Oliwki
Pierwsze gaje oliwne powstały w Grecji i Egipcie ponad 3500 lat p. n. e. Oliwki służyły do jedzenia, rytuałów religijnych, wytwarzania kosmetyków a ich gałązki były symbolem zwycięstwa i … płodności.
O kolorze oliwek decyduje faza dojrzewania – zielone zbierane są po prostu wcześniej, czarne później. Dzięki temu różnią się i smakiem – zielone pozbawione są goryczy, czarne są delikatniejsze, ale za to droższe i bardziej kaloryczne. Zawierają też więcej związków mineralnych.
Oliwa z oliwek
Dziś tylko 10 % zebranych oliwek przeznacza się bezpośrednio do zjedzenia. Z pozostałych wytwarzana jest oliwa. Zerwane oliwki powinny trafić do tłoczni w ciągu maksymalnie 24 godzin. Im krótszy czas od zbioru do wytłoczenia owoców, tym niższa kwasowość oliwy (zawartość kwasu oleinowego), która dla oliwy extra vergine wynosi maksymalnie 0,8% i jest też jednym z wyznaczników jej jakości.
Najcenniejsza oliwa tłoczona jest na zimno, czyli w temperaturze pokojowej, przy niskim ciśnieniu. Jest to oliwa niemal bezbarwna, dziewicza (extra vergine). Jej jakość zależy od kwasowości, a ta od kondycji owoców używanych do tłoczenia. Z owoców uszkodzonych nie uzyska się oliwy o niskiej zawartości kwasów. Dlatego najlepsze oliwy extra vergine otrzymuje się z owoców zebranych ręcznie.
Zdrowe oliwki
Zarówno oliwa jak i oliwki, mimo że kaloryczne, są zdrowe - obniżają ciśnienie krwi, poprawiają pracę układu krążenia, a tym samym zmniejszają ryzyko zawału serca i choroby wieńcowej. Liście drzewa oliwkowego mają działanie moczopędne i obniżają poziom cukru we krwi.
Oliwki są dobrym źródłem witaminy E, zwanej witaminą młodości. Zawarte w oliwkach przeciwutleniacze, neutralizują obecne w organizmie wolne rodniki i w ten sposób przyczyniają się do zmniejszenia ryzyka wystąpienia nowotworów. Wpływają też na obniżenie we krwi poziomu „złego” cholesterolu.
Oliwki są bogate w związki mineralne takie jak: magnez 15 mg, siarka 16 mg, fosfor 7 mg, potas 44 mg, wapń 54 mg, mangan 0,06 mg, miedź 0, 48 mg, żelazo 0,59 mg, cynk 0,25 mg, a także witaminy z grupy B, prowitaminę A oraz witaminę C.