Kotlet na cenzurowanym - wegetarianizm

Jedni jedzą wyłącznie jarzyny, drudzy owoce, które same spadną z drzew i warzywa, których nie muszą „uśmiercać” zerwaniem, jeszcze inni po prostu rezygnują z mięsa. Co łączy ich wszystkich? Bycie wegetarianinem.

Słowo „wegetarianizm” wywodzi się z łaciny i pochodzi od wyrazów: vegetabilis –roślinny i vegetare – rosnąć, kwitnąć, rozwijać się. Po łacinie vegetus znaczy tyle co zdrowy, krzepki, pełen życia, silny, ochoczy, natomiast wyrażenie homo vegetus oznacza osobę pełną wigoru, zarówno fizycznie, jak i umysłowo. Słowo „wegetarianizm” zostało utworzone w 1842 r. przez założycieli Brytyjskiego Towarzystwa Wegetariańskiego. Początki wegetarianizmu sięgają II wieku przed naszą erą. Narodził się w Indiach i był elementem przekonań etyczno-religijnych.

Wegetarianizm propagowali także starożytni filozofowie, którzy postulowali życie w zgodzie z naturą. W Europie świadomy wegetarianizm stał się bardziej powszechny na przełomie XVII i XVIII w. i był odpowiedzią na modę na zdrowe odżywianie. Jednym z pierwszych etapów propagowania zdrowej, bezmięsnej diety w USA było wprowadzenie na rynek masła orzechowego i płatków kukurydzianych.


Nie każde mięso

Stosunek do jedzenia mięsa reguluje wiele religii. Spożywanie mięsa zabronione jest w świętych księgach hinduizmu. Islam z kolei zabrania jedzenia żywności zwanej haraam (wieprzowina – uważana za mięso nieczyste, krew oraz padlina), zezwala zaś jeść halal (ryby, drób, baranina i wołowina, o ile tylko zachowane są pewne religijne zasady). Bardziej skomplikowany jest stosunek buddystów do diety zawierającej mięso. Choć zwykło się ich przedstawiać jako wegetarian, to w praktyce część z nich je mięso, a nawet uważa, że jadł je sam Budda. Wszystko dlatego, że istnieje wiele płaszczyzn interpretacji buddyjskiego przykazania Ahimsy. I tak Dalajlama jada mięso, jednak Karnapa XVII Ogjen Trinle Dordże jest wegetarianinem i zabrania jeść mięsa mnichom w podległych mu klasztorach. Co ciekawe, buddyści, zezwalający na jedzenie mięsa, zazwyczaj twierdzą, że Budda Śakjamun
spożywał mięso, czego dowodem jest zapis, iż zmarł od kawałka ciężkostrawnej wieprzowiny; słowa śukara maddawa można tłumaczyć właśnie jako „kawałek wieprzowiny”, ale także jako pewien gatunek trufli. Co więc zabiło Buddę? Spór trwa.


Ekologiczna żywność dla jaroszy

Od lat trwa dyskusja dotycząca tego, czy dieta wegetariańska jest lepsza, czyli zdrowsza, od tej zawierającej mięso. Do dziś nie ma w tej sprawie porozumienia nawet wśród specjalistów od żywienia. Jedno jest pewne – nowa piramida żywienia, opracowana przez Światową Organizację Zdrowia (WHO), zaleca jedzenie ryb kosztem czerwonego mięsa, które powinniśmy spożywać 2-3 razy w miesiącu. Z drugiej strony z badań przeprowadzonych w USA wynika, że osoby stosujące dietę bezmięsną są zdrowsze, gdyż omijają je choroby związane z otyłością, tj.: cukrzyca typu II, choroby stawów, zaburzenia hormonalne czy kamica pęcherzyka żółciowego. Żyjący w zgodzie z naturą wegetarianie nie tylko rezygnują z mięsa, ale także sięgają po żywność ekologiczną, czyli produkowaną metodami rolnictwa ekologicznego ze szczególną dbałością o wyeliminowanie używania nawozów sztucznych i pestycydów.

Sklepów ze zdrową żywnością jest w Polsce coraz więcej i coraz częściej można tam znaleźć żywność dla osób o szczególnych potrzebach dietetycznych, w tym dla wszystkich wegetarian. Warto w tym miejscu wspomnieć o tym, że w sklepach z żywnością ekologiczną znajdą coś dla siebie również bezglutenowcy, alergicy, diabetycy i inne osoby, które są na specjalnej diecie.


Dzień bez mięsa

Belgijska Gandawa od maja tego roku uważana jest za pierwsze „wegetariańskie” miasto. Wszystko dlatego, że urzędnicy i radni z Gandawy raz w tygodniu nie spożywają mięsa. Na „veggiedag” wybrano czwartek. Tego dnia w ratuszowej stołówce obowiązuje bezmięsne menu. Władze miasta mają nadzieję, że przekonają do tego pomysłu także innych mieszkańców. Co ciekawe, w tej akcji nie chodzi tylko o propagowanie zdrowej diety. Władze miasta chcą w ten sposób zwrócić uwagę na związaną z hodowlą zwierząt emisję gazów cieplarnianych, która prowadzi do zanieczyszczenia powietrza.


Odmiany wegeterianizmu


Laktoowowegetarianizm
(owolaktarianizm) – najbardziej rozpowszechniona odmiana wegetarianizmu. Polega na rezygnacji z potraw mięsnych. Do jadłospisu dopuszczone są natomiast produkty pochodzenia zwierzęcego: nabiał, jajka, miód.


Laktowegetarianizm – popularna odmiana wegetarianizmu, polegająca na wyłączeniu z jadłospisu jajek.

Laktowegetarianie dopuszczają jednak spożywanie mleka i jego przetworów.


Owowegetarianizm – dieta, która z produktów zwierzęcych dopuszcza jedynie spożywanie jajek.


Weganizm – polega na rezygnacji ze spożywania wszelkich pokarmów wytwarzanych przez zwierzęta. Poza mięsem nie spożywa się też mleka, serów, jaj. Niektórzy weganie rezygnują nawet ze spożywania miodu.


Witarianizm – dieta polegająca na spożywaniu wyłącznie świeżych warzyw i owoców. Odrzuca jakiekolwiek potrawy gotowane. Witarianie rezygnują również z picia kawy i herbaty.


Frutarianizm (lub fruktarianizm, fruitarianizm, fruktorianizm) – najbardziej zaostrzona forma wegetarianizmu. Oprócz mięsa i produktów pochodzenia zwierzęcego, fruktarianie nie jedzą żadnych owoców i warzyw, których zerwanie uśmierciłoby roślinę. Żywią się owocami, które
same spadną z drzew.

Autor: Sybilla Walczyk

Komentarze