Kawior - wykwintne danie dla skóry

Kawior to nie tylko luksusowy produkt spożywczy, ale także składnik kosmetyków odżywiających i poprawiających kondycję naszej skóry.

Do produkcji kawioru używa się dojrzałych rybich jaj, czyli ikry samic. To bardzo wartościowy element, wszak w naturalnym cyklu rozwoju jajo ma zapewnić najlepsze początkowe warunki rozwoju zarodka. Kawior to przepłukana i lekko osolona ikra. Za najlepszy i najszlachetniejszy uznaje się kawior ryb jesiotrowatych, ale może pochodzić także z innych ryb. W zależności od tego mamy kawior czarny z jesiotrowatych, czerwony z łososiowatych, żółty norweski z gatunków dorszowatych. Z wielu gatunków jesiotrowatych najcenniejszy pochodzi z bieługi, jesiotra rosyjskiego i siewrugi. Do produkcji kawioru wykorzystuje się dziś wiele innych gatunków ryb, powstają też namiastki, sprzedaje się również kawior z jaj ślimaków. Jakość kawioru określana jest na podstawie barwy, wielkości i tendencji do sklejania się jego ziaren oraz gatunku ryb będących jego źródłem, ich wieku i wagi. Bywają gatunki kawioru niezwykle rzadkie, takie jak złoty lub biały. Jesiotr może żyć nawet wiele dziesiątków lat, takie egzemplarze są wyjątkowe i rzadko spotykane. Ich przetworzona ikra jest pakowana ze szczególną starannością w puszki ze złota najwyższej próby i sprzedawana w luksusowych miejscach na świecie.


Trochę historii

Już Persowie zamieszkujący tereny dzisiejszego nadkaspijskiego państwa, Azerbejdżanu, wierzyli, że kawior to źródło siły i energii. Przez długie lata kawior należał do mniej interesujących części ryb, bo był odpadem z ich czyszczenia, ale rybacy uznali, że nic nie powinno się marnować. Ponieważ proces solenia ryb był powszechnym sposobem na ich przechowywanie i transport, tak i ikrę złowionych dużych ryb zaczęto magazynować w wersji zasolonej w beczkach. Ta postać była ogólnie dostępna, tania, ale ceniona za swą wartość odżywczą. Potem było już tylko lepiej. Kawior stał się doceniony i pożądany, jego kariera rozpoczęła się w skromnej miejscowości u ujścia Wołgi do Morza Kaspijskiego, Astrachaniu, gdzie łowiono najlepszego jesiotra. Miasto nie było zasobne, ale znajdowało się na szlaku handlowym. Dzięki temu w ślad za luksusowym jesiotrem powędrował w świat także kawior i stał się towarem poszukiwanym, dowodem majętności wielmożów, najpierw na carskim dworze, a potem w innych krajach. Gdy rewolucja rosyjska zmiotła większość możnowładców, a części udało się wyemigrować przede wszystkim do Francji, zwyczaj jedzenia kawioru powędrował wraz z nimi. Tym sposobem kawior zadomowił się na arystokratycznych francuskich stołach i choć był tu znany wcześniej, to nie tak uznawany. Po ostatniej wojnie światowej, ze względów politycznych, Europa znowu prawie utraciła dostęp do kawioru, który w Rosji mógł być dla każdego. Kawior nie osiągał jednak tak wysokich cen, jak w momencie, gdy okazało się, że należy jesiotra wpisać na listę gatunków ginących i zakazać jego połowów. Kawior z jesiotra stał się niemal nieosiągalny. Oprócz oficjalnych producentów, korzystających z określonych limitów połowów i eksportu, powstały grupy łowiące nielegalnie i sprzedające towar na mafijnych zasadach, bo to bardzo opłacalny interes. W związku ze spadkiem możliwości korzystania z połowów jesiotrów oraz restrykcyjnymi przepisami celnymi rozwija się produkcja innych gatunków kawioru, a na różnych kontynentach służą temu miejscowe zasoby ryb. Powstało też wiele hodowli jesiotra, także w Polsce, nastawionych na produkcję masową. Prym wiodą Amerykanie.


Nie tylko kulinaria

Obecność kawioru nie ogranicza się tylko do sfery konsumpcji. Ze względu na bogaty skład i działanie został zaprzęgnięty do pielęgnacji skóry. A ponieważ kawior ma etykietkę dobra luksusowego, najlepiej czuje się w kosmetykach marek wysoko lokowanych, gdzie otrzymuje odpowiednią oprawę i towarzyszą mu specjalne dodatki podkreślające wyjątkowość produktu. Może to być diamentowy proszek, drobinki złota, pochodne z pereł, eleganckie opakowania, a więc również atrybuty wyższej półki. Niezależnie od marketingowej i czynnej wartości takich składników istotną rolę pełnią dodatki zależne od kierunku działania kosmetyku. Ponieważ jednak zwykle to, co luksusowe, pojawia się z czasem na półkach nieco niższych i w przystępnej ofercie, tak stało się i z kawiorem, którego obecność deklarują też marki masowe. Czasem jest to elegancki dodatek do receptury, czasem wiodący składnik czynny. Producenci pochodnych z kawioru stosują różne technologie jego otrzymywania, odmienne bywają też formy surowca. Są to ekstrakty zawieszone w medium lub wersje ułatwiające i przyspieszające penetrację, przedłużające jego działanie przez stopniowe uwalnianie do skóry. Jednak korzystne działanie wynika przede wszystkim z umiejętnego zachowania najlepszych składników kawioru podczas produkcji surowca oraz gotowego kosmetyku. Kawior, jak każdy składnik aktywny, powinien być obecny w kosmetyku w sugerowanej dozie, by działał.


Atuty dla pielęgnacji

Kawior w tradycji to źródło siły i energii, współczesny rozwój metod badawczych pozwolił na szczegółową analizę jego składu. Znajomość substancji zawartych w tym surowcu oraz wiedza o ich działaniu na skórę wskazał jego miejsce w kosmetyce. Kawior okazał się świetnym składnikiem aktywnym dla skóry, która wymaga odżywienia, a także dla poprawy kondycji skóry dotkniętej oznakami przemijającego czasu - czyli dla cery dojrzałej. Proteiny, lipidy, witaminy, minerały zawarte w odpowiednio przygotowanym ekstrakcie dają szansę na naprawę tego, co nie działa już tak, jak w młodości. Kawior dostarcza składników odżywczych. Sprawdza się w kilku kierunkach aplikacji, to działanie przeciwstarzeniowe, ujędrnianie, zmiękczanie, nawilżanie, odżywianie, stymulowanie i rewitalizacja. A więc szerokie możliwości zastosowań. Co pomaga w uzyskaniu takiej wielozadaniowości?


Wielość składników

Na podstawie dokumentacji producentów można stwierdzić, że kawior zawiera potrzebne skórze lipidy, witaminy, proteiny i składniki mineralne. Lipidy to przede wszystkim cholesterol, lecytyna i kwasy tłuszczowe. Wśród kwasów tłuszczowych ważne dla skóry są te nienasycone. Widać tu podobieństwa z naturalnymi lipidami warstwy rogowej, a więc gdy ta jest uszkodzona lub nie pracuje już sprawnie, mogą ją uzupełnić i poprawić działanie. Sprawna warstwa lipidowa ogranicza nadmierne parowanie wilgoci, dzięki temu skóra jest nawilżona, elastyczniejsza i gładsza. Proteiny odgrywają w pielęgnacji skóry coraz większe znaczenie, zarówno te naturalne, jak i wytwarzane w procesach biotechnologicznych o konkretnej sekwencji aminokwasów i ciężarze cząsteczkowym. W ekstrakcie z kawioru skóra dostaje do dyspozycji argininę, histydynę, izoleucynę, lizynę i metioninę. W ikrze pełnią one rolę w kształtowaniu i rozwoju struktur zarodka jako przyszłego, dorosłego organizmu. W skórze mogą brać udział w procesach stymulacji wzrostu i regeneracji komórek oraz tkanek. Kawior to także źródło witamin i to źródło dość zasobne. Z grupy rozpuszczalnej w tłuszczach najwięcej jest witaminy A - retinolu, jednej z ważniejszych substancji aktywnych w pielęgnacji skóry. Obecna jest też witamina E - tokoferol i K - fitochinon, ale w znacznie mniejszym procencie. Grupę witamin rozpuszczalnych w wodzie reprezentują witaminy grupy B. Znaczenie kosmetyczne mają: B2 - ryboflawina, witamina B3 - niacyna, B6 - pirydoksyna i B12 - cyjanokobalamina oraz B5 - kwas pantotenowy i witamina B9 - kwas foliowy. Minerały zawarte w kawiorze są ważne w pracy enzymów oraz mają wpływ na reakcje biochemiczne. Do obecnych w większej ilości makroelementów należą sód, fosfor, magnez, wapń, potas. Fosfor jest ważnym składnikiem energetycznym. Z grupy mikroelementów warto wymienić przede wszystkim selen, a także żelazo, cynk, miedź.

Jak więc widać, kawior zasługuje na swoją pozycję w pielęgnacji. Jest obecny w produktach do skóry, ale także do włosów. Kosmetyki z tym czynnym składnikiem wpływają na odbudowę i pielęgnację bariery hydrolipidowej, odnowę komórek, poprawę przenikania korzystnych składników. Liczy się także możliwość odżywienia skóry i wzmocnienia jej funkcji. Prawidłowe nawilżenie, poprawa elastyczności i jędrności to szansa na złagodzenie i odsunięcie w czasie efektów starzenia, jakimi są zmarszczki, zmieniony owal twarzy, suchość, cienka, atroficzna skóra, wrażliwość czy pojawiające się z czasem zaburzenia. Jak pokazuje historia wielu kosmetycznych substancji aktywnych, przekazy głoszone przez wieki znajdują potwierdzenie i uzasadnienie w metodach stosowanych przez współczesną naukę.

Autor: Barbara Włudka

Komentarze