Alergia na słońce

Najczęściej dokucza wiosną bądź wczesnym latem. Naukowcy wciąż nie znają mechanizmu, który sprawia, że ludzie uczulają się na promienie ultrafioletowe. Nie ma też na tę alergię skutecznego lekarstwa.

Uczulenie na słońce to nazwa potoczna, lekarze nazywają je fotodermatozą idiopatyczną. Zdaniem specjalistów cierpi na nią około 2,5 mln Polaków. O uczuleniu może świadczyć zaczerwienienie, wysypka, pęcherzyki, guzki, opuchlizna, złuszczenie naskórka lub przebarwienie skóry. Często objawom tym towarzyszy silne swędzenie, a niekiedy również ból głowy, uczucie rozbicia lub biegunka. Alergią na słońce mogą zareagować także oczy. Większość reakcji uczuleniowych pojawia się zwykle w ciągu 24-48 godzin od ekspozycji na słońce.

Uczulenie na słońce jest spowodowane nadwrażliwością skóry na promienie ultrafioletowe (UV) światła słonecznego. Nadwrażliwość ta może się zwiększyć w obecności różnych związków chemicznych, znajdujących się np. w perfumach, dezodorantach lub innych kosmetykach. Także przyjmowanie niektórych leków zwiększa niekiedy wrażliwość skóry na światło słoneczne.


Słoneczna wysypka

Po zimie jesteśmy tak bardzo spragnieni promieni słonecznych, że przy każdej nadarzającej się okazji próbujemy z nich korzystać. Na ich działanie wystawiamy łydki, uda, dekolty i ramiona. Bywa, że dosłownie w kilka minut na eksponowanych częściach ciała pojawiają się czerwone, swędzące bąbelki. To typowy przykład pokrzywki świetlnej. Pojawia się ona zazwyczaj przy pierwszych naszych kontaktach ze słońcem. Dzieje się tak dlatego, że po zimie organizm nie zdążył jeszcze wytworzyć odpowiedniej ilości barwnika – melaniny, który chroni skórę przed szkodliwym działaniem promieni słonecznych.

Czynnikami, które potęgują taką reakcję, jest spadek odporności skóry na działanie promieni słonecznych spowodowany wiekiem i liczbą godzin spędzonych w ciągu całego życia na słońcu. Uwaga! Osoby o jasnej karnacji mają „wyczerpaną” odporność na słońce i dostają reakcji uczuleniowych już w wieku 20-25 lat. Inną przyczyną jest coraz większe zanieczyszczenie środowiska i dziura ozonowa.

Co robić? Pokrzywka utrzymuje się najwyżej przez kilka dni, dolegliwość tę łagodzą okłady z kwasu bornego. Przed kolejnym wyjściem na słońce trzeba użyć kremu z filtrami ochronnymi. Aby nie dopuścić do takiej reakcji, dobrze jest wczesną wiosną zacząć przyzwyczajać skórę do promieniowania (np. 5 minut przebywać na słońcu).


Tajemnicze przebarwienia

W słoneczne dni powinniśmy unikać rozpylania perfum na szyję czy dekolt, gdyż w reakcji z promieniowaniem ultrafioletowym w tych miejscach mogą pojawić się ciemne plamy. Przyczyna? Perfumy należą do substancji chemicznych uwrażliwiających skórę na słońce. Pod wpływem silnych promieni UV dochodzi do reakcji między ich składnikami a komórkami produkującymi melaninę – melanocytami.

Słońca należy unikać także podczas zażywania preparatów zawierających dziurawiec, hormony, sulfonamidy, tetracykliny, leki przeciwpadaczkowe. Brzydkie przebarwienia powstają także podczas stosowania na słońcu kosmetyków z kwasami owocowymi (AHA), silnych dezodorantów, mleczka zapachowego z dodatkiem olejku bergamatowego, piżma i kurkumy. Zmiany skórne mogą też spowodować dziegcie zawarte w maściach. Gdy musimy już używać tych specyfików, trzeba bardzo skutecznie chronić się przed słońcem, taką ochronę dają kremy z silnym faktorem ochronnym lub parasolka przeciwsłoneczna.

Przebarwienia najczęściej znikają po usunięciu wywołującego je czynnika. Jednak w przypadku plam wywołanych przez interakcję słońca z lekami hormonalnymi utrzymują się dłużej i praktycznie nie można ich usunąć.


Swędząca wysypka

Może się pojawić, np. gdy dojdzie do tzw. odczynu fotoalergicznego. Organizm wystawiony na działanie promieni słonecznych po zetknięcie z alergenem (np. gdy zażywamy furagin) zaczyna go traktować jako coś obcego. Do walki z nim mobilizują znajdujące się w krwiobiegu przeciwciała. Gdy przeciwciało zwiąże się z alergenem, do krwi uwalnia się histamina odpowiedzialna za objaw alergii. W tym wypadku są to swędzące grudki. Tego typu zmiany mogą być wywołane przez środki przeciwbólowe, antybiotyki, maści przeciwgrzybicze, a także składniki filtrów słonecznych.

Co robić? W takim przypadku lekarz zapisuje leki histaminowe. Nieleczone grudki rozprzestrzeniają się na skórze, bardzo swędzą i trudno się goją.


Jak zapobiegać uczuleniom słonecznym?

Oczywiście najlepiej zrezygnować ze słońca. Ale wystarczy, że będziemy smarować odsłonięte części ciała kremem z filtrem UV (im jaśniejsza karnacja, tym wyższy faktor ochronny). Najlepiej to robić na pół godziny przed wyjściem z domu i ponownie po upływie około 1,5-2 godz. Trzeba pamiętać, że kąpiel zmniejsza działanie filtru (nawet wodoodpornego), dlatego po wyjściu z wody lub wytarciu spoconego ciała ręcznikiem trzeba znów się posmarować.
Trzeba też czytać ulotki stosowanych przez siebie leków i kosmetyków – znajdują się tam informacje, czy ich składniki pod wpływem słońca wywołują uczulenia.

Autor: Hanna Mądra

Komentarze

  • 2016-03-31 gość

    a ja to mam po klimakterium

  • 2016-03-31 gość

    Ja swój limit na słońce też wyczerpałam od czerwca zeszłego roku, gdy pojawiły się przebarwienia, walka z nimi była trudna wszystko poszło w ruch maści, kremy, ogórki, maślanka, cytryna ... oczywiście bez filtra na buzi z domu już się nie ruszam nawet zimą SPF 50 chodziłam. Mam nadzieję, że to lato nie da mi tak popalić, bo po ostatnim lecie ochota na opalanie mi skutecznie przeszła :))

  • 2016-03-31 gość

    ja mam od 3 lat również po urodzeniu dziecka tak czy owak mam również jasną karnację i jako 27 letnia mieszkanka pomorza najprawdopodobniej wyczerpałam swój limit

  • 2016-03-31 gość

    no ja mam teraz takie uczulenie po majówce na rekach i od łokcia do ramienia takie czerwone plamy i takie bąbelki; pije wapno jak na razie 3x po 2 tabletki i długi rękaw ubieram; mam nadzieje że szybko zejdzie

  • 2016-03-31 gość

    Mam z tym problem, kiedy jestem na wypoczynku. Bardzo dziękuje za cenne rady dotyczące uczulenia i będe się starac ich przestrzegac.