Eliksir zdrowia i młodości

Kwas hialuronowy wykorzystywany jest w wielu dziedzinach medycyny: od ortopedii, przez okulistykę, aż po ginekologię. Co ciekawe jednak, równie często stosuje się go w medycynie estetycznej: do regeneracji blizn oraz do wypełniania zmarszczek.

Kwas hialuronowy to glikozaminoglikan (rodzaj polisacharydu), który występuje we wszystkich organizmach żywych. Chemicznie nie jest kwasem, ale biopolimerem, w skład którego wchodzą: mery disacharydowe utworzone z amidu kwasu D-glukuronowego i N-acetylo-D -glukozaminy. Kwas hialuronowy jest elementem tkanki łącznej (zrębu chrząstki i płynu stawowego). Chroni także śródbłonek rogówki przed mechanicznym uszkodzeniem. Ponadto działa miejscowo hemostatycznie oraz zmniejsza pooperacyjne odczyny przekrwienia, wpływa korzystnie na gojenie się rany i utrzymuje właściwe nawilżenie i elastyczność skóry. Obecnie kwas hialuronowy uzyskiwany jest metodami biotechnologicznymi. Wcześniej otrzymywano go z grzebieni kogucich czy pępowiny.


Stawy

Dostawowe stosowanie kwasu hialuronowego ma na celu poprawę właściwości mechanicznych zmienionego zapalnie płynu maziówkowego. Przywracając prawidłowe właściwości reologiczne płynu, pokrywa i chroni powierzchnię tkanek, wypełnia przestrzeń międzykomórkową miękkiej tkanki łącznej stawu. Dzięki temu zapewnia ochronę komórkom i elementom włóknistym macierzy zewnątrzkomórkowej. Zmniejszając również stopień pobudliwości receptorów bólowych w stanie spoczynku oraz podczas ruchu, redukuje dolegliwości bólowe i przywraca prawidłową ruchomość w stawie. Kwas hialuronowy powoduje wzrost lepkości płynu stawowego, ułatwiając poślizg powierzchni stawowych. Zwiększa przenikanie substancji odżywczych do chrząstki stawowej, w wyniku czego poprawia się czynność stawu. Powyższe właściwości kwasu hialuronowego wykorzystuje się w okresowym zastąpieniu i uzupełnieniu płynu maziówkowego, w leczeniu bólu, związanego z chorobą zwyrodnieniową stawów oraz w celu zwiększenia ruchomości stawów przez ograniczenie lub eliminację bólu.

Preparaty z tą substancją wskazane są w chorobie zwyrodnieniowej w obrębie stawu kolanowego u pacjentów, którzy nie odpowiadają na zachowawcze leczenie niefarmakologiczne oraz leczenie prostymi analgetykami. Kwas hialuronowy i jego sole podaje się w postaci iniekcji raz w tygodniu w siedmiodniowych odstępach.

Oprócz powyżej opisanego podania dostawowego, kwas hialuronowy można przyjmować również doustnie. Na naszych aptecznych półkach mamy wiele suplementów diety wzmacniających i regenerujących elementy aparatu ruchu. Ich składnikami są najczęściej: glukozamina, chondroityna, ekstrakt z kadzidłowca czy korzenia imbiru, kolagen, witamina C. Do tej grupy dołączył także kwas hialuronowy.


Oczy

Opisywany biopolimer występuje w gałce ocznej i płynie łzowym. Jest wykorzystywany w chirurgii okulistycznej przedniego odcinka oka, np. przy usuwaniu zaćmy, uszkodzeniach gałki ocznej. Świetnie się sprawdza w objawowym leczeniu zespołu suchego oka, niestabilności filmu łzowego, przy stosowaniu soczewek kontaktowych. Nawilża i pielęgnuje rogówkę i spojówkę, zmniejszając podrażnienia wywołane negatywnym wpływem otaczającego środowiska. W kroplach do oczu hialuronian sodowy często występuje z innymi substancjami czynnymi, np. heparyną, dekspantenolem, które wzmacniają jego działanie.


Błona śluzowa i skóra

Sól sodowa kwasu hialuronowego jest stosowana jako środek wspomagający regenerację błony śluzowej pochwy w leczeniu dystrofii i atrofii. Przyspiesza gojenie się ran po porodzie, zabiegach ginekologicznych, dystrofii spowodowanej chemioterapią lub naświetlaniem jonizującym oraz w przypadku suchości pochwy (także wywołanej niedoborem estrogenów).

Kwas hialuronowy (również w połączeniach z cynkiem) jest stosowany w leczeniu ran powierzchownych i głębokich różnego pochodzenia (m.in. odparzeń, oparzeń pierwszego i drugiego stopnia, odleżyn, owrzodzeń żylnych i tętniczych podudzi, otarć, stopy cukrzycowej).

Związek ten wpływa na utrzymanie właściwego nawilżenia i elastyczności skóry. Jedna cząsteczka kwasu hialuronowego wiąże aż 250 cząsteczek wody! Substancja ta pełni także rolę wymiatacza wolnych rodników. Niestety, z wiekiem ilość kwasu w organizmie zmniejsza się, a skóra traci zdolność wiązania wody, wiotczeje, brak jej jędrności i elastyczności, pojawiają się zmarszczki. Dlatego kwas hialuronowy stosowany jest do produkcji nowoczesnych kosmetyków zapobiegających starzeniu się skóry. W celu utrzymania jędrności, gładkości i elastyczności skóry kwas hialuronowy można przyjmować także doustnie. Składnikami tego rodzaju suplementów diet są:

- witamina C,
- witmina E,
- beta-karoten,
- krzem (poprawia wygląd skóry i zapobiega jej wiotczeniu),
- wielonienasycone kwasy tłuszczowe omega-6 z oleju ogórecznika lekarskiego (przywracają prawidłowe funkcje bariery naskórkowej i zapobiegają przeznaskórkowej utracie wody),
- cynk.

Żele na bazie kwasu hialuronowego używane są do uzupełniania zmarszczek, produkcji implantów powiększających piersi czy usta. Ponieważ związek ten stopniowo ulega wchłonięciu, zabiegi z jego zastosowaniem należy powtarzać.

Hialuronian sodu jest także składnikiem różnych postaci emolientów. Są to preparaty pielęgnacyjne, przeznaczone dla cery suchej i wrażliwej. Ich rola polega na długotrwałym nawilżaniu i natłuszczaniu skóry oraz regeneracji jej płaszcza hydrolipidowego.

Autor: mgr farmacji Beata Chudzińska

Komentarze