Ja się boję pająków…

Agorafobia, klaustrofobia, arachnofobia, to zaledwie kilka przykładów fobii, które potrafią poprzez intensywny i irracjonalny lęk oraz nieodpartą potrzebę ucieczki zmusić człowieka do najdziwniejszych, najgłupszych i najbardziej niedorzecznych reakcji. Jak sobie radzić?

Metoda stopniowego oswajania lęku

Polega na wyobrażaniu sobie sytuacji związanych z obiektem fobii, stopniowo zbliżając się do źródła lęku. Na początku ważne, aby to wyobrażenie zawierało w sobie obrazy dalekie dla osoby doświadczającej tego uczucia. Na tyle dalekie, aby widząc je nie czuć lęku. Kolejnym etapem jest oglądnie fotografii z tym przedmiotem. Następnie można sobie wyobrazić, że jest się w bezpiecznym miejscu (domu) z bliskimi i widzi się dany przedmiot przed domem, a potem w domu. To doświadczenie należy wykorzystać, gdy rzeczywiście dojdzie do kontaktu z tym obiektem.

Ważne jest, by przechodzić do kolejnego etapu dopiero wtedy, gdy w pełni oswoi się z poprzednią sytuacją, gdy nie czuje się już strachu. Może to zająć kilka minut, może kilka dni. Ważne, by robić wszystko w swoim tempie. Jeśli czuje się w pewnym momencie zbyt silny strach, należy wróć do wcześniejszego punktu.

Metoda jest uniwersalna, można stosować ją do niemal wszystkich rodzajów fobii. Odpowiednio przeprowadzona działa. Teoretycznie powinna być stosowana przez psychologa, pod jego okiem, ale można spróbować samodzielnie.


Terapia oparta na konwencji analitycznej

Jest znacznie trudniejsza, dłużej trwa i prowadzona jest przez psychoanalityka. Stosuje się ją wtedy, gdy nie jesteśmy w stanie ustalić, z jakiego powodu powstała dana fobia. Aby odnieść sukces w leczeniu należy dotrzeć do rzeczywistego powodu powstania lęku. Dlatego też sięgamy do przeszłości, do wczesnego dzieciństwa, w którym doświadczyliśmy czegoś, czego nie pamiętamy, a co może być przyczyną fobii.


Wygaszanie

Pozwala uczyć się, że bodźce, które wcześniej sygnalizowały niebezpieczeństwo, już go nie zapowiadają. Odbywa się to poprzez tzw. zanurzanie, czyli doprowadzanie do kontaktu pacjenta z bodźcem lękowym, zamiast jego unikania. Np. ogrody zoologiczne prowadzą kursy edukacyjne dotyczące ofidiofobii, na których zainteresowani mogą dowiedzieć się prawdy o wężach, ich zwyczajach i w jaki sposób należy się z nimi obchodzić.


Terapia implozywna

Rodzaj psychoterapii polegający na wystawieniu osoby przeżywającej lęk lub cierpiącej na fobię na działanie ekstremalnie silnego bodźca lękotwórczego. Może to być rzeczywisty kontakt z bodźcem lękotwórczym (np. włochatym pająkiem) lub - częściej - tylko wyobrażony kontakt (np. osoba cierpiąca na klaustrofobię wyobraża sobie, że jest ściśnięta w środku rozwrzeszczanego tłumu).

Autor: Andżelika Korczak-Urban, psycholog

Komentarze