Koncepcje na antykoncepcję

Aby uwolnić chwile uniesień od obaw, warto pomyśleć o wyborze odpowiedniego rodzaju antykoncepcji i bezwzględnym zachowywaniu higieny intymnej. Nie tylko w wakacje.

Metoda Billingsów

Ten sposób zabezpieczania się przed ciążą jest ściśle związany z obserwacją i oceną śluzu szyjkowego. Wraz z końcem miesiączki przez ok. cztery dni trwa okres niepłodny - wówczas ilość wydzieliny w pochwie jest niewielka, co nie sprzyja żywotności plemników. Jednak im bliżej połowy cyklu (a zatem jajeczkowania), tym śluz staje się coraz obfitszy: początkowo gęsty o barwie białożółtej, następnie - przejrzysty, lepki i ciągnący. Tę wydzielinę
określa się jako śluz estrogenny (przedowulacyjny). Ostatni dzień obecności śluzu estrogennego w pochwie wskazuje na dzień owulacji. Po jajeczkowaniu śluz gęstnieje, przybierając matową, nierozciągliwą konsystencję - to tzw. śluz gestagenny (poowulacyjny). Po zaobserwowaniu pojawienia się go w drogach rodnych, należy odczekać trzy doby. Następne dni to okres niepłodny, który trwa aż do wystąpienia kolejnej miesiączki. Wskaźnik Pearla: 1-40.


Metody chemiczne

Wśród tego rodzaju środków antykoncepcyjnych najpopularniejsze są globulki dopochwowe i kremy plemnikobójcze - obojętne hormonalnie, dostępne w aptekach bez recepty. Globulkę należy umieścić w pochwie na 15-20 min przed stosunkiem. Jej działanie antykoncepcyjne wiąże się z wytworzeniem piany z zawartością nonoxynolu-9, związku chemicznego, który unieruchamia, a następnie niszczy plemniki. Krem plemnikobójczy wprowadza się do pochwy za pomocą specjalnego aplikatora dołączonego do opakowania. Spełnia on swoje funkcje antykoncepcyjne bezpośrednio od momentu aplikacji przez następne sześć godzin. Trzeba jednak pamiętać, że wymienione metody chemiczne, o ile nie są stosowane ze środkiem mechanicznym, wykazują niską skuteczność. Czasem stanowią przyczynę uczuleń i ogólnego dyskomfortu w stosowaniu. Wskaźnik Pearla: 4-36. Cena: od ok. 10 zł do ok. 30 zł


Metody naturalne

Oparte są na naturalnym cyklu miesięcznym kobiety, który z reguły obejmuje 28 dni (czas liczony od pierwszego dnia cyklu do dnia poprzedzającego kolejne krwawienie). Dla niektórych kobiet ważnym argumentem przemawiającym na korzyść tych metod jest brak ingerencji w naturalny rytm organizmu, która stanowi podstawę choćby przyjmowania pigułek hormonalnych. Ponadto metody naturalne nie niosą ze sobą żadnych (lub prawie żadnych) kosztów. Taka forma zabezpieczenia może spełniać swoje funkcje, gdy jest stosowana w stałych związkach. Stanowczo nie poleca się jej nastolatkom, kobietom karmiącym piersią oraz paniom o nieregularnych cyklach i wchodzącym w okres przekwitania. Kalendarzyk małżeński - to tzw. naturalna antykoncepcja. Polega na wyznaczaniu dni płodnych i niepłodnych występujących w trakcie cyklu miesięcznego.

Ważne, by precyzyjnie określić czas jajeczkowania (u zdrowej kobiety przypada w połowie cyklu) i związany z nim okres płodny. Przyjmuje się, że kobieta, której zależy na uchronieniu
się przed ciążą, nie powinna współżyć co najmniej na pięć dni przed owulacją i cztery dni po niej. Właśnie przez taki czas plemniki mogą przetrwać w organizmie kobiety - od kilkudziesięciu godzin do pięciu dni. Jednak dokładne przewidzenie momentu jajeczkowania nie należy do łatwych zadań, dlatego skuteczność metody naturalnej w pierwszym okresie cyklu jest bardzo niska. Trzeba też pamiętać, że przebieg cyklu miesięcznego może ulec zmianie pod wpływem takich czynników, jak: przeziębienie przyjmowanie leków, nieprzespana noc, stres, a także - co istotne szczególnie latem - zmiana otoczenia. Wskaźnik Pearla: 14-40.


Metody mechaniczne

Najpopularniejszym sposobem antykoncepcji mechanicznej jest powszechnie dostępna prezerwatywa. Stosowano ją już w starożytnym Egipcie. Działanie zabezpieczające przed nieplanowaną ciążą polega na blokowaniu dostępu plemników do pochwy i kanału szyjki macicy. Poprawnie stosowana prezerwatywa jest skuteczną formą antykoncepcji, a ponadto chroni przed chorobami przenoszonymi drogą płciową. Polecana przede wszystkim w przypadku sporadycznych kontaktów seksualnych. Wskaźnik Pearla: 2-15. Cena: od ok. 3 zł do ok. 10 zł.


Metoda termiczno-objawowa

Stanowi połączenie metody termicznej i metody Billingsów oraz badania szyjki macicy. jB^ W okresie niepłodnym szyjka macicy jest twarda, skierowana ku tyłowi, a jej zewnętrzne ujście - zamknięte. Natomiast w fazie płodnej szyjka macicy charakteryzuje się wyczuwalną miękkością, przy czym jest lekko uniesiona do przodu; ujście szyjki - rozwarte na szerokość palca. Podsumowując: dni płodne - rozwarta, „rozpulchniona" szyjka macicy, podwyższona temperatura ciała, rozciągliwy, przejrzysty śluz szyjkowy; dni niepłodne – zanik wymienionych objawów. Wskaźnik Pearla: 3-35.


Metoda termiczna

U zdrowej kobiety w czasie jajeczkowania temperatura ciała nieznacznie spada, po czym gwałtownie się podnosi - nawet do 37;5°C. Dzieje się tak za sprawą progestagenu, który podczas owulacji wydziela się w dużych ilościach. Zgodnie z metodą termiczną należy codziennie mierzyć temperaturę ciała (najlepiej rano, przed wstaniem z łóżka, umieszczając termometr na 10 min w jamie ustnej lub pochwie). Wyniki dobrze jest notować na papierze milimetrowym - wówczas dzień owulacji utworzy linię wznoszącą się gwałtownie do poziomu ponad 37°C. Na pięć dni przed zaobserwowanym skokiem temperatury oraz cztery dni po nim należy powstrzymać się od kontaktów seksualnych. Na początku stosowania metody termicznej, przez co najmniej sześć cykli należy współżyć tylko po jajeczkowaniu. Trzeba jednak pamiętać, że warunkiem miarodajności tej metody jest prawidłowo przebiegający cykl miesięczny. Tymczasem u 10-20 proc. kobiet zdarzają się cykle, podczas których temperatura ciała się nie zmienia, co wiąże się chociażby z brakiem owulacji. Wskaźnik Pearla: 1-20.


Zastrzyki antykoncepcyjne

To bardzo wygodna w stosowaniu forma antykoncepcji - jedna aplikacja wystarczy aż na trzy miesiące. Zastrzyk, na który należy się zgłosić w pierwszych pięciu dniach cyklu (najlepiej pierwszego lub drugiego dnia cyklu), zawiera pochodną naturalnego progestagenu - octan medroksyprogesteronu. W wyniku jego właściwości dochodzi do zatrzymania jajeczkowania oraz zagęszczenia śluzu szyjkowego.

Jak w przypadku każdego preparatu hormonalnego, zastrzyki można dostać wyłącznie na receptę - po uprzedniej wizycie u ginekologa i wykluczeniu ewentualnych przeciwwskazań. Zastrzyk jest dobrym rozwiązaniem dla kobiet, które - z różnych powodów - nie mogą przyjmować pigułek z estrogenem. Zastrzyki eliminują zespół napięcia przedmiesiączkowego, powodują łagodny przebieg lub całkowity zanik menstruacji, co dla wielu kobiet jest komfortowym rozwiązaniem. Zastrzyk poleca się również karmiącym matkom (nie wpływa na jakość mleka). Niestety, decyzja o tym rodzaju antykoncepcji może wiązać się z niedogodnymi skutkami ubocznymi (jak zapewnia producent- nieczęstymi): przyrost masy ciała, nadmierny apetyt, problemy z cerą, suchość pochwy czy spadek libido. Wskaźnik Pearla: 0,2-0,5. Cena: ok. 40 zł za zastrzyk (Depo Provera).


Pigułki dwuskładnikowe

Zawierają minimalne ilości hormonów żeńskich: estrogenu i progestagenu, których działanie polega na blokowaniu owulacji (jajeczkowania) oraz zagęszczeniu śluzu w drogach rodnych, co uniemożliwia wniknięcie plemników do macicy. Ponadto pigułki regulują cykl i powodują zmniejszenie intensywności krwawienia menstruacyjnego w razie obfitych miesiączek. Polecane są kobietom cierpiącym na zespół napięcia przedmiesiączkowego. Pigułki należy przyjmować codziennie przez 21 dni (tyle tabletek znajduje się w jednym opakowaniu), najlepiej o stałej porze. Po tym czasie następuje siedmiodniowa przerwa, podczas której pojawia się miesiączka.

Warto wiedzieć, że współczesne preparaty nie tylko doskonale zabezpieczają przed nieplanowaną ciążą, ale także pomagają w utrzymaniu zgrabnej sylwetki, nie dopuszczając do zatrzymania wody w organizmie. Pozwalają też utrzymać czystą i gładką cerę, regulując wydzielanie sebum. Ze względu na zawartość hormonów w poszczególnych tabletkach w opakowaniu, pigułki można podzielić na jednofazowe, dwufazowe i trójfazowe - każdy rodzaj przeznaczony dla nieco innej grupy kobiet. Wybór tej formy antykoncepcji (jak każdej metody hormonalnej) wiąże się ze stałą kontrolą lekarską - pigułki można dostać wyłącznie za okazaniem recepty.
Wskaźnik Pearla: 0,1-1,2. Cena: od ok. 20 zł do ok. 50 zł.


Pigułki jednoskładnikowe

Innowacyjne wśród pigułek antykoncepcyjnych, ponieważ zawierają wyłącznie jeden hormon -progestagen. Ten rodzaj antykoncepcji jest świetnym rozwiązaniem dla kobiet w okresie laktacji (minipigułki nie wpływają na jakość mleka). To również bardzo dobra propozycja dla pań, które - np. ze względu na palenie papierosów - nie mogą stosować środków antykoncepcyjnych z estrogenem. Lekarze ginekolodzy zalecają je m.in. do wyregulowania cyklu wahań hormonalnych w okresie przedmenopauzalnym. Zawarta w minipigułce dawka progestagenu powoduje zwiększenie gęstości śluzu w drogach rodnych, co utrudnia przedostanie się plemników do macicy.

Minipigułki przyjmuje się nieco inaczej niż tabletki dwuskładnikowe. Należy je stosować codziennie dokładnie o tej samej porze bez robienia przerwy między jednym a drugim opakowaniem (w pojedynczym opakowaniu umieszczono 28 pigułek). Precyzyjna punktualność w ich aplikowaniu jest warunkiem koniecznym do zachowania funkcji antykoncepcyjnej. Wskaźnik Pearla: 0,7-1. Cena: ok. 45 zł


Plastry

To alternatywa dla pigułek. Działanie antykoncepcyjne plastrów polega na uwalnianiu - przez skórę bezpośrednio do krwiobiegu - stałej, niewielkiej dawki estrogenu i progestagenu (jak w przypadku pigułek dwuskładnikowych, jednofazowych). W opakowaniu znajdują się trzy plastry. Pierwszy należy nakleić pierwszego dnia cyklu (pierwszego dnia miesiączki), kolejne - co 7 dni. Zaleca się, by plastry umieszczać na zdrowej, nieuszkodzonej skórze ramienia, pleców, pośladów lub okolic bikini, za każdym razem zmieniając miejsce aplikacji. Po 21 dniach, czyli po zastosowaniu trzech plastrów, następuje przerwa, podczas której pojawia się menstruacja. Plastry antykoncepcyjne to rewelacyjne rozwiązanie dla młodych, szczupłych kobiet oraz tych, które mają problemy z wątrobą (codzienne zażywanie tabletek wpływa na osłabienie funkcjonowania tego organu). Niewątpliwą ich zaletą jest znaczne ograniczenie dawkowania do jednego dnia w tygodniu, podczas gdy tradycyjne pigułki trzeba przyjmować codziennie o stałej porze. Jednak nie wszystkie kobiety mogą wybrać tę metodę zabezpieczania przed ciążą.

Duża nadwaga, a ściślej bogata tkanka tłuszczowa, bardzo ogranicza wchłanianie się dawki hormonów. Plastry są też niewskazane przy chorobach alergicznych skóry. Działają podobnie jak pigułki - hamują owulację i utrudniają przedostanie się plemników do macicy. Wskaźnik Pearla: 0,9. Cena: ok. 60-70 zł (na rynku polskim dostępne są plastry Evra).

Autor: Marcjannu Wolny

Komentarze