Bakterie przyjazne dziecku

Układ pokarmowy noworodka po porodzie jest jałowy. Pierwsze mikroorganizmy kolonizują jego przewód pokarmowy w kilka godzin po urodzeniu, a pochodzą z pochwy matki oraz otaczającego środowiska. W okresie karmienia piersią jego flora bakteryjna zdominowana jest przez pałeczki kwasu mlekowego (Lactobacillus) i bifidobakterie. Podczas rozszerzania diety dziecka o produkty stałe jego przewód pokarmowy dodatkowo zostaje zasiedlony szczepami Escherichia coli, Bacteroides i Clostridium.

W wieku około 2 lat flora jelitowa dziecka zbliżona jest do flory dorosłego człowieka, a w wieku 15 lat uzyskuje swoistą stabilność licząc prawie 100 bilionów mikroorganizmów.

Część mikroorganizmów bytujących w układzie pokarmowym zarówno dziecka, jak i dorosłego człowieka warunkuje prawidłowy przebieg życiodajnych procesów biochemicznych (m. in. stymulują one układ odpornościowy oraz wspomagają produkcję witamin z grupy B, witaminy K i hormonów), zaś niektóre niosą zagrożenie chorobotwórcze.

Wzajemna równowaga tych drobnoustrojów warunkuje nasze zdrowie. Jednakże pod wpływem niektórych czynników, takich jak: operacje, antybiotykoterapia, zatrucia pokarmowe, niewłaściwa dieta lub stres może ona ulec niekorzystnym zmianom, prowadząc do uciążliwych problemów gastrycznych czy immunologicznych, a w skrajnych przypadkach także do poważnych stanów chorobowych. W takich sytuacjach warto jest sięgnąć po probiotyki, czyli wyselekcjonowane szczepy mikroorganizmów (przede wszystkim pałeczki kwasu mlekowego, Gram-dodatnie ziarniaki, bifidobakterie oraz drożdżaki) pochodzące z naturalnej mikroflory jelitowej człowieka. Probiotyki działają korzystnie na ustrój, gdyż hamują rozwój drobnoustrojów chorobotwórczych i przywracają naturalną równowagę flory jelitowej. Nie wykazują przy tym jakichkolwiek działań niepożądanych. Nie bez powodu słowo probiotyk pochodzi od greckich słów pro bios, czyli „dla życia”.


Gdzie znajdziemy probiotyki?

Probiotyki w produktach żywnościowych znajdziemy przede wszystkim w wyrobach otrzymanych z mleka ukwaszonego – jogurtach, kefirach, maślance czy mleku acidofilnym. Są one znacznie lepiej przyswajalne zarówno przez dzieci, jak i dorosłych niż mleko krowie. Jeśli dziecko nie jest na nie uczulone, możemy je podawać już od 11 miesiąca życia. Najlepiej jest zrezygnować ze słodkich jogurtów zawierających w swym składzie głównie cukier, barwniki i aromaty, a wybierać produkty naturalne lub specjalnie przygotowane dla niemowląt. Pamiętajmy także, iż probiotyki wrażliwe są na działanie wysokiej temperatury, dlatego mleka czy kaszki wzbogaconych tymi dobroczynnymi mikroorganizmami nie należy zbyt mocno podgrzewać ani mieszać z gorącą wodą.

Najodpowiedniejsza temperatura dla przygotowywania tych produktów to ok. 37°C. Dzieciom bez obaw można podawać także gotowe preparaty probiotyczne lub synbiotyczne (będące połączeniem probiotyku i prebiotyku) dostępne powszechnie w aptekach. Dodatek prebiotyku ma na celu stymulację wzrostu i aktywności probiotyku.

Najczęściej stosowanymi prebiotykami są fruktooligosacharydy – FOS, galaktooligosacharydy – GOS, mannanoligosacharydy – MOS, błonnik pokarmowy, inulina oraz laktuloza. Dla małych dzieci najodpowiedniejszymi preparatami probiotycznymi są te w postaci proszku lub płynu. Jeżeli jednak stosujemy kapsułki, należy je bezwzględnie rozgnieść, a zawartość rozpuścić w letnim płynie (mleku, wodzie czy jogurcie). W większości przypadków preparaty te mogą być stosowane przez dzieci uczulone na białko mleka krowiego.


Na jakie dolegliwości działają?

Dobroczynne działanie probiotyków zostało udowodnione w wielu stanach chorobowych, które występują również dzieci. Znalazły się wśród nich:


Reakcje alergiczne. Badania naukowe potwierdzają, iż stosowanie probiotyków u dzieci do szóstego miesiąca życia zmniejsza ryzyko wystąpienia alergii pokarmowych (np. nietolerancji laktozy) i skórnych (w tym atopowego zapalenia skóry) nawet o 50 proc.! Ryzyko to może być jeszcze niższe, jeśli przyszła mama przyjmuje te dobroczynne mikroorganizmy w czasie ciąży, a później przez cały okres karmienia piersią. Udowodniono ponadto, iż przyjmowanie probiotyków w przypadku już istniejącej alergii przyspiesza ustępowanie jej objawów.

Biegunki. Probiotyki znacznie skracają czas trwania biegunek u dzieci, zarówno tych na tle bakteryjnym, jak i wirusowym. Ponadto te dobroczynne mikroorganizmy przyspieszają powrót do zdrowia, dlatego należy je stosować przez dwa tygodnie po ustąpieniu dolegliwości.

Kolka jelitowa. W badaniach klinicznych udowodniono, iż spożywanie przez niemowlę probiotyków znacznie skraca okresy płaczu w kolce jelitowej.

Wyniszczenie flory bakteryjnej po antybiotykoterapii. Przyjmowanie probiotyków podczas antybiotykoterapii oraz przez kilka dni po skończonej kuracji przyspiesza odtwarzanie flory fizjologicznej, co wyraźnie obniża ryzyko wystąpienia powikłań, głównie biegunki poantybiotykowej. Należy pamiętać, iż lek osłonowy należy podać dziecku przynajmniej 2 godziny po przyjęciu przez nie antybiotyku.


Pieluszkowe zapalenie skóry. Profilaktyczne podawanie niemowlętom i małym dzieciom probiotyków zmniejsza częstotliwość występowania tej dokuczliwej choroby skóry.

Autor: Natalia Zachwieja

Komentarze