Grzybów jak na lekarstwo

Marynowane, suszone albo smażone - podczas gdy my doceniamy ich walory smakowe, Azjaci łączą przyjemne z pożytecznym i odkrywają je dla medycyny naturalnej. W Chinach i Japonii fungoterapia, czyli leczenie grzybami ma nieprzerwaną od wieków tradycję.

Lecznicze właściwości grzybów wyższych są wyjątkowe, co potwierdzają badania kliniczne w ośrodkach na terenach Azji, Europy i Ameryki. Do najbardziej znanych ze swoich właściwości leczniczych grzybów wyższych na Wschodzie należą: Kordiceps chiński (Cordyceps sinensis), Linchzhi, Reishi (Ganoderma lucidum), Shiitake (Lentinus edodes), soplówka jeżowata (Hericium erinaceus).

Linchzhi, Reishi (Ganoderma lucidum) - lakownica lśniąca, rośnie na korzeniach i pniach niektórych powalonych drzew. Nazywana „grzybem nieśmiertelności", w tradycyjnej medycynie chińskiej otrzymała najwyższą kategorię pod względem szerokiego spektrum działania i braku skutków ubocznych w jej stosowaniu. Linchzhi różni się od innych grzybów leczniczych tym, że zawiera nie tylko aktywne polisacharydy o właściwościach przeciwnowotworowych, ale też tzw. terpenoidy, które podnoszą odporność na stres, potęgują działanie dysmutazy nadtlenkowej, stanowiąc barierę dla nagromadzania wolnych rodników. Specyficzny efekt polisacharydów polega na aktywizacji makrofagów i limfocytów T, stymulacji interferonu i ogólnym polepszeniu odpowiedzi immunologicznej na poziomie komórkowym. Stopień odtworzenia uszkodzonego układu immunologicznego, w tym przy zachorowaniach na AIDS i choroby nowotworowe, zależy od czasu trwania terapii i odpowiednich dawek z zastosowaniem Linchzhi. Te grzyby lecznicze nie wykazują toksycznego oddziaływania na organizm ludzki i z medycznego punktu widzenia są bezpieczne.

Preparat z zawartością Linchzhi uważany jest za środek tonizujący, który wzmacnia siły organizmu, a jako adaptogen pomaga w przystosowaniu się do sytuacji stresowych, poprawia stan zdrowia i prawidłowe funkcjonowanie organizmu. Linchzhi nie tylko wzmacnia niektóre składniki odpowiedzi immunologicznej organizmu u chorych na raka, ale również tłumi zmiany patologiczne w układzie immunologicznym w przypadku chorób autoimmunologicznych. Obecne badania laboratoryjne i kliniczne wykazały przeciwzapalne, przeciwwirusowe, przeciwbakteryjne, antyalergiczne i przeciwnowotworowe właściwości Linchzhi.

Shiitake, Siangu (Lentinus edodes) - grzyb aromatyczny, twardziak japoński, czarny grzyb. Swoją nazwę zawdzięcza on zarówno wyjątkowym walorom smakowym, jak i barwie. Dla biochemików Shiitake stał się sensacją po jednoczesnym dokonaniu dwóch odkryć: z owocnika został wyodrębniony po raz pierwszy polisacharyd lentinan o właściwościach przeciwnowotworowych, nieposiadający odpowiednika w świecie roślinnym, a z grzybni -związki lotne, nazwane fitoncydami grzybowymi, zdolne do walki z każdym wirusem, od najmniej szkodliwych adenowirusów do wirusa HIV. Lentinan jest wykorzystywany w kompleksowej terapii przeciwnowotworowej jako preparat, który powstrzymuje rozwój różnych nowotworów i powstawanie przerzutów poprzez aktywację układu immunologicznego.

Poza tym, Shiitake posiada właściwości przeciwcholesterolowe, sprzyja normalizacji ciśnienia tętniczego, a także tłumi patogenną florę w organizmie. Z racji tego, że jest on doskonałym immunoregulatorem, może być stosowany jako środek zapobiegawczy w profilaktyce chorób wirusowych i przeziębień. Grzyb ten ma zastosowanie również w cukrzycy jako środek obniżający poziom cukru. Jest zalecany także w jej insulinozależnej formie, szczególnie w profilaktyce powikłań chorobowych.

Soplówka jeżowata (Hericium erinaceus) - lwia grzywa, nazywana również grzybem Pom Pom (grzyb bez nóżki i bez kapelusza). Grzyb ten jest szczególnie lubiany przez kucharzy z racji wyśmienitego aromatu (w smaku przypomina krewetki). Odkryto w nim 32 substancje aromatyczne, czyli znacznie więcej niż w grzybie Shiitake. Soplówka znalazła szerokie zastosowanie w tradycyjnej medycynie chińskiej w leczeniu chorób żołądka i w profilaktyce przewodu pokarmowego. Wzmacnia ponadto siły obronne organizmu, sprzyja regulacji układu nerwowego, usprawnia funkcjonowanie układu oddechowego. W trakcie analizy wartości odżywczej soplówki, podobnie jak w przypadku innych grzybów jadalnych, stwierdzono wysokie stężenie substancji mineralnych: potasu (254 mg/100 g surowca); fosforanów (109 mg/100 g surowca); trochę niższy poziom sodu (8,04 mg/100 g) i wapnia (6,70 mg/100 g). Znaleziono też 19 aminokwasów (oprócz metioniny i tryptofanu), a więc większość aminokwasów niezbędnych. Stężenie tych składników wynosi 15,9 proc., co jest wysokim wskaźnikiem.


Dobór indywidualny

Pozyskiwane z grzybów glukany w różny sposób mobilizują układ immunologiczny - aktywują wytwarzanie interferonu i interleukin, makrofagów i limfocytów T. Powstrzymują powstawanie i tłumią rozwój komórek rakowych na różnych poziomach procesu rozwojowego, hamują procesy zapalne skóry i śluzówki, chronią wątrobę. Są skuteczne w chorobach związanych z osłabieniem odporności (HIV, kandydoza, alergie, grypa, reumatyzm).

Dawki preparatów wytworzone na bazie grzybów wyższych dobiera się ściśle do potrzeb indywidualnych, biorąc za podstawę osiągnięcie określonego efektu klinicznego, popartego wynikami badań. Początkowo można kierować się tym dawkowaniem, które podano w ulotce informacyjnej, a jest ono dobrane na podstawie wyników badań i obserwacji chorych, zażywających bio-immunoregulatory pozyskiwane z grzybów wyższych. Stwierdzono, że Europejczycy mogą stosować te preparaty w dawkach nieco mniejszych niż rdzenni Azjaci, co zupełnie wystarcza do osiągnięcia pożądanego efektu.


Czy wiesz, że...

...grzyb Shiitake prawie na całym świecie jest znany pod nazwą „grzyb śpiącego Buddy". Legenda głosi, że w starożytnej Japonii w czasie hodowli grzyba mnisi specjalnymi drewnianymi młotkami obstukiwali drzewo, na którym rósł grzyb, w celu obudzenia „śpiącej grzybni" i samego Buddy, aby nie zapomniał obdarzyć Shiitake szczególnymi właściwościami uzdrawiającymi.

Autor: prof. dr n. farm. Wiktor Stelmach

Komentarze