Co leży na wątrobie?

Mówi się o niej, że jest chemiczną fabryką naszego organizmu, ponieważ zachodzi w niej wiele ważnych reakcji chemicznych. Nie boli, bo nie jest unerwiona, dlatego też nieprawidłowości w jej funkcjonowaniu mogą przez długi czas pozostać niezauważone.

Wątroba jest wieloczynnościowym narządem. Jej masa stanowi 2-2,5 proc. masy ciała i jest ona najbardziej skomplikowanym narządem naszego ciała. W organizmie spełnia ona cztery podstawowe funkcje: detoksykującą, metaboliczną, magazynującą, zapasową. Wątroba filtruje krew, dzięki czemu neutralizuje substancje szkodliwe: alkohol, leki itp. Syntetyzuje czynniki krzepnięcia krwi, magazynuje żelazo, witaminy A, D, E, B12, C, produkuje żółć, wytwarza i magazynuje enzymy trawienne, magazynuje glikogen, syntetyzuje cholesterol i fosfolipidy, bierze udział w termoregulacji, wytwarza białka osocza.

Ze względu na pełnione funkcje wątroba stale narażona jest na różne uszkodzenia. Choroby wątroby stanowią poważny problem społeczny, do najczęstszych dolegliwości należą: zatrucia spowodowane przedawkowanie alkoholu lub spożywania wysokich dawek leków. Przy tego typu zatruciach nie widać żadnych objawów, aż do pojawienia się żółtaczki. Charakterystyczny objaw zażółcenia powłok skórnych pojawiający się nagle może być wynikiem zatrucia grzybami np. po zjedzeniu muchomora sromotnikowego. Żółtaczka pojawia się najczęściej po 24 godzinach.


Stłuszczenie wątroby - dochodzi do niego wtedy, kiedy masa tkanki tłuszczowej zawartej w gruczole przekracza 5 proc. jego masy. Stłuszczona wątroba jest zawsze znacznie powiększona, jednak nie daje żadnych objawów chorobowych, podczas badania stwierdza się powiększoną, niebolesną wątrobę o gładkiej powierzchni. W niektórych przypadkach pacjenci skarżą się na uczucie pełności i mdłości. Wbrew nazwie stłuszczenie wątroby ma niewielki związek ze złą, zbyt tłustą dietą, a do najczęstszych przyczyn wywołujących tę jednostkę chorobową należą:

• alkoholizm,

• zatrucia chemikaliami lub lekami,

• cukrzyca,

• ciąża,

• nadwaga,

• stosowanie diety bogatej w węglowodany, a ubogiej w tłuszcze.

Stłuszczenie wątroby na ogół jest nieszkodliwe dla organizmu, po wyeliminowaniu czynnika wywołującego chorobę, zastosowaniu prawidłowej diety, wprowadzaniu higienicznego stylu życia zmiany cofają się samoistnie.


Zapalenie wątroby - wczesnym objawem ostrzegawczym jest ból w prawym podżebrzu. Początek choroby przypomina objawowo grypę, pacjent skarży się na osłabienie, bóle głowy, mięśni i stawów, mogą wystąpić nudności i wymioty, obserwuje się wstręt do potraw tłustych, występują biegunki lub zaparcia. W drugiej fazie choroby występują objawy żółtaczki, pojawia się swędzącą pokrzywka, zażółcenie twardówki oka i skóry, następuje odbarwienie stolca, natomiast mocz staje się dużo ciemniejszy. Zapalenie wątroby może być wywołane przez wirusy, bakterie, zakażenie pasożytami lub nadużywanie leków. Szczególną uwagę należy zwrócić na wirusy wywołujące wirusowe zapalenie wątroby ( WZW A, B, C, D, E, F, G). Przyczyną stanu zapalnego mogą być też inne wirusy: wirus świnki, mononukleozy zakaźnej, opryszczki czy ospy wietrznej.


Marskość wątroby - jest chorobą przewlekłą, której towarzyszą rozległe zmiany zwyrodnieniowe i ogniskowa martwica hepatocytów. W badaniu klinicznym obserwuje się nadmierny rozrost tkanki łącznej, co sprawia przewagę nieaktywnej biochemicznie kanki łącznej nad prawidłową strukturą wątroby. Osoby chore na marskość na początku choroby nie obserwują żadnych objawów. Z czasem obserwuje się utratę apetytu, ubytek masy ciała, skłonność do zaparć naprzemiennych z biegunkami, występuje nietolerancja na pewne pokarmy smażone lub pieczone, u mężczyzn obserwuje się powiększenie sutków- spowodowane niedostatecznym unieczynnianiu przez wątrobę żeńskich hormonów płciowych, występują liczne naczyniaki i pajączki pojawiające się na skórze. Martwica wątroby może prowadzić do groźnych powikłań:

• krwotoków z przełyku i przewodu pokarmowego,

• zaburzenia przytomności,

• stany lękowe,

• następuje powiększenie jamy brzusznej,

• nieleczona może prowadzić do powstania raka wątroby.


Farmakoterapia

Leczenie schorzeń wątroby ogranicza się do działania hepatoprotekcyjnego, osłaniającego przed szkodliwymi czynnikami uszkadzającymi miąższ wątroby. Do takich leków należą:

• Tymonacyk (heparegen) - jest syntetyczną pochodną tiazolidyny, która w ustroju ulega przemianie do cysteiny, będącej nośnikiem wolnych grup sulfhydrylowych, które są niezbędne do prawidłowej detoksykacji. Wykazuje właściwości ochronne na wątrobę przed szkodliwym działaniem bakterii, wirusów i trucizn. Wspomaga regenerację miąższu, obniża stężenie lipidów we krwi. Zalecany w ostrych i przewlekłych chorobach wątroby o różnej etiologii. Lek stosuje się trzy razy dziennie po dwie tabletki przez okres 4-8 tygodni.

• Sylimaryna - frakcja flawonoglikanów otrzymywanych z ostropestu plamistego. Wykazuje wybiórcze właściwości hepatoprotekcyjne, normalizuje uszkodzenia wątroby, stabilizuje błony komórkowe i hamuje utlenianie tłuszczów. Zalecany przy rekonwalescencji toksycznych i metabolicznych uszkodzeń wątroby, po przebytym wirusowym zapaleniu wątroby.

• Ornityna ( hepatil, hepa-merz) - aminokwas biorący udział w syntezie mocznika w cyklu ornitynowym, przyspiesza mechanizmy odtruwania organizmu, korzystnie wpływa na przemianę białek, lipidów i węglowodanów, wykazuje właściwości regenerujące komórki wątrobowe. Preparaty z ornityny zalecane są w ostrych o przewlekłych stanach zapalnych wątroby niezależnie od etiologii, śpiączka wątrobowa, zaburzenie trawienne spowodowane zaburzeniami w funkcjonowaniu wątroby. Zalecana dzienna dawka to do 6 tabletek podzielona na trzy dawki.

• Fosfolipidy (Essentials forte, esseliv forte) - wbudowują się w błony hepatocytów tym samym uzupełniając ubytki powstałe w wyniku procesu chorobowego. Hamują procesy włóknienia, zmniejszają produkcje kolagenu i aktywują kolagenozę. Uczestniczą w procesie trawienia tłuszczów, zmniejszają poziom lipidów we krwi, wykazują działanie przeciwmiażdżycowe. Preparaty tego typu stosuje się wspomagająco w przewlekłych chorobach wątroby, stanach uszkodzenia wątroby wywołane różnymi czynnikami: toksynami, alkoholem, lekami. Zaleca się na początku kuracji stosować preparat 3 razy dziennie po 2 tabletki, następnie przyjmować 3 razy dziennie po 1 tabletce jako kuracja podtrzymująca.


Zobacz także: Dieta 3D Chili

Autor: Magdalena Lorek

Komentarze