Białe płatki na kołnierzyku

„Śnieg” na ubraniu nie zawsze jest objawem łupieżu. Często towarzyszy wrażliwej skórze głowy, dlatego stosowanie szamponów przeciwłupieżowych nie zawsze jest wskazane.

Pacjenci aptek, którzy pytają o szampon przeciwłupieżowy, zwykle próbowali już pozbyć się tego schorzenia za pomocą kosmetyków dostępnych w drogeriach i supermarketach. Ci, którym się to nie udało, szukają pomocy u farmaceuty, który poleci im specyfik o silniejszym działaniu. W takim przypadku warto najpierw sprawdzić, czym spowodowany jest świąd i łuszczenie się skóry u pacjenta.


Łupież czy nadwrażliwość?

W obu schorzeniach objawy są podobne. Skóra głowy jest zaczerwieniona, napięta, naskórek łuszczy się. Chorobie towarzyszy przykry świąd skóry. W przypadku łupieżu najczęściej dodatkowo występuje łojotok; przy nadwrażliwości skóry zdarza się to rzadziej. Trudno w krótkiej rozmowie zdiagnozować, czy przyczyną schorzenia jest grzyb drożdżopodobny Pityrosporum ovale, powodujący łupież, czy nadwrażliwość skóry głowy. Można jednak z dużym prawdopodobieństwem przyjąć, że skoro wcześniejsze stosowanie preparatów zwalczających nadmierne rozmnożenie drobnoustrojów powodujących łupież nie przyniosło spodziewanego rezultatu, bezpieczniej jest zastosować kosmetyki przeznaczone dla skór wrażliwych. Praprzyczyną obu schorzeń jest bowiem zaburzenie pracy komórek skóry.

Zdrowa, prawidłowo funkcjonująca skóra jest siedliskiem wielu pożytecznych drobnoustrojów, w tym także Pityrosporum ovale. Kłopoty zaczynają się wtedy, gdy rozmnożą się one nadmiernie na skutek podrażnienia skóry przez czynniki zewnętrzne (nieprawidłowo dobrane kosmetyki, stosowanie preparatów silnie działających na włosy, np. farby lub płyny do prostowania włosów, zbyt wysoka temperatura przy modelowaniu fryzury) lub wewnętrzne (uwarunkowane genetycznie, dieta z niedoborem witamin, związków mineralnych i aminokwasów, zaburzenia hormonalne, długotrwałe zmęczenie i stres oraz osłabienie odporności).

Wielu dermatologów twierdzi, że największym winowajcą niekontrolowanego rozmnażania się szkodliwego drobnoustroju Pityrosporum ovale jest zanieczyszczone środowisko. I rzeczywiście, na łupież zapada aż sześciokrotnie więcej mieszkańców dużych miast niż ludzi żyjących na wsi. Spaliny samochodowe i zanieczyszczenia przemysłowe obecne w powietrzu dużych miast, osadzając się na włosach, powodują niewielki, ale długotrwały stan zapalny skóry.


Co polecić?

Wymienione czynniki zewnętrzne i wewnętrzne nie zawsze powodują łupież. Znacznie częściej flora bakteryjna zostaje pod kontrolą, natomiast skóra głowy jest silnie podrażniona. Nieleczone podrażnienie wywołuje wzmożenie reakcji nerwowo-naczyniowej, która jest przyczyną zaburzeń funkcjonalnych skóry. Bardzo szybko następują uszkodzenia warstwy naskórka, co prowadzi później do zmian w warstwie rogowej, a w konsekwencji do reakcji zapalnych. Tzw. mediatory stanu zapalnego pobudzają zakończenia czuciowe, które powodują silny świąd skóry.

Dermatolodzy uważają, że skłonności do nadwrażliwej skóry można odziedziczyć lub sprowokować np. złą pielęgnacją. Jednym z pierwszych objawów tego schorzenie jest łuszczenie się naskórka, podobnie jak w przypadku łupieżu. Właśnie dlatego w pierwszym odruchu sięgamy po szampon przeciwłupieżowy. Jego aktywne składniki mogą jeszcze bardziej podrażnić skórę i przyspieszyć niekorzystne zmiany w tkankach skóry.

Dlatego jeśli nie jesteśmy pewni, co powoduje łuszczenie się naskórka pacjenta, warto zaproponować rozpoczęcie kuracji od szamponów i odżywek przeznaczonych dla podrażnionej skóry. Powinny one działać dwukierunkowo – łagodzić podrażnienia i nawilżać skórę.

Większość firm kosmetycznych, specjalizujących się w produkcji środków do pielęgnacji włosów, ma w swojej ofercie całe serie preparatów przeznaczonych dla skóry wrażliwej. Zwykle nie mają one zapachu i zawierają minimalną ilość konserwantów. Ich głównym zadaniem jest działanie przeciwzapalne i „immunomodulacyjne” . Mogą zawierać glicerynę, nawilżający i ochronny skwalen, regenerujący kwas linoleinowy, czy też przyspieszające gojenie masło karite. Dobrze sprawdzają się kosmetyki zawierające witaminę B3, wzmacniającą skórę oraz witaminę C, działającą na kruche i delikatne ścianki naczyń włosowatych.

Preparaty stosowane przy pielęgnacji skóry wrażliwej dopiero po dłuższym czasie przynoszą zauważalny efekt terapeutyczny; jedynie w przypadku łagodnych podrażnień skóry głowy można spodziewać się szybkiej poprawy. Przy bardziej zaawansowanym stanie zapalnym skóry niezbędna jest wizyta u dermatologa, który, oprócz leków przeciwzapalnych i łagodzących, może zaproponować zabieg mezoterapii.

Autor: Barbara Hołub

Komentarze