Kupujemy patelnię

„Patelnia – krótka broń obuchowa, stosowana powszechnie głównie przez kobiety. Ze względu na niewielką wagę i rozmiar, idealnie pasuje do kobiecych zapotrzebowań na broń białą”.

Patelnie służą do smażenia, duszenia, grillowania. Można śmiało stwierdzić, że to na nich powstaje większość najsmaczniejszych dań w kuchniach całego świata. W każdym domu powinno być kilka patelni o różnym przeznaczeniu. Najważniejsze, by były co najmniej 2-3 sztuki o różnej średnicy. Nie można smażyć, np. jednego kotleta na zbyt dużej patelni, gdyż wolna przestrzeń wokół niego zacznie się po prostu przypalać.


Co my tu mamy?

Obok tradycyjnych, okrągłych, możemy dostać patelnie: kwadratowe, prostokątne, owalne do smażenia ryb, karbowane do grillowania, płaskie i cienkie do naleśników, z wysokim brzegiem umożliwiające duszenie potraw, szerokie i płaskie do paelli, woki... Materiały, z których są zrobione? Czego tylko złakniona dusza zapragnie.

Aluminium – umożliwia szybkie rozgrzanie naczynia i równomierne rozprowadzenie ciepła. Bardzo dobre do smażenia, np. naleśników. Ryzyko: łatwo przypalić potrawę, podatność na odkształcenia. Droższe naczynia aluminiowe są specjalnie wzmacniane.

Stal szlachetna – bardzo trwała, ale służy raczej do smażenia w głębokim tłuszczu – inaczej potrawy przywierają.

Żeliwo – najczęściej emaliowane. Długo się rozgrzewa, ciepło jest rozprowadzone równomiernie i długo się utrzymuje. Dobre do długiego smażenia w tłuszczu.

W każdej patelni najważniejsza jest powłoka:

Teflonowa, non-stick („nieprzywierająca”) – umożliwia smażenie na bardzo małej ilości tłuszczu, łatwa do utrzymania w czystości. Powłoki teflonowe nie są sobie równe. Te z cieniutką warstwą teflonu łatwo się niszczą. Niektóre mają jednak nawet kilkumilimetrową powłokę i odznaczają się bardzo dużą trwałością. Mogą służyć kilka lat.

Ceramiczna – bardzo trwała, odporna na uszkodzenia, nie wchodzi w reakcję z jedzeniem i przyprawami, bardzo odporna na wysokie temperatury (do 450°C), smaży podobnie do teflonowej.

Stal węglowa – nie potrzebuje wiele tłuszczu do smażenia, gdyż po pewnym czasie pokrywa się czarną powłoką, która sprawia, że potrawy nie przywierają. Taka patelnia wystarczy na wiele lat. Nie nadaje się jednak do smażenia kwaśnych produktów, np. pomidorów, ponieważ schodzi od nich ochronna powłoka.

Tytanowa – jest twardsza niż teflon, ale przy tym zachowuje jego zalety: nie przypala, dobrze rozprowadza ciepło. Łączy zalety naczyń żeliwnych i teflonowych.

Granitowa – powłoka jest wzbogacona miałem granitowym, dzięki czemu uzyskuje większą twardość. Podobnie jak powłoka tytanowa, ma zalety teflonu, ale jest bardziej odporna na uszkodzenia.


Co powinna mieć patelnia?

Przy zakupie patelni warto zwrócić uwagę na:

- odporność na wysoką temperaturę, aby nie odkształcała się pod wpływem ciepła,
- wygodną i nienagrzewającą się rączkę,
- wskaźnik temperatury, np. czerwony punkt na środku, który znika, gdy jest dobrze nagrzana lub czujnik w rączce,
- grube dno, które umożliwia równomierne rozprowadzanie ciepła po powierzchni,
- dopasowaną, zaokrągloną i przylegająca do brzegów patelni pokrywkę – para wydobywająca się z potraw nie wykapuje wtedy na kuchenkę, tylko się skrapla. Dobrze jeśli pokrywka ma małe otworki, by nadmiar pary miał ujście na zewnątrz.


Kosmetyka i użytkowanie

Prawidłowe używanie i konserwowanie patelni może znacznie wydłużyć jej trwałość. Oto kilka zasad:

- Patelnię zmywa się dopiero, gdy ostygnie.
- Jeśli na zewnątrz pojawi się osad, można użyć silniejszych detergentów i szorować. Można też zrobić papkę z sody i płynu do mycia naczyń, obłożyć nią brudne dno i zostawić na jakiś czas.
- Niektórzy preferują czyszczenie patelni przez wycieranie papierem. Sposób zapewnia bezpieczeństwo powierzchni wewnętrznej, jednak pozostające na powierzchni resztki tłuszczu i nieusunięte zapachy mogą źle wpłynąć na jakość potraw.
- Jeżeli patelnia się przypali, trzeba nalać do niej wody i zagotować z dodatkiem soli lub octu (nie dotyczy to patelni teflonowych).
- Umytą patelnię ze stali węglowej dobrze jest natrzeć przed wstawieniem do szafki niewielką ilością oleju.
- Patelnie stalowe i żeliwne trzeba najpierw rozgrzać, a dopiero potem zabierać się za smażenie.
- Patelnia z uszkodzoną powierzchnią powinna bezwzględnie wylądować na śmietniku.


Zbrodnie przeciwko patelni:

- wkładanie gorącej patelni pod strumień wody – powierzchnia może się odkształcić (szczególnie w przypadku lżejszych naczyń),
- tarcie powierzchni patelni ostrymi ścierkami, gąbkami i druciakami – uszkodzenie ochronnej warstwy każdej patelni gwarantowane,
- stosowanie metalowych narzędzi dozwolone jest tylko do patelni stalowych. Do innych lepiej używać łopatek drewnianych lub wykonanych ze specjalnego tworzywa.

Autor: Joanna Wereszczyńska

Komentarze