Dobroczynny magnez

Na rynku mamy dziś wiele suplementów diety. Ważne jest ich umiejętne dawkowanie oraz zwrócenie uwagi na interakcje z lekami i żywnością. Dziś przyjrzymy się bliżej suplementom diety z magnezem.

Magnez to istotny aktywator reakcji metabolicznych wpływający na funkcjonowanie układu kostnego i trawiennego. Właściwa podaż minerału zapobiega miażdżycy, wzmacnia mechanizmy obronne, wpływa na syntezę kwasów tłuszczowych (przyjmuje się, że otyłość może być skutkiem niedoboru magnezu) oraz działa stabilizująco na układ nerwowy.

Niedobory pierwiastka obserwuje się szczególnie u młodzieży w wieku szkolnym, sportowców oraz osób starszych. Wykazano, że niski poziom minerału przyczynia się do obniżenia wyników w nauce oraz niewłaściwego zachowania wynikającego z nadpobudliwości, obniżonej koncentracji i zdolności do przyswajania wiedzy. Przyczyną deficytu magnezu może być stosowanie szybkich kuracji odchudzających, długotrwałe zażywanie niektórych leków (m.in. hormonalnych środków antykoncepcyjnych), przedłużające się sytuacje stresowe i przepracowanie.

Magnez jest nam potrzebny tak naprawdę przez całe życie. Niedobór tego pierwiastka u kobiety zachodzącej w ciążę prowadzi często do tzw. nadskurczliwości macicy i poronienia. Świadomie planowane macierzyństwo powinno więc dotyczyć m.in. właściwej suplementacji magnezu na 3-4 miesiące przed zajściem w ciążę.


Jaki magnez wybrać?

Obecnie apteki prezentują szeroki asortyment preparatów zawierających jony magnezu. Większość z nich to suplementy diety, które nie przeszły pełnych badań klinicznych, potwierdzających pożądaną aktywność farmakologiczną. Nie oznacza to jednak, że są nieskuteczne. Kluczowe znaczenie posiada właściwy dobór preparatu przez pacjenta. Producenci suplementów często nie umieszczają informacji na ulotkach, jakimi kryteriami powinniśmy się kierować przy zakupie specyfiku. Większość specjalistów ceni tabletki dojelitowe, które zapewniają właściwą absorpcję minerału z przewodu pokarmowego. Wykazano, że specyfiki rozpuszczające się bezpośrednio w żołądku odznaczają się zmniejszoną skutecznością terapeutyczną. Tabletki musujące natomiast polecane są jedynie w profilaktyce niedoborów pierwiastka oraz w stanach intensywnego wysiłku umysłowego – przy faktycznym deficycie mogą jednak nie sprostać zadaniu.

Preparaty dostępne bez recepty z reguły zawierają organiczne połączenia magnezu (cytryniany, mleczany, asparaginiany). Sole nieorganiczne (węglany, chlorki) są bardzo słabo przyswajalne oraz dodatkowo wiążą wodę w jelitach, co w konsekwencji może przyczynić się do silnych biegunek i odwodnienia. W aptekach można także nabyć tzw. chelaty magnezowe, czyli specyficzne połączenia (np. z aminokwasami), pozwalające na dostarczenie minerału w niezmienionej postaci do miejsca optymalnego wchłaniania.

Kluczowym składnikiem produktów leczniczych zawierających magnez jest witamina B6, która zwiększa wchłanianie, ułatwia transport oraz utrzymuje wewnątrzkomórkowe zapasy pierwiastka na odpowiednim poziomie. W przypadku pacjentów ze zdiagnozowaną chorobą Parkinsona, ze względu na obniżenie skuteczności lewodopy, wskazane jest odstawienie preparatu. Szczególne środki ostrożności powinny także zachować matki karmiące. Witamina B6 w dziennej dawce 50 mg (czyli tyle, ile zawiera 10 tabletek produktu leczniczego) hamuje laktację.


Interakcje magnezu z lekami i żywnością

Magnez należy do pierwiastków słabo przyswajalnych. Absorpcję pierwiastka z przewodu pokarmowego dodatkowo ograniczają składniki codziennej diety, m.in. kwas fitynowy, szczawiowy (jarzyny i otręby zbóż), fosforowy (ryby) i wolne nasycone kwasy tłuszczowe (tłuste mięsa).

Istotne są także interakcje magnezu z niektórymi lekami. Wykazano, że pierwiastek w znacznym stopniu hamuje absorpcję izoniazydu i chlorpromazyny. Szczególne środki ostrożności powinni także zachować pacjenci leczeni doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi, tetracyklinami i związkami żelaza. Wskazane jest zachowanie 2-3 godzinnego odstępu między podaniem obu specyfików. W przypadku wdrożenia terapii diuretykami zaleca się stosowanie preparatów złożonych, zawierających jony magnezu i potasu.

Szczególne zalecenia terapeutyczne obejmują chorych ze stwierdzonymi niedoborami magnezu i wapnia. Rozpoczęcie suplementacji od preparatów wapnia jest błędem. Wykazano, że przy niskim stężenie jonów magnezu i, co za tym idzie, obniżonym poziomie witaminy D, wapń praktycznie nie absorbuje się z przewodu pokarmowego, co z kolei zwiększa ryzyko wystąpienia kamicy nerkowej. Wskazane jest podawanie jonów magnezu na 2-3 miesiące przed wdrożeniem suplementacji wapniem.

Autor: mgr farm. Michał Pstrągowski

Komentarze