Cukrzyca – konsekwencje i zasada leczenia

Cukrzyca z powodu najczęściej nierozpoznanego wieloletniego przebiegu może prowadzić do powstania przewlekłych powikłań związanych z uszkodzeniem różnych tkanek i narządów, prowadzących do ich nieprawidłowego funkcjonowania. Osoby, u których cukrzyca jest stale kontrolowana, mają dużą szanse na zahamowanie przewlekłych powikłań.

Powikłania

Cukrzyca z powodu najczęściej nierozpoznanego wieloletniego przebiegu może prowadzić do powstania przewlekłych powikłań związanych z uszkodzeniem różnych tkanek i narządów, prowadzących do ich nieprawidłowego funkcjonowania. Osoby, u których cukrzyca jest stale kontrolowana, mają dużą szanse na zahamowanie przewlekłych powikłań


Najczęstsze powikłania

Retinopatia cukrzycowa - uszkodzenie siatkówki oka oraz zaćma związane ze zmianami w soczewce prowadzącymi do jej zmętnienia. Najbardziej skrajną postacią powikłań ocznych jest ślepota.

Neuropatia cukrzycowa - uszkodzenie układu nerwowego prowadzące do bardzo różnorodnych objawów. Jedną z najczęstszych postaci neuropatii jest tak zwana polineuropatia cukrzycowa z dość charakterystycznymi objawami np. drętwieniem, zaburzeniem czucia, uczuciem bólu lub parzenia części rąk i nóg. Kolejnym rodzajem neuropatii cukrzycowej jest neuropatia autonomicznego układu nerwowego odpowiadającego za pracę większości narządów i układów organizmu człowieka. Objawy tego rodzaju neuropatii zależą od lokalizacji zmian neuropatycznych. Najczęstsze z nich to: zaburzenia pracy serca, nieprawidłowości ciśnienia tętniczego, zaburzenia pracy przewodu pokarmowego, zaburzenia w oddawaniu moczu.

Nefropatia cukrzycowa - uszkodzenie funkcji nerek prowadzące do ich niewydolności i konieczności leczenia dializami lub przeszczepem.

Zespół stopy cukrzycowej czyli zaburzenie ukrwienia i unerwienia stóp mogące doprowadzić do infekcji, owrzodzeń czy deformacji stopy, w ostateczności do martwicy. Cukrzyca jest najczęstszą przyczyną nieurazowych amputacji stóp.


Postępowanie terapeutyczne a zapobieganie powikłaniom

1. Leki przeciwcukrzycowe

pochodne sulfonylomocznikametformina

insulina

2. Leki hipotensyjne

inhibitory konwertazy angiotensyny

blokery receptora angiotensynowego

antagoniści wapnia

beta-adrenolityki

diuretyki

3. Leki hipolipemizujące

statyny

fibraty

4. Kwas acetylosalicylowy

5. Zaprzestanie palenia tytoniu


CUKRZYCA – LECZENIE


Leczenie cukrzycy typu 1

niefarmakologiczne - bez węglowodanów prostych, wysiłek fizyczny

farmakologiczne - intensywna insulinoterapia (Insulina krótko/szybkodziałająca przed każdym posiłkiem / Insulina długodziałająca przed snem lub 2 x dz.)

Ostatecznym celem leczenia cukrzycy typu 1 jest prewencja powikłań naczyniowych, poprawa jakości życia oraz wydłużenie życia. Bieżącym celem leczenia tego typu cukrzycy jest utrzymanie poziomu HbA1c poniżej 6,5%.


Leczenie cukrzycy typu 2

Leczenie dietetyczne

Leczenie wysiłkiem fizycznym

Leczenie preparatami doustnymi

Pochodne sulfonylomocznika - stymulują wydzielanie insuliny przez komórki beta zamykając kanały potasowe.


Kto może najwięcej skorzystać z wczesnej insulinoterapii?

Osoby z hiperglikemią poposiłkową - podawanie analogów insuliny przed posiłkami niweluje deficyt pierwszej fazy wydzielania insuliny! Chorzy, u których leki doustne są przeciwwskazane: z chorobami nerek, wątroby (metformina), niewydolnością serca (tiazolidinediony). Pacjenci z mikroalbuminurią - u nich wskazane jest dążenie do jak najniższych wartości HbA1c. Ciężarne z cukrzycą ciążową lub chore na cukrzycę, które zaszły w ciążę - być może będą już na stałe leczone insuliną. Pacjenci o fenotypie cukrzycy typu LADA (szczupli, gorzej kontrolowani)

„Cukrzyca jest chorobą naczyń krwionośnych” = ostatecznym celem jej leczenia jest zmniejszenie ryzyka rozwoju powikłań naczyniowych: mikroangiopatii, makroangiopatii, neuropatii. Leczenie powinno być ukierunkowane na wszystkie czynniki uszkadzające naczynia krwionośne.


Holistyczne leczenie cukrzycy

Warunkiem skutecznego przeciwdziałania rozprzestrzenianiu się choroby, a także efektywnego wpływu na jej lepszą diagnostykę czy skuteczną profilaktykę powikłań jest przede wszystkim holistyczne, interdyscyplinarne podejście do problemu. Wiąże się to ze zmianą dotychczasowego nastawienia do cukrzycy, którą trzeba traktować jako chorobę o wiele bardziej złożoną niż jedynie problem kontroli glikemii.

Obecnie, w rozwiązywaniu złożonych problemów zdrowotnych, światowe tendencje w medycynie, dążą do holistycznego, interdyscyplinarnego leczenia, nawet w przypadku chorób wcześniej postrzeganych w kontekście wąskiej specjalizacji. Ta tendencja powinna być także drogowskazem w działaniach profilaktycznych i w leczeniu cukrzycy. Dlatego też coraz powszechniejsza staje się na świecie współpraca lekarzy specjalizujących się w różnych dziedzinach medycyny, dla których cukrzyca stanowi „wspólny mianownik”. Mowa tu o kooperacji diabetologa, dietetyka i kardiologa.

Autor: Oprac. DK

Komentarze