Leczniczy pasożyt - jemioła

Pasożyt, ale za to leczniczy. Uznawana za ziele czarownic i zakazana swego czasu przez Kościół niezmiennie służy do leczenia i sprzyja… całowaniu.

Jemiołę od zawsze otaczała aura tajemnicy, już w starożytności uchodziła za roślinę magiczną i leczniczą. Celtyccy kapłani, druidzi, uważali ją za dar niebios, z racji tego że rośnie wysoko na drzewach, których kult był rozpowszechniony wśród Celtów. Drzewo, na którym wyrosła jemioła, uznawano za wybrane przez bogów, ją samą natomiast ścinano – koniecznie złotym sierpem lub nożem – w czasie wiosennego zrównania dnia i nocy. Nie tylko druidzi traktowali ją jako panaceum na wszelkie dolegliwości. Jemioła leczyła trudno gojące się rany, zalecano ją jako doskonały lek na epilepsję, przewlekłe skurcze i dolegliwości histeryczne, równocześnie odpędzała od ludzkich siedzib złe moce. Po świętach była obnoszona po domach, by likwidować mór, a także wypędzić myszy i szczury.

Starożytni Rzymianie dawali swym zmarłym gałązkę jemioły, zapewniającą im dobre przyjęcie w zaświatach. W Japonii leczono nią niepłodność kobiet. Także Słowianie wierzyli, że ma ona zdolność leczenia wielu chorób i zwiększania płodności. W krajach nordyckich powstał zwyczaj umieszczania jej nad drzwiami. Miała w ten sposób sprzyjać rozprzestrzenianiu się po całym domu zgody, miłości i szczęścia. Trzeba jednak pamiętać, że jemioła uchodziła za roślinę czarownic i była potępiana przez Kościół.

Mimo to świąteczne izby były ozdabiane jemiołą, żeby ochraniała dom przed czarną magią i złymi duchami. Magiczne działanie jemioły miało ujawniać się głównie podczas stania pod nią. Wypowiadało się wówczas życzenie, zrywając przy tym jedną z jej kulek. Z Anglii przywędrował do nas, rozpowszechniony już w XVII w., zwyczaj całowania się pod jemiołą. Po każdym pocałunku mężczyzna zrywać miał z krzaku po jednej kulce jemioły. Wierzono, że gdy zerwie ostatnią, otrzyma dar płodności. Przesąd ten wiąże się z lepkim sokiem kulek jemioły z owoców, które traktowano jako boskie nasienie.


Występowanie

Choć zawiera chlorofil, co oznacza, że mogłaby się „wyżywić” sama, to jednak rośnie na drzewach jako półpasożyt, pobierając substancje odżywcze od żywiciela. Spotkać ją można zarówno na drzewach liściastych, jak i na świerkach. Jej żywicielami są topole, brzozy i sosny, rzadziej dęby, jodły, jabłonie, śliwy. Jeśli chodzi o preferencje drzewa-gospodarza, to istotne różnice pod tym względem wykazują poszczególne podgatunki. Pasożytuje ona za pomocą ssawek wrastających poprzez korę aż do drewna. Późną jesienią i w zimie na końcach pędów jemioły dojrzewają kuliste jagody, wielkości grochu, w kolorze białym. Są one wypełnione kleistą mazią, która przykleja się do ptasich piór i w ten sposób ptaki przenoszą nasiona jemioły z drzewa na drzewo.


Skład i właściwości

Jemioła słynie z wielu dobrodziejstw, warto jednak wiedzieć, jak je wykorzystać, w przeciwnym razie może się zamienić w silną truciznę, a to za sprawą trującej wiskotoksyny. Pamiętajmy, że liście i łodygi jemioły nie są toksyczne, ale owoce zażywane do wewnątrz mają właściwości trujące. W celu uzyskania surowca leczniczego należy pobrać wyciąg ze świeżego ziela jemioły za pomocą wrzącego alkoholu. Taki farmaceutyk może być stosowany w leczeniu chorób: nadciśnieniowej, wieńcowej, a także w zaburzeniach układu krążenia i miażdżycy. Z jemioły wyprodukowane zostały również preparaty stosowane w leczeniu chorób nowotworowych i wirusowych.


Skład:

• flawonoidy (m.in. pochodne kwercetyny),
• aminy,
• kwasy (m.in. oleanolowy, ursolowy, betulinowy),
• alkohole cukrowe,
• trójterpeny,
• fitosterole,
• polisacharydy,
• składniki mineralne(m.in. wapń, potas, cynk),
• wiskotoksyny,
• syrenginina i jej glikozydy.

Pamiętajmy jednak, że zawartość poszczególnych składników jest zmienna, a wiąże się to ze zróżnicowaniem drzew, na których jemioła pasożytuje, a także warunkami pogodowymi.


Właściwości:

• rozkurczowe,
• przeciwkrwotoczne,
• łagodne moczopędne,
• obniżające ciśnienie krwi,
• regulujące poziom cholesterolu,
• usprawniające przemianę materii,
• wspomagające pracę trzustki,
• wzmacniające.


Działanie:

• usprawnia krążenie krwi, jest pomocna w zaburzeniach czynności serca i zaburzeniach krążenia, obniża ciśnienie krwi, hamuje krwawienie,
• likwiduje uderzenia krwi do głowy, uczucie zawrotu głowy, szum w uszach, zaburzenia widzenia,
• pomocna przy otępieniu starczym (demencji), przytępieniu słuchu, drętwieniu nóg i rąk,
• stabilizuje pracę trzustki, aktywizuje proces przemiany materii,
• działa rozkurczowo, poleca się ją w kolce nerkowej i stanach zapalnychworeczka żółciowego.


Zbiór i konserwacja

Liście i małe gałązki jemioły najlepiej zbierać od początku października do połowy grudnia oraz w marcu i kwietniu, chociaż według znawców najsilniejszą moc leczniczą posiadają te zbierane od grudnia do marca/kwietnia, i to z drzew dębu i topoli. Oczywiście, ta z jodły, głogu czy sosny również ma działanie lecznicze. Gałązki i liście, po odrzuceniu grubych i zdrewniałych pędów, tnie się na kawałki i suszy się w lekko podgrzanym piekarniku albo w pobliżu kaloryferów, chociaż wartościowe leczniczo jest także świeżo zerwane ziele jemioły.

Autor: Oprac. (KB)

Komentarze