Kto tu rządzi ? - hierarchia w rodzinie

Stabilna hierarchia jest czymś naturalnym i pożądanym dla rodziny. Walka o dominację i władzę między mężem i żonę zaburza poczucie bezpieczeństwa, które zapewnia prawidłowy proces wychowawczy dzieci. Jakie mamy modele hierarchii w rodzinie?

Patriarchat

Są to rodziny, w których to ojcowie decydują o zasadach i wartościach w nich panujących, podejmują decyzje, ponoszą odpowiedzialność za jej byt, wprowadzają dzieci w świat. Swoją pracą i zarobkami określają sytuację materialną rodziny. Rola kobiety polega na zajmowaniu się dziećmi, dbaniu o dom i konsultowaniu trudności z mężem. Model ten coraz bardziej odchodzi w przeszłość.


Matriarchat

Współcześnie w większości rodzin pracuje także matka i często to ona przejmuje kierowanie rodziną. Dzisiejsza rodzina bardziej opiera się na matce niż na ojcu. Porządek matriarchalny, gdzie żona dominuje ma miejsce albo w sposób jawny, gdzie rola męża -ojca jest umniejszana, albo w sposób dyskretny, kiedy mężczyzna, jako "ważniejszy", "poświęcający się", "zapracowany", jest odsuwany od rodzinnych decyzji i zapoznawany tylko z zaistniałymi faktami. Model ten, niestety przyczynia się do marginalizacji roli ojca w rodzinie.


Partnerski model rodziny

Jedną z przemian współczesnej rodziny jest przejście od modelu patriarchalnego i matriarchalnego do modelu partnerskiego - demokratycznego. Ojciec w takiej rodzinie angażuje się we wszystkie sfery życia, jego autorytet jest budowany na cechach osobowych, na bliskości. Wielu ojcom odkrycie takiego ojcostwa przynosi wielką radość i satysfakcję. Daje możliwość współtworzenia codziennego życia rodzinnego. Jednocześnie jednak pojawia się coraz więcej ojców, którzy nie potrafią odnaleźć się w tej nowej roli i reagują wycofaniem, oddając sprawy wychowania w ręce matek.

W partnerskim małżeństwie nie ma gotowych rozwiązań. Model partnerski rozmywa różnice między ojcem a matką w zakresie zadań, praw, władzy. Małżonkowie muszą wypracowywać własne wzory podziału obowiązków, sposobu sprawowania władzy, stosowania konsekwencji, rozwiązywania konfliktów, podejmowania decyzji.

W modelu tym dużą rolę przypisuje się rozmowie małżonków, którzy też z czasem zapraszają do niej swoje dzieci. Celem wspólnych spotkań i rozmów jest ustalanie zasad panujących w domu, które byłyby satysfakcjonujące dla wszystkich członków rodziny. Konsekwencją takiego postępowania jest wzajemny podział obowiązków, który pozwala odczuć wpływ na jakość relacji w rodzinie.

Autor: Andżelika Korczak-Urban, psycholog

Komentarze