Dziecko w sieci

Dziecko + internet – to połączenie wielu rodzicom kojarzy się źle. A niesłusznie. Bo serfowanie po sieci może przynieść wiele korzyści. O ile, nauczy się mądrze z tego korzystać.

Firmy produkujące oprogramowania komputerowe wymyślają coraz to nowe zabezpieczania przed zagrożeniami płynącymi z internetu. Z roku na rok staje się on coraz bardziej bezpieczny i przyjazny dla użytkowników. Programy antywirusowe, filtry antyspamowe, czy programy filtrujące, które umożliwiają kontrolę nad korzystaniem przez dziecko z internetu przez blokowanie dostępu do stron zawierających treści niebezpieczne, czy niecenzuralne takie jak: pornografia, przemoc i agresja, narkotyki, czy informacje o sektach – to rozwiązania techniczne, z których warto, a nawet trzeba korzystać. Jednak to nie wystarczy.

To, czy internet będzie bezpieczny dla dziecka, czy nie, najwięcej zależy od nas samych. Tak, jak przestrzegamy je, by uważało na samochody przechodząc przez ulicę, tak powinniśmy uczyć je właściwych i bezpiecznych zachowań w sieci. Łatwiej pewne nawyki wpoić siedmiolatkowi niż nadrabiać ich braki u zbuntowanego nastolatka. To od nas, w głównej mierze zależy, czy dziecko będzie odnosić korzyści z kontaktu z siecią internetową, czy spędzać bezproduktywnie czas przed migającym ekranem lub narazi siebie lub nas na jakieś niebezpieczeństwo.


Otwórz okno na świat

Internet to rewolucyjny wynalazek, który daje ogromne możliwości nam wszystkim, także naszym pociechom. Nie trzeba bać się dać do ręki dziecku to narzędzie. Na początek, pomyślmy jakie korzyści dla dziecka niesie internet. Na pewno, jest ogromną skarbnicą wiedzy, daje dostęp do wielu narzędzi pomagających w nauce. Oferuje witryny edukacyjne z niemal każdej dziedziny: programy ułatwiające naukę czytania, pisania i liczenia, encyklopedie, słowniki, programy do nauki języków obcych. Wszystko to może być pomocne przy odrabianiu zadań domowych, zabłyśnięciu na lekcji.

Forma dźwiękowo-wizualna wielu programów jest o wiele atrakcyjniejsza (niestety), niż niejeden otwarty podręcznik. Komunikatory tekstowe (np. Gadu-Gadu), głosowe (np. Skype), czy poczta elektroniczna dają możliwość kontaktu z rówieśnikami w nowy, wygodny sposób. Dzięki nim mały uczeń może przesyłać materiały lekcyjne i być w kontakcie z przyjaciółmi, nawet, gdy mieszkają daleko lub są chorzy.

Ale nie samą nauką człowiek żyje. Szczególnie, mały człowiek. To, co najbardziej nęci dzieciaki w sieci to gry komputerowe. Obecnie jest tak szeroka oferta gier, że można znaleźć takie, które sprawią dziecku frajdę. Wiele z nich to śliczne, inspirujące i pożyteczne programy do zabawy, które rozwijają wiele różnorodnych umiejętności dziecka. Spis gier, rekomendowanych przez psychologów i pedagogów znajdziemy na wielu stronach dotyczących bezpieczeństwa w sieci.

Warto też pokazać dziecku, do czego internet służy dorosłym. Przecież nie tylko ku rozrywce. Dzięki niemu można zrobić zakupy nie wychodząc z domu, porozmawiać z ciocią z Anglii, studiować i zdobyć nowe kwalifikacje zawodowe, pracę albo znaleźć miłość życia. Uświadomienie dziecku, jak wiele możliwości daje sieć internetowa na pewno sprawi, że w przyszłości będzie bardziej twórczo ją wykorzystywać.


Kontroluj czas

Ale oczywiście internet to nie same zalety. Przesuwający się przed oczami kolorowy świat nie powinien zawładnąć młodym internautą. Dlatego umieść komputer w pokoju dziennym, żeby dziecko korzystając z niego było pod okiem kogoś z dorosłych (nie w jego pokoju). To ważne, gdy przypadkowe otwarcie linku internetowego kończy się natknięciem na niewłaściwe dla dziecka treści. Ale także dlatego, że wtedy łatwiej kontrolować czas spędzany przy komputerze.

Mądre dawkowanie czasu spędzanego w necie jest bardzo ważne. Surfowanie po sieci uzależnia tak samo, jak oglądanie telewizji, czy granie w gry komputerowe. Dziecko może stać się rozdrażnione, niecierpliwe, potrzebować wciąż nowych bodźców, mieć trudności ze skupianiem uwagi. Po jakimś czasie może się okazać, że nie umie lub nie jest zainteresowane organizowaniem sobie aktywności, inaczej, niż przy komputerze.

Ustal czas i sposób, w jaki dziecko będzie korzystać z internetu. Co zamierza robić: czy chce odwiedzić ulubione strony dla dzieci, pograć w gry, czy skorzystać z programów graficznych, a może porozmawiać przez komunikator z koleżanką, której nie było w szkole? Warto wyrobić w dziecku nawyk planowania, żeby siadało do komputera w konkretnym celu, a nie dla zabicia nudy. Trzymaj się konsekwentnie swoich ustaleń i pilnuj, by dziecko wyłączyło komputer po wyznaczonym przez ciebie czasie.


Naucz bezpieczeństwa

Równie ważne jest to, by podczas korzystania z sieci dziecko nie narażało siebie (ani nas) na niebezpieczeństwa, które czyhają w niej na niedoświadczonych użytkowników. Najlepszym zabezpieczeniem jest uświadomienie dziecka, jakie są zagrożenia i nauczenie go zasad bezpiecznego poruszania się po internecie.

Dziecko powinno wiedzieć, że:

- Internet to pożyteczne narzędzie, ale oprócz wartościowych zawiera także treści nieścisłe i bezużyteczne, kłamliwe, krzywdzące, a nawet okrutne. Nie można wierzyć we wszystko, co się w internecie czyta lub ogląda. Dlatego dzieci powinny korzystać z pomocy dorosłych w wyborze właściwych witryn.

- Internet jest pełen „śmieci” (podobnych do tych, które znajdujemy w skrzynce na listy) – reklam, programów i wiadomości, których nie chcemy otrzymywać. Te internetowe są szczególnie groźne, bo mogą zawirusować i uszkodzić komputer.

- Internet zawiera też treści, przeznaczone wyłącznie dla dorosłych, które omyłkowo mogą pojawić się na ekranie komputera małego internauty. Jeśli dziecko natknie się na coś, co je przerazi, wywoła niepokój lub zawstydzi, powinno ci o tym natychmiast powiedzieć.

- Po internecie grasują też internetowi przestępcy. Jeśli chcemy być bezpieczni - nie mieć obrabowanego domu lub konta w banku, czy nie narażać się na kontakt z niechcianymi znajomymi w realnym życiu - musimy chronić naszą prywatność. Nie możemy kontaktować się z osobami, których nie znamy - zdradzać informacji o naszej rodzinie, podawać nazwiska, adresu, przesyłać żadnych osobistych zdjęć (także domu, szkoły, koleżanek). Nie wolno nam odpowiadać na maile ani otwierać załączników od osób obcych, choćby wydawały się ciekawe.

- Nie wolno samodzielnie instalować żadnych programów, ściągać plików ani wypełniać kwestionariuszy, gdzie trzeba podać dane osobiste lub numer konta bankowego.

- Rozmawiając na czacie lub przez komunikator powinno się używać pseudonimu (nie - imienia, czy nazwiska), być widocznym i rozpoznawalnym tylko dla przyjaciół.

- Podczas surfowania na ekranie komputera pojawia się wiele okienek. Często, to nachalni internetowi sprzedawcy próbują sprzedać swoje produkty albo zachęcić do odwiedzenia ich witryn. By nie popaść w niechciane zakupy lub nie zostać złowionym do baz danych rozsyłających reklamy, takie okienka najlepiej zamykać od razu, bez przeglądania. Bez wiedzy rodziców nigdy nie wolno naciskać opcji: „kupuj”.

- Internet pozwala być anonimowym. Część osób wykorzystuje to w niewłaściwy sposób. Nie jest tym, za kogo się podaje, pisze nieprawdę lub wstydliwe rzeczy o innych osobach, dokucza im lub ich obraża. Nie wolno tak robić, to rani tak samo jak znęcanie się nad kimś w realnym życiu. Jeśli dziecko zetknie się z takim zachowaniem, powinno ci o tym natychmiast powiedzieć.


Zabezpiecz komputer:

- Zainstaluj i regularnie uaktualniaj oprogramowanie antywirusowe, filtry antyspamowe i oprogramowanie antyszpiegowskie. Załóż dodatkowe programy filtrujące, które blokują witryny o treściach pornograficznych, związanych z przemocą i innych, niewłaściwych dla małego internauty.

- Zaproponuj dziecku korzystanie z wyszukiwarki typowej dla dzieci. Załóż folder Ulubionych stron internetowych dziecka, by mogło je automatycznie odnajdywać w komputerze.

- Jeśli dziecko rozmawia przez komunikator (np. Gadu-Gadu) lub czat, pomóż mu stworzyć bezpieczny profil (użyj pseudonimu, hasła, włącz ustawienia, by był widoczny tylko dla przyjaciół). Sprawdź, czy dany portal ma moderatora (czy przebieg rozmów na czacie jest kontrolowany).

- Korzystaj ze stron rekomendujących ciekawe witryny przeznaczone dla dzieci (np. www.bezpiecznyinternet.org), a także z tych, które zajmują się oceną i klasyfikacją gier w zależności od wieku i zainteresowań dziecka (np. www.pegi.info).

- Zgłaszaj przypadki nielegalnych i niebezpiecznych dla dzieci treści znajdujących się na witrynach internetowych (pornografii, rasizmu, przemocy) do organizacji zwalczających te zjawiska.

- Pamiętaj! Żadne zabezpieczenia techniczne nie zastąpią rozmowy z dzieckiem na temat właściwego korzystania z internetu ani twojej kontroli nad dzieckiem, kiedy serfuje po sieci.

Autor: Eliza Koźmińska-Sikora

Komentarze