Ciało w łuskach

Łuszczyca to choroba, która atakuje nie tylko skórę. Ma ona wpływ na psychikę pacjenta, a w jednej ze swych odmian powoduje zmiany zapalne w stawach. Rozmowa z prof. dr. hab. med. Zygmuntem Adamskim.

Panie profesorze, większość naszych czytelników jeśli wie coś o łuszczycy, sądzi, że jest to wyłącznie choroba skóry, która ma znaczenie tylko dla urody. Po prostu skóra jest sucha, łuszczy się i to wszystko. Czy to rzeczywiście tylko problem skóry i defektu urody?


To nie tylko problem skóry. W przypadku łuszczycy stawowej dochodzi do zmian zapalnych w stawach. Choroba może prowadzić nawet do trwałego inwalidztwa. Łuszczyca wywiera duży wpływ na psychikę pacjenta, a także na jakość życia chorego, co potwierdzają wyniki przeprowadzonych badań klinicznych. Choroba ogranicza na przykład możliwość wykonywania pracy zawodowej czy uprawiania sportu. Niejednokrotnie zdarzają się sytuacje, że pacjenci odczuwają wstyd i zażenowanie w kontaktach z innymi ludźmi z powodu zmian skórnych.


W jaki sposób możemy stwierdzić, że choroba się zaczyna? Czy zawsze rozpoczyna się od objawów skórnych?


Łuszczyca nie w każdym przypadku rozpoczyna się od zmian skórnych. Pierwsze objawy mogą dotyczyć paznokci i utrzymywać się nawet przez wiele lat bez towarzyszących wykwitów na skórze. Typowe zmiany skórne w przebiegu łuszczycy to grudki pokryte łuską. Zmiany skórne lokalizują się wtedy głównie na owłosionej skórze głowy, skórze łokci, kolan, rąk, okolicy krzyżowej. W przypadkach cięższych, bardziej zaawansowanych zmiany mogą się uogólniać, zajmując dużą powierzchnię skóry chorego.


Czy osoba, u której łuszczyca zaatakowała skórę, może również spodziewać się zaatakowania stawów? Czy też obie formy występują niezależnie od siebie?


U pacjentów chorych na łuszczycę pospolitą, po kilku czy kilkunastu latach trwania choroby, mogą pojawić się również objawy stawowe. Dotyczy to nawet do 30-40 proc. przypadków. Jest też grupa pacjentów, u których obecne są tylko objawy łuszczycy stawowej. Charakterystyczne cechy kliniczne tej odmiany łuszczycy to silne dolegliwości bólowe stawów, obrzęk i rumień skóry nad stawami, a także ograniczona ruchomość w obrębie zajętych procesem chorobowym stawów.


Czy możemy w jakiś sposób prowadzić profilaktykę przeciwko tej groźnej chorobie?


Profilaktyka w przypadku łuszczycy nie jest możliwa, dlatego że jest ona chorobą uwarunkowaną m.in. czynnikami genetycznymi oraz immunologicznymi. Znane są pewne czynniki środowiskowe, które mogą zaostrzać zmiany skórne w przebiegu łuszczycy. Należą do nich: alkohol, papierosy, niektóre leki (m.in. beta-blokery należące do leków przeciwnadciśnieniowych), infekcje (zwłaszcza paciorkowcowe).


Kto jest najbardziej narażony na łuszczycę? Ilu osób w Polsce ona dotyczy?


Częstość występowania łuszczycy w populacji ogólnej wynosi ok. 2-3 proc. Ryzyko wystąpienia łuszczycy jest największe w przypadku osób, u których stwierdza się występowanie tej choroby w rodzinie. Jeżeli dwoje rodziców choruje na łuszczycę, prawdopodobieństwo wystąpienia jej u dziecka wynosi ok. 70 proc. W Polsce na łuszczycę choruje ok. 800 tys. osób.


Jak wygląda leczenie chorych?


To jest uwarunkowane stanem zaawansowania choroby. W terapii dermatozy zastosowanie mają leki o działaniu miejscowym oraz leki ogólne. W przypadku łuszczycy w postaci mało nasilonej wystarczające są leki zewnętrzne. Należą do nich m.in.: preparaty zawierające kwas salicylowy, dziegcie, cignolina, pochodne witaminy D3, pochodne witaminy A, emolienty. Stosowanie tej terapii jest często uciążliwe dla pacjentów. U chorych ze średnio nasiloną i ciężką postacią choroby zastosowanie mają naświetlania (UVA, UVB), a także leki systemowe (cyklosporyna A, retinoidy, metotreksat). Od kilku lat istnieją nowe możliwości leczenia chorych na łuszczycę – leki biologiczne. Są to preparaty uzyskane w wyniku metod rekombinacji genetycznej. Skuteczność terapeutyczna leków biologicznych wynosi około 80 proc.


Jakie są najważniejsze problemy związane z nowoczesnym leczeniem lekami biologicznymi?


Przed włączeniem leczenia biologicznego istotna jest odpowiednia kwalifikacja chorych. Niezbędne jest wykonanie szerokiego panelu badań laboratoryjnych i diagnostycznych. Związane jest to z wysokimi kosztami dla oddziału kwalifikującego pacjenta do leczenia biologicznego. Ponadto istnieją duże problemy z pozyskaniem środków na finansowanie tego leczenia w Polsce.


Czy wszyscy chorzy na łuszczycę wymagają leczenia lekami biologicznymi? Ile kosztuje leczenie nimi jednego pacjenta rocznie? A – dla porównania – ile kosztuje leczenie standardowe?


Nie wszyscy chorzy wymagają zastosowania leczenia biologicznego. Do terapii biologicznej kwalifikują się pacjenci ze średnio ciężką i ciężką postacią łuszczycy pospolitej oraz z łuszczycą stawową. Roczny koszt leczenia wynosi ok. 60 tys. złotych. Z kolei roczny koszt leczenia przy użyciu leków standardowych jest prawdopodobnie mniejszy, zależny od rodzaju terapii, jednak żadne dotychczas stosowane terapie łuszczycy nie dają tak dobrych wyników leczenia, szczególnie w terapii długoterminowej, wymaganej u chorych na łuszczycę.


Czy koszyk świadczeń zawiera leki przeciwko łuszczycy?


Niestety, łuszczyca nie jest uznana przez NFZ za chorobę przewlekłą, dlatego koszyk świadczeń nie zawiera leków przeciwko łuszczycy.

Profesor Zygmunt Adamski jest kierownikiem Zakładu Mikologii Lekarskiej i Dermatologii Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu i ordynatorem Oddziału Chorób Skóry Szpitala Wojewódzkiego w Poznaniu.

Autor: Iwonna Widzyńska-Gołacka

Komentarze

  • 2016-03-31 gość

    u mnie w rodzinie jest łuszczyca ,a nikt na papierze nie chce napisać rozpoznanie : łuszczyca czy są jakieś dodatkowe badania a nie subiektywna ocena lekarza????