Gdy kobieta przekwita

Dla wielu kobiet menopauza oznacza bezpowrotną utratę kobiecości. Nic podobnego. To jedynie kolejny rozdział nowego, może nawet lepszego życia. Także dla organizmu.

Czym jest menopauza?


Menopauzę, zwaną inaczej klimakterium lub przekwitaniem, definiuje się jako zanik miesiączkowania spowodowany zmniejszoną produkcją żeńskich hormonów płciowych: estrogenów i progesteronu. Menopauza nie jest chorobą, a naturalnym stanem, przez który przechodzi każda kobieta. Nie da się jej w żaden sposób zapobiec, nawet za pomocą terapii hormonalnej. Kobiety często uważają, że menopauza jest pierwszym krokiem w stronę starości, wiele z nich przechodzi wówczas tzw. zespół „pustego gniazda” związany z opuszczeniem przez dzieci domu rodzinnego, a charakteryzujący się poczuciem osamotnienia i zagubienia. Spójrzmy na to jednak obiektywnie – właśnie wtedy kobieta ma czas dla siebie, na własne zainteresowania, może spokojnie zaplanować swoją przyszłość, trwającą najprawdopodobniej jeszcze 1/3 jej życia, a także czerpać radość z seksu bez obaw o nieplanowaną ciążę.


Czas wystąpienia

Okres przekwitania występuje zazwyczaj między 45 a 55 rokiem życia. Około 1 proc. populacji kobiet (przy czym aż 5 proc. bliźniaczek jednojajowych) przechodzi przedwczesną menopauzę przed 45 rokiem życia. Jej powody nie są do końca poznane, jednakże udowodniono, że mogą ją wywołać choroby tarczycy, cukrzyca, zaburzenia układu immunologicznego oraz palenie tytoniu. W przypadku kobiet, które przeszły chemioterapię lub zostały poddane kastracji, czyli operacyjnemu usunięciu jajników, również możliwe jest wystąpienie menopauzy przed 45 rokiem życia, którą w tym przypadku określa się jako menopauzę wywołaną sztucznie. Na ogół menopauzę poprzedza okres przedmenopauzalny, kiedy miesiączkowanie staje się rzadsze i mniej obfite, a czas między kolejnymi owulacjami wydłuża się. Przyjmuje się, że czas przedmenopauzalny trwa rok do momentu wystąpienia ostatniego krwawienia miesiączkowego.


Objawy

U większości kobiet okres menopauzy przebiega z pewnymi dolegliwościami spowodowanymi wahaniami poziomu hormonów. Najczęstszym, bo dotykającym aż 70 proc. kobiet, objawem menopauzy są uderzenia gorąca oraz towarzyszące temu zaczerwienienia twarzy, szyi i klatki piersiowej, nagłe pocenie się oraz zawroty głowy.

Dolegliwości te mogą pojawić się zarówno w dzień, jak i w nocy, średnio pięć razy dziennie i zwykle trwają rok, licząc od daty ostatniej miesiączki. Do objawów zespołu klimakterycznego zalicza się ponadto zaburzenia psychiczne: chwiejność nastroju, nerwowość, niecierpliwość, drażliwość, kłopoty z koncentracją i pamięcią, nastrój depresyjny, bezsenność oraz zmiany fizyczne: suchość skóry, powstawanie zmarszczek, osłabienie włosów, które w rzadkich przypadkach może prowadzić do wyłysienia, pojawienie się smug i bruzd na paznokciach, przybieranie na wadze, częstsze oddawanie moczu, skłonność do chorób układu krążenia (miażdżyca, choroba wieńcowa, zawał mięśnia sercowego) i narządu ruchu (utrata masy kostnej prowadząca do osteoporozy), suchość, świąd i brak elastyczności pochwy oraz związana z nimi utrata zainteresowania seksem.

Objawy można łagodzić, uwzględniając w swojej diecie następujące naturalne produkty spożywcze:

• soję i jej przetwory (tofu, mleko sojowe), które zawierają izoflawonoidy – roślinny odpowiednik estrogenów, w dziennej dawce 120 g,

• siemię lniane, zawierające ligniny – związki o właściwościach podobnych do izoflawonoidów, zaleca się spożywanie dziennie jednej łyżki nasion lnu,

• rośliny z rodziny baldaszkowatych – fenkuł, pietruszka, seler, które również zawierają znaczne ilości fitoestrogenów, z powodzeniem można dodawać je do sałatek i zup,

• korzeń pluskwicy groniastej, w zalecanej dawce 40 mg dwa razy dziennie, jego pozytywne
działanie jest zauważalne dopiero po 2-4 tygodniach stosowania,

• napary z szałwii lekarskiej, które uśmierzają napady gorąca, jedna filiżanka naparu chroni przed uderzeniami gorąca do głowy przez dwie doby.

Ponadto w okresie menopauzy zaleca się spożywanie witaminy C (dzienna dawka – 2000 mg), witaminy E (400 mg) oraz witamin z grupy B (100 mg), które wspomagają wydzielanie estrogenów. Warto pamiętać o umiarkowanej aktywności fizycznej, która może zapobiec utracie masy mięśni, chorobom serca oraz osteoporozie. W celu zapobiegania uderzeniom gorąca kobiety przechodzące menopauzę mogą także poddawać się akupunkturze.


Hormonalna terapia zastępcza

Hormonalna terapia zastępcza (HTZ) polega na stosowaniu przez kobietę w okresie menopauzy naturalnych lub syntetycznych żeńskich hormonów płciowych – zwykle estrogenów lub kombinacji estrogenów i gestagenów (progesteron) w celu wyrównania ich poziomu w organizmie. Ich przyjmowanie może wywołać tzw. cykl pozorny wraz z krwawieniem z dróg rodnych. Hormony podaje się doustnie w formie tabletek lub drogą pozajelitową. HTZ jest
bardzo efektywna w leczeniu dolegliwości zespołu klimakterycznego, ponadto zmniejsza ryzyko zachorowania na osteoporozę i choroby układu krążenia.

Czas trwania HTZ związany jest z celem leczenia – dla przeciwdziałania dokuczliwym objawom menopauzy stosuje się ją przez kilka miesięcy, natomiast w celu zapobiegawczym, głównie przeciw osteoporozie lub chorobom serca – leczenie trwa kilka lat. Przyjmowanie hormonów niesie ze sobą pewne działania niepożądane – może powodować bóle głowy, podwyższenie ciśnienia tętniczego, zaburzenia w krzepliwości krwi, krwawienie lub zatrzymanie wody w organizmie, co prowadzi do obrzęków lub bólów piersi. O ewentualnym zastosowaniu HTZ decyduje lekarz ginekolog.

Autor: Natalia Sowińska

Komentarze