Dzieci w rozmiarze XXL

W Polsce, aż nie chce się w to wierzyć, co druga osoba jest otyła, albo ma nadwagę. I liczba ta stale rośnie. To dotyczy dorosłych, a dzieci? Czy one również są otyłe, czy także rośnie liczba kochanych tłuścioszków? Niestety tak. I zaczyna się to już w okresie niemowlęctwa.

Lekarze twierdzą, że otyłych dzieci jest coraz więcej i to we wszystkich grupach wiekowych. Niektóre już rodzą się pulchniutkie, budząc zachwyt babć i cioć, które twierdzą, że grube dziecko to zdrowe dziecko. I usiłują zrobić wszystko, aby dziecko było pulchniejsze niż inne. Przekarmiają je, dają w prezencie czekoladę, lizaki, pieką ciasta i ciasteczka. Kupują słodkie napoje, namawiają, aby zjadło jeszcze łyżeczką zupki albo dwie za zdrowie mamusi, tatusia i każdej z babć i cioć. Niestety, ich dobre zamiary mają odwrotny skutek.


Skutki psychiczne

Otyłość ma dla dziecka fatalne skutki. Może przez nią bardzo ucierpieć zarówno fizycznie, jak i psychicznie. I nie wiadomo, co będzie gorsze. Póki małe, otyłe dziecko jest w domu, stale pod opieką kochającej rodziny, nie wie, jak bardzo może zostać zranione przez rówieśników. Dzieci są na ogół okrutne, bo jeszcze nie nauczyły się empatii. Nie lubią także, gdy jakieś dziecko się wyróżnia. Dlatego tłuścioszki stają się często obiektem przezwisk, niewybrednych żartów, i to nie tylko ze strony rówieśników. A to prowadzi często do odrzucenia przez grupę, a nawet do izolacji. Otyłe dzieci nie chcą brać udziału w zajęciach sportowych już na początku nauki, bo z powodu nadwagi narażają się na śmiech, drwiny i przezwiska. Nie lubią gier sportowych ani żadnych zajęć, w czasie których mogą okazać się najgorsze w całej grupie, wśród rówieśników.

W takim przypadku dziecko może nabrać przekonania o własnej nieatrakcyjności. Kompleksy, które wkradły się do psychiki w tym okresie, mogą spowodować trudności emocjonalne i społeczne w późniejszych latach życia. Cierpi ciało i dusza otyłego dziecka.


Skutki fizyczne

Gdy dziecko jest zbyt pulchne w dzieciństwie i w okresie dojrzewania, wpływa to również na jego rozwój fizyczny. Jego stawy i kręgosłup są przeciążone i zagrożone zwyrodnieniami. Ruch wywołuje szybkie zmęczenie i zadyszkę, bo serce nie może sobie poradzić ze zwiększonym wysiłkiem. Naczynia krwionośne może zwęzić cholesterol pochodzący z tłustych potraw. I nawet w młodym wieku mogą pojawić się choroby układu krążenia, miażdżyca i cukrzyca typu II.

Lekarze alarmują, że wiele chorób dotychczas rozpoznawanych wyłącznie u dorosłych, coraz częściej można znaleźć już u dzieci! Otyłe dzieci szybciej rosną (choć w przyszłości mogą być niskie) i szybciej dojrzewają. Dziewczynki zaczynają miesiączkować, gdy nie są jeszcze na to psychicznie przygotowane.


Skąd ta otyłość

Wielu naukowców jest zdania, że jednym z najważniejszych czynników decydujących o otyłości jest genetyka. Jak to jednak się dzieje, że jeszcze kilkadziesiąt lat temu problem otyłości prawie nie występował? A teraz stał się powodem do bicia na alarm, bo zaatakował miliony ludzi na całym świecie i stał się powodem wielu chorób. A skłonności genetyczne do tycia nie pojawiły się nagle, właśnie przed kilkudziesięciu laty. Może się więc wydawać, że stało się coś, co uaktywniło gen powodujący otyłość.

I rzeczywiście pojawił się taki czynnik. Jest nim zasobność społeczeństwa, jego bogactwo, czyli dostatek żywności. A nawet jej nadmiar, dostępny bez żadnych ograniczeń. Pojawiły się gotowe dania, bary szybkiej obsługi, ciastkarnie, kawiarnie, słodkie soki, oranżady itp., czyli tanie, obfite źródła najczęściej tłustej albo słodkiej żywności. I zmienił się styl życia. Zamiast ciężko pracować i niewiele jeść, tak jak to było przez całe tysiące lat, ludzie przestali się ruszać i zaczęli za dużo, za często, za tłusto i za słodko jeść. A ponieważ kochamy nasze dzieci, im też dajemy to, co mamy najlepszego: dużo dobrego jedzenia i miły sposób spędzania czasu. Niestety, choć chcemy dla nich dobrze, robimy im wielką krzywdę.


Otyli rodzice mogą mieć szczupłe dziecko

Rozmowa z Beatą Pyrżak dr nauk med., p.o. kierownika Katedry i Kliniki Pediatrii i Endokrynologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.


Jakie są powody tycia u dzieci?


Po pierwsze czynniki środowiskowe, a następnie genetyka. Czynniki, które decydują o otyłości to złe nawyki żywieniowe, brak ruchu, spędzanie wolnego czasu przed telewizorem, komputerem i podjadanie. Znaczny procent przypadków otyłości ma podłoże genetyczne. Dziecko otyłej mamy jest 3 razy bardziej narażone na nadwagę niż dziecko szczupłej kobiety. Dziecko, które ma w genach zakodowaną „możliwość” tycia, jeśli zaniedba zdrowe odżywianie oraz aktywność fizyczną – będzie otyłe. Ale jeżeli oboje rodzice są otyli, to prawdopodobieństwo, że będą mieli dziecko z nadwagą i/lub otyłością, jest jeszcze większe.


Czy otyłe dziecko, otyłych rodziców może stać się szczupłym dorosłym?


Oczywiście. Tyle tylko, że wymaga to od rodziców dużej pracy. Muszą zmienić swój styl życia, aby dać dziecku dobry przykład i razem z nim stracić zbędne kilogramy. Nie mogą siedzieć przed telewizorem czy komputerem i wymagać od dziecka, aby w tym czasie ćwiczyło. Dziecko uczy się przez naśladowanie rodziców. Dlatego dzieci rodziców jeżdżących na nartach, również będą jeździć, a potomstwo miłośników książek zajmie się czytaniem. Rodzice powinni skontaktować się z dietetykiem, który pomoże im ułożyć zdrowe menu. I powinni poświęcić więcej czasu na zajęcia fizyczne, na ruch. Są przecież także obozy przeznaczone specjalnie dla zbyt pulchnych dzieci. Każde dziecko może znaleźć dla siebie jakieś zajęcia sportowe, które sprawią przyjemność i przy okazji pomogą zrzucić zbędne kilogramy.


Kiedy otyłe dziecko wymaga wizyty u lekarza endokrynologa?


Przez pierwszy rok życia dziecko co miesiąc jest kontrolowane przez lekarza pediatrę, który obserwuje jego rozwój. To lekarz powinien pilnować, aby dziecko nie przekraczało przypisanych mu norm. Są siatki centylowe, które określają prawidłowe dla danego wieku wskaźniki. I jeśli dziecko je przekracza, lekarz powinien w rozmowie z rodzicami ustalić, dlaczego tak się stało. Dopiero gdy się okaże, że dieta jest prawidłowa, a przyrosty masy ciała są nieproporcjonalne, trzeba udać się do lekarza endokrynologa. Skonsultowane przez endokrynologa powinny być również dzieci, które zawsze przekraczały odpowiednie normy na siatce centylowej, aby wykluczyć niektóre dolegliwości hormonalne.

Autor: Iwonna Widzyńska-Gołacka

Komentarze