Budowanie odporności

Lata badań i setki tysięcy eksperymentów spowodowały, że opracowano szczepionki na prawie wszystkie najgroźniejsze choroby. Badania potwierdziły też, że aby wywołać odporność na konkretną chorobę, nie trzeba człowieka nią zarażać.

Wystarczy zetknąć organizm z zabitymi lub żyjącymi, ale pozbawionymi zjadliwości mikroorganizmami, aby spowodować, że u człowieka powstanie swoista odpowiedź immunologiczna. Komórki układu odpornościowego po kontakcie z antygenami bakterii lub wirusów zawartych w szczepionce, uczą się je rozpoznawać, eliminować i zapamiętywać na przyszłość. Powstaje odporność, która może trwać długo, nawet przez całe życie. Niektóre szczepionki – na określone choroby – należy powtarzać co jakiś czas (np. tężec), albo poddać się całej serii szczepień (np. przeciw żółtaczce).


Szczepienie przeciwko rotawirusom

Często rodzice, dziadkowie lub opiekunowie zastanawiają się, czy szczepionki są bezpieczne dla ich maleństwa. Nie powinni się tym martwić, bo wszystkie leki muszą przejść dokładne badania kliniczne. Skuteczność i bezpieczeństwo szczepionek przeciwko rotawirusom potwierdzono przez badania kliniczne obejmujące ponad 130 tys. niemowląt w wielu krajach. Jak dotąd były to jedne z największych badań w historii szczepień. Tak, jak każda szczepionka, może ona wywołać przemijające działania uboczne, z których najczęstsze to utrata apetytu i rozdrażnienie. Szczepionki te chronią przed zachorowaniem przez okres minimum 2 lat.


Szczepienia przeciwko chorobom odkleszczowym

Kleszcze są często nosicielami drobnoustrojów chorobotwórczych: kleszczowego zapalenia mózgu lub boreliozy, którymi mogą zakazić żywiciela podczas wysysania krwi. Na ukąszenia kleszczy szczególnie są narażone osoby pracujące w lesie, zbierające grzyby, jagody; także te spacerujące po łąkach i w lesie, na terenach o nasilonym występowaniu kleszczowego zapalenia mózgu. Tym osobom najbardziej zaleca się szczepienie przeciwko tej chorobie. Szczepionka zawiera inaktywowane wirusy kleszczowego zapalenia mózgu. Szczepienie podstawowe to trzy dawki, które należy przyjąć w ciągu 12 miesięcy. Po ostatniej dawce odporność obejmuje około 97 proc. szczepionych osób. Ochrona ta trwa przez 3 lata, dlatego trzeba ją podtrzymać cyklicznie ją powtarzając. Niestety, do tej pory nie mamy jeszcze szczepionki przeciwko bardzo groźnej boreliozie, którą także przenoszą kleszcze.


Szczepienia przeciwko grypie

Szczepienia przeciwko grypie mają pewnie równą liczbę zwolenników i przeciwników. Argumenty padają różne: od niepotrzebnie wydanych pieniędzy, po ochronę chorowitych dzieci i osób starszych przez całą jesień, zimę oraz wiosnę. W każdym razie, przeciwko grypie i jej powikłaniom, powinny szczepić się przede wszystkim – zgodnie z zaleceniami lekarzy:

dzieci w wieku 6-9 miesięcy;
• osoby powyżej 50 roku życia;
• osoby chore na przewlekłe schorzenia: układu oddechowego np. astmę, układu sercowo-naczyniowego, nerek, wątroby, układu krwiotwórczego, metaboliczne np. cukrzycę;
• kobiety, które w czasie najbliższego sezonu epidemiologicznego będą w ciąży;
• zdrowe osoby mieszkające z osobami z grup ryzyka;
• pracownicy placówek ochrony zdrowia przewlekłej opieki pielęgnacyjnej
i medycznej.


Szczepienia przeciwko meningokokom

Niektóre dzieci umierają w wyniku zakażenia meningokokami, a inne po przebytej chorobie mają groźne powikłania. Niektóre niedosłyszą, inne mają zmiany w mózgu, ataki epileptyczne lub tracą kończyny. Takie są następstwa, gdy nieprzygotowany organizm zaatakuje groźna bakteria – Neisseria meningitidis grupy C. To ona wywołuje chorobę meningokokową powodującą zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych lub zakażenie krwi (sepsa) oraz inne zakażenia. Szczególnie narażone są małe dzieci (od 3 miesięcy do 5 lat) i młodzież (14-19 lat).

Teraz, dzięki szczepionkom koniugowanym można zabezpieczyć przed zachorowaniem dzieci po ukończeniu 2 miesiąca życia i starsze oraz młodzież, a także dorosłych. Niestety to szczepienie nie chroni przed meningokokami grupy B, przeciwko którym nie ma jeszcze szczepionki. O ewentualnych przeciwwskazaniach do tego szczepienia decyduje lekarz.


Szczepienia dorosłych

Eksperci są zdania, że w Polsce szczególnie należy zaszczepić się przeciwko: gruźlicy, odrze, błonicy, krztuścowi, tężcowi, poliomyelitis, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B. Przeciwwskazań dotyczących szczepień jest niewiele, ale należy brać je pod uwagę.

Autor: Iwonna Widzyńska-Gołacka

Komentarze