Krew ma płynąć bez przeszkód

W naszym ciele krew płynie w dwóch układach naczyniowych: żylnym i tętniczym. Niestety, w każdym z nich mogą pojawić się choroby. Żyłom zagraża zakrzepica, a  tętnicom blaszki miażdżycowe.

Zakrzep powstający w naczyniu żylnym może początkowo je zatkać a następnie całkowicie zablokować. W rezultacie utrudnia to, a potem zupełnie uniemożliwia, prawidłowy przepływ krwi.


Choroby żył

W przypadku zakrzepów w dużych żyłach podudzia, uda lub miednicy wywołuje to szczególnie dramatyczne objawy - ból i obrzęk części ciała poniżej zwężonych żył (żylaki).

Ból jest stały i nasila się przy chodzeniu lub poruszaniu nogą. Bardzo charakterystycznym objawem jest nasilanie się bólu przy zginaniu stopy lub w czasie naciskania na podeszwę. Czasami jednak choroba zaczyna się bezobjawowo, co utrudnia jej rozpoznanie i zwiększa niebezpieczeństwo wystąpienia poważnych powikłań.
Gdy więc pojawia się którykolwiek z objawów trzeba koniecznie udać się do lekarza. Gdy podczas leczenia lub bezpośrednio po jego zakończeniu pojawi się ból w klatce piersiowej, duszności, przyspieszony i płytki oddech, kaszel z odkrztuszaniem krwi, może to świadczyć o wystąpieniu najgroźniejszego powikłania zakrzepicy żył głębokich, czyli zatoru tętnicy płucnej


Leczenie

Pacjenci, u których stwierdzono zakrzepicę, muszą przez dłuższy czas przyjmować leki. Początkowo jest to heparyna w zastrzykach, potem inne specyfiki. W niektórych przypadkach można zastosować sposób lekko inwazyjny - rozpuszczanie skrzepliny drogą trombolizy. Gdy zakrzepica dotyczy układu głębokich żył, wymaga leczenia szpitalnego, ale to można stwierdzić tylko na podstawie badania ultrasonograficznego.


Choroby tętnic

Wiele czynników nie służy naszym tętnicom i sprawia, że osadza się w nich blaszka miażdżycowa. Należą do nich: uwarunkowania genetyczne, sposób życia, odżywiania się, palenie papierosów, podeszły wiek, brak aktywności fizycznej, stres, zanieczyszczenie środowiska, również płeć – mężczyźni częściej zapadają na miażdżycę. Gdy proces chorobowy trwa długo, światło tętnicy tak się zwęża, że przepływ krwi staje się niewystarczający do funkcjonowania kończyny. Zaczyna się miażdżyca, czyli przewlekła, postępująca choroba, która może doprowadzić do zawału, udaru mózgu, bądź otępienia starczego. W zależności od miejsca gdzie pojawiły się zmiany patologiczne, wyróżnia się kilka typów tej choroby: - miażdżyca tętnic, mózgu (powoduje początkowo drażliwość, łatwe męczenie się, kłopoty z pamięcią, zmianę charakteru pacjenta, zaburzenia mowy, świadomości, może dojść do udaru), miażdżyca naczyń wieńcowych (często prowadzi do zawału serca), miażdżyca tętnic obwodowych (pacjent cierpi wówczas na ostry ból, który pojawia się w późniejszej fazie bez względu na wysiłek fizyczny, w różnych porach dnia i nocy).


Leczenie

Niestety nie ma lekarstwa bezpośrednio leczącego miażdżycę, pacjenci zażywają te obniżające ciśnienie i krzepliwość krwi oraz zmniejszające ilość cholesterolu. Tak dzieje się w początkowych stadiach choroby, a więc przy chromaniu. Przy zaawansowanej chorobie miażdżycowej trzeba stosować metody chirurgiczne, inwazyjne.


Trzy pytania do…

…doc.dr hab.n. med. Macieja Kielara, dyrektora Kliniki Chirurgii i dyrektor medyczny szpitala Medicover w Warszawie. Realizował wiele projektów badawczych i usprawnień w chirurgii naczyniowej.


- W jaki sposób diagnozuje się choroby tętnic?

Takim badaniem jest USG dopplerowskie, badające przepływ krwi w naczyniu. To w zasadzie wystarczy do postawienia wstępnej diagnozy. Przed operacją zwężeń wykorzystuje się arteriografię, tomografię komputerową i rezonans magnetyczny. W przypadku zwężeń tętnic szyjnych zasada jest taka, że przy zwężeniach bezobjawowych większych niż 75 proc. jest to wskazanie do operacji. A w przypadku objawowych, ten procent jest nawet niższy.


- W jakich przypadkach wykonuje się zabiegi chirurgiczne udrażniania naczyń krwionośnych ze złogów cholesterolowych?

- Przewlekłe niedokrwienie kończyn spowodowane miażdżycą może wymagać leczenia chirurgicznego. Stosuje się także angioplastykę, czyli poszerzenie tętnic dotkniętych chorobą i rozpłaszczenie blaszki miażdżycowej. W udrażnianiu tętnic metodami wewnątrznaczyniowymi wykorzystuje się lasery, zabieg uzupełnia się wszczepieniem stentów, czyli delikatnych, siatkowych rusztowań podpierających rozszerzone tętnice. Można także przeprowadzić operację pomostowania tętnic (tzw. bajpasy), czyli wszczepić protezy naczyniowe łącząc zdrowe odcinki tętnic z pominięciem miejsc uszkodzonych.

Gdy dojdzie do nagłego, całkowitego zamknięcia światła tętnicy, chory musi zostać poddany zabiegowi w ciągu kilku godzin, bo inaczej może stracić nogę.


- Jaka jest skuteczność tych zabiegów?

- Operacja przeprowadzona planowo, w ośrodku posiadającym właściwe doświadczenie jest obarczona niewielkim odsetkiem powikłań. W przypadkach zaawansowanych zmian niedokrwiennych odsetek powikłań wzrasta i zwiększa się ryzyko utraty kończyny.

Autor: Iwona Widzyńska-Gołacka

Komentarze