Kiedy migdałki chorują

Chociaż angina jest dość powszechną przypadłością, nie należy jej lekceważyć, ponieważ zarówno niewłaściwe leczenie, jak i powikłania poanginowe mogą okazać się groźne dla zdrowia i życia.

Angina (ostre zapalenie migdałków podniebiennych) jest chorobą zakaźną ogólnoustrojową, wywoływaną głównie przez bakterie ropotwórcze (paciorkowce, rzadziej gronkowce): Streptococcus pyogenes grupy A (stanowi 90-95 proc. przypadków zachorowań na anginę):

• Streptoccocus pneumoniae,
• Staphylococcus aureus,
• Moraxella catarrhalis,
• Haemophillus influenzae.


Objawy

Okres inkubacji – aż do wystąpienia pierwszych objawów choroby – trwa nie dłużej niż 1-3 dni od momentu zarażenia. Objawy anginy mają zazwyczaj ostry przebieg i zaczynają się gwałtownie. U chorego pojawia się silny ból gardła, promieniujący do uszu. Występuje silny obrzęk gardła, który wywołuje trudności w przełykaniu i mówieniu. Pacjent może mieć zniekształconą artykulację, barwa głosu często jest zmieniona. Choroba zaczyna się od zmian
miejscowych na migdałkach podniebiennych – ulegają one przekrwieniu i powiększeniu, a w ich drobnych zagłębieniach, tzw. kryptach, pojawia się żółto-białawy nalot ropny. Szyjne węzły chłonne są znacznie powiększone i bolesne. Chory ma bardzo wysoką gorączkę dochodzącą do 39-40°C. Pacjent narzeka na brak apetytu, złe samopoczucie, trudności w oddychaniu i przykry zapach z ust wywołany przez bakterie ropotwórcze.


Inne rodzaje angin

ANGINA PLAUTA I VINCENTA – jest chorobą bakteryjną spotykaną głównie u mężczyzn. Ma ona nietypowy przebieg. Zmiany chorobowe występują tylko na jednym z migdałków. Główne dolegliwości to lekkie bóle gardła po stronie zmienionego migdałka, które nasilają się przy przełykaniu. Górna część migdałka pokryta jest szarym nalotem, który łatwo da się oddzielić, pod warstwą ropy znajduje się owrzodzenie, które po dotknięciu nie krwawi. W niektórych przypadkach zmiany błoniasto-wrzodziejące mogą rozprzestrzeniać się na podniebienie, policzek, dziąsła i na drugi migdałek.

ANGINA LUDWIGA – jest to zapalenie wywoływane przez bakterie ropotwórcze tkanek miękkich dna jamy ustnej, charakteryzujące się ciężkim przebiegiem. Główną przyczyną choroby są bakterie bytujące w nieleczonych zębach, ale choroba ta może być powikłaniem po ekstrakcji zęba, urazach żuchwy, stanach zapalnych ślinianek: podżuchwowej i podjęzykowej lub stanach zapalnych migdałków.

ANGINA OPRYSZCZKOWA – choroba gardła wywoływana przez wirusy. Po 2-5 dniach od zarażenia pojawiają się pierwsze symptomy choroby: gorączka, bóle głowy, błona śluzowa tylnej ściany gardła, podniebienie miękkie i podniebienie twarde są silnie zaczerwienione, a po pewnym czasie pojawiają się na nich drobne, białawe pęcherzyki, które po pewnym czasie pękają, dając niewielkie owrzodzenia. Z racji tego, że ten typ anginy wywoływany jest przez wirusy, leczenie ogranicza się tylko do zwalczania objawów choroby. Stosujemy wtedy środki przeciwbólowe, przeciwzapalne i przeciwgorączkowe czy miejscowo znieczulające, zastosowanie antybiotyków nie jest wskazane.

ANGINA NIEŻYTOWA – najłagodniejsza postać choroby, w przypadku której migdałki są zaczerwienione, ale nie występują objawy ogólne. Podjęcie niewłaściwej terapii lub jej brak może wywołać groźne dla życia powikłania. Do najczęściej występujących jest tzw. gorączka reumatyczna. Pierwsze symptomy występują po około 10-30 dniach infekcji gardła. Pacjent skarży się na ogólne osłabienie, ból stawów, łatwo się męczy. W badaniach laboratoryjnych
stwierdza się podwyższone ASO – podwyższone miano przeciwciał przeciwko pozakomórkowemu antygenowi paciorkowca grupy A, czyli streptolizynie O, CRP, wzrost OB. W tej fazie gardło nie jest zmienione chorobowo.

Nieefektywnie leczona angina może również wywołać takie komplikacje, jak:

• zapalenie węzłów chłonnych szyi

• ropień okołomigdałkowy (stan ten może doprowadzić do zapalenia struktur wewnątrz-czaszkowych, a to sprawia, że jest to stan bezpośrednio zagrażający życiu i zdrowiu pacjenta),

• zapalenie ucha środkowego,

• zapalenie wyrostka robaczkowego,

• zapalenia zatok,

• zapalenie mięśnia sercowego,

• stany zapalne skóry,

• poanginowe zapalenie wielostawowe.


Leczenie

Terapia objawowa stosowana jest głównie przy anginach o podłożu wirusowym, jak również wspomagająco w anginie bakteryjnej. Obejmuje stosowanie miejscowych leków antyseptycznych w postaci tabletek do ssania, płynów do płukania gardła czy aerozoli. Angina wywoływana przez paciorkowce wymaga radykalnego podejścia, odpowiednio wcześnie rozpoczęta farmakoterapia może zapobiec wystąpieniu groźnych dla zdrowia i życia powikłań. Pierwszym standardowym lekiem stosowanym w terapii ropnego zapalenia gardła i migdałków jest penicylina fenoksymetylowa – naturalny antybiotyk, który może być stosowany w postaci doustnej, ponieważ nie rozkłada się pod wpływem działania soku żołądkowego.

Zalecana dawka to 3-4,5 mln j.m. na dobę w odstępach co 8-12 godzin. Niestety, lek może wywołać niepożądane skutki uboczne: świąd, wysypkę skórną, gorączkę, a nawet groźny dla życia wstrząs anafilaktyczny. Cefadroksyl (Biodroxil, Duracef, Droxef, Tadroxil) – antybiotyk wykazujący działanie bakteriobójcze o szerokim spektrum działania, należący do półsyntetycznych cefalosporyn I generacji. Lek w nielicznych przypadkach może wywołać nudności, wymioty, biegunkę, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, świąd, pokrzywkę czy obrzęk naczynioruchowy. Cefaklor (Ceclor, Ceclor MR, CEK, Kloracef, Serviclor, Vercef, Vercef MR) – należąca do antybiotyków betalaktamowych Cefalosporyna półsyntetyczna II generacji. Wykazuje działanie bakteriobójcze. Jest to lek o słabych właściwościach toksycznych, na ogół dobrze tolerowany.

Do leków II rzutu należy amoksycylina w połączeniu z kwasem klawulonowym. Jest to antybiotyk należący do
penicylin półsyntetycznych. Do najczęstszych działań niepożądanych należą: skórne odczyny alergiczne, zapalenie jamy ustnej, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, nadważenia grzybicze, bardzo rzadko opisywany jest wstrząs anafilaktyczny czy obrzęk naczynioruchowy. Zalecany czas leczenia anginy wywoływanej przez paciorkowce wynosi 10 dni, czasu tego nie powinno się skracać. Leki II rzutu są wskazane w nawracających infekcjach gardła i zapaleniu migdałków lub w przypadku uczulenia na leki I rzutu. Należy również pamiętać, że w leczeniu anginy nie należy stosować trimetoprimu z sulfametoksazolem, tetracyklin i fluorochinolonów.

Autor: Magdalena Lorek

Komentarze