Gdy bolą stawy. reumatyzm – imię wielu chorób

Szacuje się, że w Polsce  kłopoty ze stawami ma ponad siedem milionów osób. Z reguły zaczynają się podobnie. Pojawia się ból, zaczerwienie, obrzęk. Natomiast przyczyny dolegliwości, a potem ich leczenie mogą być różne.

Czasem ból jest skutkiem urazu, ale najczęściej nie ma tak wyraźnej przyczyny. Błędem jest jednak przekonanie, że problem sam minie. Konieczna jest wizyta u lekarza. Profesor Witold Tłustochowicz, reumatolog, kierownik Kliniki Wojskowego Instytutu Medycznego uważa, że najważniejsza jest wczesna diagnoza. Przy niektórych chorobach stawów decydująca o skuteczności leczenia.


Gdzie tkwią przyczyny?

Bywa, że pacjent z obolałym stawem dziwi się, że lekarz rodzinny kieruje go do reumatologa. Według obiegowej opinii, na reumatyzm, czyli „łamanie w kościach” cierpią tylko ludzie starsi. Tymczasem pod lakoniczną nazwą „reumatyzm” ukrywa się ponad 200 różnych chorób. Są takie, które atakują bez względu na wiek, nawet dzieci. Niestety, choć choroby reumatyczne stwierdzono już u starożytnych Egipcjan, współczesna medycyna nie zna odpowiedzi na wszystkie, związane z nimi pytania.


Najczęstsza choroba – zwyrodnienie

Dotyka ona najczęściej ludzi w wielu 50-60 lat. W Polsce może na nią cierpieć ponad cztery miliony osób. Rozwija się w wyniku zniszczenia i zniekształcenia, spowodowanego przeciążeniami, jakim poddawane są stawy każdego dnia szczególnie u osób otyłych. Jej klasyczne objawy to bóle stawów, zwłaszcza podczas poruszania się, zmniejszenie zakresu ruchów. Czasem powstają wysięki i zniekształcenie stawów. Choroba atakuje zazwyczaj duże stawy – biodra, kolana, obejmuje stawy rąk i stóp, a także stawy kręgosłupa. Leczenie kompleksowe, czyli farmakoterapia, ćwiczenia i fizykoterapia mogą hamować jej rozwój i przynieść ulgę choremu. Niekiedy konieczna jest wymiana stawów na endoprotezy.

Zwyrodnienie kręgosłupa prowadzi do zniszczenia krążków międzykręgowych, nazywanych dyskami. Wypadnięcie lub tylko przemieszczenie dysku wywołuje ucisk na nerwy i powoduje przewlekłe dolegliwości kręgosłupa lub rwę kulszową (lumbago), której objawem jest nagły i silny ból, promieniujący do nogi. Jeśli zwyrodnienie dotyczy odcinka szyjnego kręgosłupa, dochodzi do ucisku na naczynia krwionośne, co może powodować zawroty głowy, przewlekłe bóle barku, a nawet zaburzenia świadomości.


Kolejni wrogowie stawów


Reumatoidalne zapalenie stawów rozwija się głównie u osób w wieku 30-60 lat z podatnością genetyczną, częściej u kobiet niż u mężczyzn. Choroba może zacząć się nagle lub rozwijać powoli przez całe lata. Objawy początkowe to bóle i obrzęki głównie drobnych stawów rąk, czasem także kolan i stóp. Na początku często występuje gorączka. Inne symptomy to ograniczenie możliwości poruszania i sztywność stawów. Jest to choroba przewlekła, nieuleczalna. Ale wczesna diagnoza i rozpoczęcie leczenia może hamować jej rozwój, dawać remisję, umożliwić chorym niemal normalne funkcjonowanie, tym bardziej że oprócz sprawdzonych leków chemicznych obecnie stosuje się nowoczesne leki biologiczne.


Choroba Stilla to schorzenie stawów występujące tylko u dzieci. Z reguły atakuje przed 5 rokiem życia. Ma charakter przewlekły, oprócz klasycznych reumatologicznych objawów występuje gorączka, wysypka, świąd skóry. Powodowane przez tę chorobę uszkodzenia stawów są na ogół nieduże i po kilku latach leczenia większość dzieci powraca do całkowitego zdrowia.


Zespół Reitera – choroba o nietypowych objawach, bo oprócz symptomów towarzyszących zapaleniu stawów, może wystąpić zapalenie oczu, cewki moczowej, a u kobiet także narządów rodnych. Jednak przypadłość ta częściej atakuje mężczyzn. Za przyczyny uważa się czynniki genetyczne oraz przebyte wcześniej zakażenie bakteryjne, z reguły przewodu pokarmowego. Poddaje się leczeniu, ale czasem przechodzi w postać przewlekłą.


Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, nazywane też chorobą Bechterowa, występuje 7 razy częściej u mężczyzn niż u kobiet. Prowadzi do zesztywnienia kręgosłupa, co uniemożliwia zginanie się, ogranicza ruchomość klatki piersiowej, powoduje ból. Zmiany pojawiają się najpierw w stawach krzyżowo-biodrowych, w efekcie dochodzi najpierw do bólów krzyża, a następnie do stałego zrostu w tych stawach. Następnymi objawami są: przewlekły ból i sztywność kręgosłupa – objawy te nasilają się w nocy. Podstawą leczenia i hamowania rozwoju choroby jest terapia kompleksowa, czyli leczenie farmaceutyczne plus ćwiczenia rehabilitacyjne i fizjoterapia.


Dna moczanowa jest chorobą wywołaną przez wrodzony defekt przemiany materii. Polega na odkładaniu się kryształków moczanu sodu w stawie, co wywołuje jego zapalenie. Jest uwarunkowana genetycznie, wynika z zaburzenia funkcji niektórych enzymów, powodujących rozkład i usuwanie kwasu moczowego. Choroba przebiega napadowo – zaczyna się od ataku silnego bólu, który trwa kilka dni, nasilając się nad ranem. Występuje także obrzęk, zaczerwienienie, ograniczenie ruchomości stawu. Charakterystyczne jest zajęcie stawów dużego palca u nogi (podagra). Istotnym czynnikiem w leczeniu są leki i dieta, ograniczająca m.in. ilość soli.


Fibromialgia, czyli reumatyzm mięśni. Jej objawy to przewlekłe bóle stawowo-mięśniowe. Cierpią na nie głównie kobiety podczas menopauzy. Równocześnie z bólami mogą pojawić się stany depresyjno-lękowe, nadwrażliwość na zimno, zaburzenia snu. Choroba ta może towarzyszyć innym schorzeniom, charakterystycznym dla okresu klimakterium.

Autor: Ewa Łuszczuk

Komentarze

  • 2016-03-31 gość

    Moje kłopoty były spowodowane ścieraniem się chrząstek stawowych, po tym jak zacząłem stosować kolagen, polepszyło mi się