rezultacie nieskuteczność kuracji.

Amerykańscy naukowcy opisali eksperyment, w którym poprosili wybraną grupę osób o odmierzenie przepisanej przez lekarza dawki leku wypijanego na noc w czasie grypy. Jako miarkę wykorzystywano różnej wielkości łyżeczki do herbaty. Zależnie od wielkości łyżeczek, aż 195 badanych osób nalewało sobie przeciętnie od 8 proc. za mało do 12 proc. za dużo leku. - Może się wydawać, że 12 i 8 proc. to nie tak znów wiele. Dotyczy to jednak lekarstwa branego co cztery do ośmiu godzin przez kilka dni, a wszystkie nadwyżki (albo niedomierzenia) sumują się. Może to prowadzić do nieskuteczności leku albo nawet oznaczać ryzyko dla zdrowia - tłumaczy prowadzący badanie dr Brian Wansink z Cornell Food and Brand Lab.


Ile to jest?

Zbadana metodami naukowymi na Uniwersytecie Medycznym w Sosnowcu dzisiejsza łyżka stołowa ma pojemność od około 6 do około 15 cm sześciennych. Natomiast łyżeczka do herbaty mieści od około 2 do około 6 cm sześciennych. Znaczy to, że pojemność współczesnych łyżek sięga około 80 proc. tradycyjnie przyjmowanej pojemności. Łyżeczka do herbaty jest większa i ma jej ponad 120 proc. Z tych obserwacji wynikają dwa istotne dla praktyki lekarskiej fakty – obecność znacznych różnic między odmierzanymi tą samą łyżką dawkami oraz brak zgodności między tradycyjnie przyjmowaną a rzeczywistą pojemnością łyżek.

Dawkowanie płynnych postaci leków za pomocą łyżek stołowych i łyżeczek do herbaty jest błędem, ponieważ prowadzi do przyjmowania leku w ilości niezgodnej z zaleceniem i intencją lekarza. Zwykle dawka podawanego leku jest zaniżana. Dlatego domowe łyżki stołowe i łyżeczki do herbaty są niewiarygodnymi narzędziami pomiarowymi i nie mogą być stosowane do odmierzania płynnych postaci leków. Dawki płynnych postaci leków należy wyrażać w mililitrach i dawkować kalibrowanymi strzykawkami.


Prawidłowa dawka

Jeden warszawskich farmaceutów mówi: - Problem odmierzenia prawidłowej dawki leku, szczególnie w postaci płynnej, którą pacjent dozuje sobie sam, może stanowić pewne zagrożenie przedawkowania (szczególnie gdy pacjent przyjmuje lek kilka razy dziennie) lub zastosowania zbyt niskiej dawki. W celu przyjęcia odpowiedniej dawki zalecamy używanie dołączonej do leku miarki, kroplomierza lub strzykawki. Jeżeli już z jakiś przyczyn zdecydujemy się na podawanie leku tzw. miarami domowymi, musimy pamiętać o orientacyjnej gramaturze na poszczególnych łyżeczkach w zależności od postaci leku. Moim zdaniem, przestrzeganie tych podstawowych zasad będzie pomocne w odpowiednim stosowaniu leków. Myślę także, że warto wspomnieć, że wszystkie leki powinny być dawkowane bardzo dokładnie.

Zobacz także: Dieta 3D Chili

Autor: Iwonna Widzyńska-Gołacka

Komentarze