Insulina w niebezpiecznym związku

Interakcje mogą zwiększać toksyczność leku, zmniejszać jego skuteczność albo np. nasilać działania uboczne. Dlatego pacjenci stosujący insulinoterapię i zażywający inne leki muszą szczególnie uważać.

Leki działają tylko wówczas, kiedy mają odpowiednią ilość substancji czynnej. Zwykle te kupowane na receptę zawierają jej więcej, niż te w wolnej sprzedaży. Osoba cierpiąca na jedną chorobę ma w zasadzie dosyć prostą sytuację, bo nie musi się liczyć z tym, że substancja czynna z jednego leku będzie miała wpływ na tę drugą, leczącą inną chorobę. Wystarczy, aby chory pamiętał tylko o tym, że niektóre potrawy i płyny mogą w zasadniczy sposób zmienić jej działanie. Choćby taki zdrowy skądinąd sok z grejpfruta czy pomarańczy zmienia pH i gdy popijamy nim niektóre leki, zamiast pomóc, może osłabić jego działanie albo nawet zaszkodzić.

Tymczasem, gdy ktoś cierpi na dwie choroby, sytuacja zaczyna się komplikować, bo leki mogą na siebie oddziaływać i to nie zawsze w pożądany przez chorego oraz lekarza sposób. Jeszcze gorzej, gdy osoba cierpi na kilka chorób, do tego nie informuje lekarza specjalisty o swoich innych dolegliwościach, a lekarz mający dla pacjenta niewiele czasu - nie zawsze go o to zapyta.

Insulina oczywiście również może wchodzić w interakcje z innymi lekami. Najczęściej skutki tego bywają niedobre.


Niezbadane interakcje

Nie wiadomo dokładnie, bo nie zbadano tego szczegółowo, jak powszechnym zjawiskiem są interakcje leków. Opracowania, jakie opublikowano, mówią, że pacjenci, którzy mogli doświadczyć wystąpienia interakcji leków, odpowiadali w zależności od ankiety od 2,2 proc., aż do 70,3 proc., że takie oddziaływanie odczuwali. Tymczasem w przebadanej populacji tylko około 11,1 proc. pacjentów miało faktyczne objawy mogące być następstwem interakcji.


Uwaga na zmiany

Pacjent przyjmujący insulinę powinien zachować szczególną ostrożność, gdy zmienia coś zasadniczo w swoim życiu, np.: jeśli nagle podejmuje duży wysiłek fizyczny lub radykalnie modyfikuje dotychczasową dietę, jeśli planuje się wyjazd za granicę: zmiana strefy czasowej może spowodować inne zapotrzebowanie na insulinę i zmianę godzin wstrzyknięć, jeśli spożywa się alkohol: należy uważać na objawy zapowiadające hipoglikemię i nigdy nie pić alkoholu na pusty żołądek.


Nasilają działanie

Leki adrenolityczne (np. propranolol), niektóre leki przeciwdepresyjne (np. inhibitory monoaminooksydazy - MAO), salicylany, analogi somatostatyny (np. oktreotyd), alkohol etylowy mogą nasilać hipoglikemizujące działanie insuliny.


Osłabiają działanie

Estrogeny (w tym doustne środki antykoncepcyjne, hormonalna terapia zastępcza), hormony tarczycy, związki litu, danazol, środki sympatykomimetyczne (np. epinefryna, terbutalina), kwas nikotynowy, glikokortykosteroidy, fenytoina mogą osłabiać działanie insuliny.

Doustne leki przeciwcukrzycowe zmniejszają zapotrzebowanie na insulinę. Insulina nie przenika do mleka matki. Pacjentki leczone insuliną mogą karmić piersią. Często jest wtedy konieczna zmiana dawki insuliny. Palacze również powinni zwrócić uwagę na to, że mogą przyjmować tylko niektóre leki przeciwcukrzycowe. Podobnie jest w przypadku chorych z osłabionymi płucami - rozedmie płuc, przewlekłym zapaleniu oskrzeli czy astmie.


Powikłania insulinoterapii

W wielu stanach chorobowych (np. choroby wątroby, nerek, nadnerczy, przysadki) i sytuacjach stresowych może dojść do znacznych wahań stężenia cukru we krwi, które mogą prowadzić do wystąpienia następujących powikłań insulinoterapii: hipoglikemii lub hiperglikemii. Dotyczy to również przyjmowania innych leków, np.: doustne środki antykoncepcyjne, glikokortykosteroidy czy tiazydowe leki moczopędne. Do objawów hiperglikemii należą: nadmierne pragnienie, utrata apetytu, oddawanie dużych ilości moczu, uczucie zmęczenia, senność, suchość skóry i śluzówek.

Długotrwała hiperglikemia może spowodować wystąpienie kwasicy ketonowej (zapach acetonu z ust, przyspieszenie i pogłębienie oddechu, obecność ciał ketonowych w moczu) lub śpiączki. Stwierdzenie wyżej wymienionych objawów wymaga natychmiastowej interwencji lekarskiej. Hipoglikemizujące działanie insuliny mogą nasilać: β-adrenolityczne (np. propranolol), niektóre leki przeciwdepresyjne (np. inhibitory monoaminooksydazy (MAO), salicylany, analogi somatostatyny (np. oktreotyd), alkohol etylowy.

Autor: Iwonna Widzyńska-Gołacka

Komentarze